Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
sayisal

sayisal

Ratings:

4.0

(1)
|Views: 259 |Likes:
Published by Fahri UZUN

More info:

Published by: Fahri UZUN on Feb 28, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/16/2009

pdf

text

original

 
 3
 MATEMAT 
 İ 
 K 
 – ÖSS Ortak 
-MEF
İ
LE HAZIRLIK 1. SAYI-
 
DO
Ğ
AL SAYILAR
{ }
N0,1,2,3,...,n,n1,...
= +
kümesinin elemanlar 
ı
do
ğ
alsay
ı
lard
ı
r.
SAYMA SAYILARI
{ }
N1,2,3,...,n,n1,...
+
= +
kümesinin elemanlar 
ı
saymasay
ı
lar 
ı
d
ı
r.
{ }
NN0d
ı
r.
+
=
 
TAMSAYILAR
{ }
Z...,3,2,1,0,1,2,3,...
=
kümesinin elemanlar 
ı
tam-say
ı
lard
ı
r.
{ }
Z...,3,2,1
=
negatif tamsay
ı
lar kümesidir.
{ }
Z1,2,3,...
+
=
pozitif tamsay
ı
lar kümesidir.
{ }
ZZ0Zd
ı
r.
+
=
 
Tek-Çift Say
ı
lar 
{ }
Txx2n1venZ
= =
tek say
ı
lar kümesidir.
{ }
Çxx2nvenZ
= =
çift say
ı
lar kümesidir.
ÖRNEK 1
Ard
ı
ş
ı
k 4 do
ğ
al say
ı
n
ı
n toplam
ı
38 oldu
ğ
una göre,
bu say
ı
lardan en büyü
ğ
ü ile en küçü
ğ
ünün çarp
ı
m
ı
 kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
Ard
ı
ş
ı
k do
ğ
al say
ı
lar, n, n+1, n+2 ve n+3 olsun.4n + 6 = 38 den, n = 8 dir.Say
ı
lar 
ı
n en küçü
ğ
ü 8 ve en büyü
ğ
ü 11 olup, çarp
ı
mlar 
ı
 88 dir.
ÖRNEK 2
Ard
ı
ş
ı
k iki tek do
ğ
al say
ı
n
ı
n kareleri fark
ı
80 oldu
ğ
una gö-re,
bu iki say
ı
n
ı
n toplam
ı
kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
Ard
ı
ş
ı
k iki tek do
ğ
al say
ı
, 2n – 1, 2n + 1 olsun.(2n + 1)
2
– (2n – 1)
2
= 80 ise, n = 10 dur. Say
ı
lar 19 ve 21olup, toplamlar 
ı
40 t
ı
r.
ÖRNEK 3
2x + 3 ve 3x – 11 say
ı
lar 
ı
ard
ı
ş
ı
k tek say
ı
lar oldu
ğ
una göre,
x in alabilece
ğ
i de
ğ
erlerin toplam
ı
kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
2x + 3 ile 3x – 11 ard
ı
ş
ı
k tek say
ı
lar oldu
ğ
una göre,2x3(3x11)2
+ =
olmal
ı
d
ı
r.
12
x142,x16x14x142,x142,x12
= =+ = == =
 x
1
+ x
2
= 16 + 12 = 28 dir.
ÖRNEK 4
2.3 + 3.5 + 4.7 + … + 18.35 ifadesinde, terimlerin ikinciçarpanlar 
ı
2
ş
er art
ı
ı
l
ı
rsa,
toplam
ı
n de
ğ
eri kaç artar?ÇÖZÜM
2.(32)3.(52)4.(72)...18(352)2.33.54.7...18.352.23.24.2...18.2den,butoplam
ı
nde
ğ
eri,18.192(234...18)22340artar.2
+ + + + + + + += + + + + + + + + ++ + + + = =
 
ÖRNEK 5
a, b ve c tamsay
ı
lard
ı
r.4a + 5b = 2c oldu
ğ
una göre,
a, b, c, b+c say
ı
lar 
ı
ndan hangisi daima çift say
ı
d
ı
r?ÇÖZÜM
a, b ve c tamsay
ı
, 4a + 5b = 2c ise, 4a + 6b = 2c + b,2(2a + 3b) = 2c + b den, b daima çift say
ı
d
ı
r.
ÖRNEK 6
a, b ve c ard
ı
ş
ı
k çift say
ı
lard
ı
r.T = 3a – 4b + 2c oldu
ğ
una göre,
T nin e
ş
iti nedir?ÇÖZÜM
a = 2n , b = 2n + 2 ve c = 2n + 4 tür.T = 3a – 4b + 2c = 6n – 4(2n + 2) + 2(2n + 4) ten,T = 2n = a d
ı
r.
 
SAYILAR
 
 
 4
 MATEMAT 
 İ 
 K 
 – ÖSS Ortak 
-MEF
İ
LE HAZIRLIK 1. SAYI-
 
DO
Ğ
AL SAYILARDA ÇÖZÜMLEME
Onluk sayma sisteminde 10 dan küçük do
ğ
al say
ı
lar ra-kamlar 
ı
olu
ş
turur. Basamaklar sa
ğ
dan sola do
ğ
ru 10
0
,10
1
, 10
2
, … biçiminde 10 un kuvvetleridir. Bu say
ı
lar 
ı
n bu-lunduklar 
ı
basama
ğ
a göre ald
ı
klar 
ı
de
ğ
ere basamak de-
ğ
eri denir.Say
ı
n
ı
n bütün basamak de
ğ
erlerini bulmak için yap
ı
lan i
ş
-leme de çözümleme denir.Örne
ğ
in, 5864 say
ı
s
ı
n
ı
n çözümlemesi,5864 = 5.10
3
+ 8.10
2
+ 6.10
1
+ 4.10
0
d
ı
r.(abc) üç basamakl
ı
say
ı
s
ı
n
ı
n çözümlemesi,(abc) = a.10
2
+ b.10
1
+ c.10
0
 (abc) = 100a + 10b + c dir.
ÖRNEK 7
a ve b birbirinden farkl
ı
rakamlar olmak üzere, (ab) ve (ba)iki basamakl
ı
say
ı
lard
ı
r.(ab) + (ba) = 132 oldu
ğ
una göre,
(ab) biçiminde kaç farkl
ı
say
ı
yaz
ı
labilir?ÇÖZÜM
(ab) + (ba) = 132 ise 10a + b + 10b + a = 132 den,a + b = 12 dir.a = 9 ise, b = 3, (ab) = 93a = 8 ise, b = 4, (ab) = 84a = 7 ise, b = 5, (ab) = 75a = 5 ise, b = 7, (ab) = 57a = 4 ise, b = 8, (ab) = 48a = 3 ise, b = 9, (ab) = 39 dur.6 farkl
ı
say
ı
yaz
ı
labilir.
ÖRNEK 8
Üç basamakl
ı
(abc) say
ı
s
ı
n
ı
n sa
ğ
ı
na 5 yaz
ı
ld
ı
ğ
ı
nda eldeedilen dört basamakl
ı
say
ı
, soluna 5 yaz
ı
ld
ı
ğ
ı
nda elde edi-len dört basamakl
ı
say
ı
dan 18 fazla oldu
ğ
una göre,
(abc) say
ı
s
ı
kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
(abc5) = (5abc) + 1810(abc) + 5 = 5000 + (abc) + 18 den,(abc) = 557 dir.
ÖRNEK 9
a, b ve c farkl
ı
rakamlard
ı
r.Bu rakamlarla yaz
ı
labilecek, rakamlar 
ı
farkl
ı
tüm iki basa-makl
ı
say
ı
lar 
ı
n toplam
ı
264 oldu
ğ
una göre,
(abc) üç basamakl
ı
say
ı
s
ı
n
ı
n en büyük de
ğ
eri kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
(ab) + (ac) + (ba) + (bc) + (ca) + (cb) = 26422(a + b + c) = 264 ise, a + b + c = 12 den,(abc) nin en büyük de
ğ
eri 921 dir.
ÖRNEK 10
İ
ki basamakl
ı
bir do
ğ
al say
ı
n
ı
n de
ğ
eri, rakamlar 
ı
toplam
ı
-n
ı
n 8 kat
ı
ndan 4 fazla oldu
ğ
una göre,
bu say
ı
n
ı
n rakamlar 
ı
n
ı
n çarp
ı
m
ı
kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
İ
ki basamakl
ı
say
ı
(ab) olsun.(ab) = 8(a + b) + 410a + b = 8a + 8b + 42a = 7b + 4 olur.b = 2 ise, a = 9 dur.a.b = 18 dir.
ÖRNEK 11
(ab) ve (ba) iki basamakl
ı
say
ı
lard
ı
r.(ab)(ba)77(ab)(ba)27
+=
oldu
ğ
una göre,
(ab) iki basamakl
ı
say
ı
s
ı
kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
10ab10ba77den,10ab(10ba)27
+ + +=+ +
 2a = 5b de, b = 2 ise, a = 5 tir.(ab) = 52 dir.
ÖRNEK 12
(ab5) ve (2ab) üç basamakl
ı
say
ı
lard
ı
r.(ab5)3(2ab)
=
oldu
ğ
una göre,
a + b toplam
ı
kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
(ab5)10(ab)53,3(2ab)200(ab)7(ab)595ten,(ab)85olup,ab13tür.
+= =+= = + =
 
ÖRNEK 13
(abc) ve (cba) üç basamakl
ı
say
ı
lard
ı
r.(abc)(cba)297
=
oldu
ğ
una göre,
a.c çarp
ı
m
ı
n
ı
n en büyük de
ğ
eri kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
(abc) – (cba) = 297(100a + 10b + c) – (100c + 10b + a) = 297a – c = 3 tür.a = 9 ise, c = 6 dan, a.c nin en büyük de
ğ
eri 54 tür.
 
 5
 MATEMAT 
 İ 
 K 
 – ÖSS Ortak 
-MEF
İ
LE HAZIRLIK 1. SAYI-
 
TABAN AR
İ
TMET
İĞİ
 
10 say
ı
taban
ı
nda sayma i
ş
lemi, say
ı
lar onar onar grup-land
ı
ı
larak yap
ı
l
ı
r.Sayma i
ş
lemi, say
ı
lar üçer üçer grupland
ı
ı
larak yap
ı
l
ı
rsa3 say
ı
taban
ı
, say
ı
lar be
ş
er be
ş
er grupland
ı
ı
larak yap
ı
l
ı
r-sa 5 say
ı
taban
ı
olu
ş
ur. Bu
ş
ekilde devam edilerek farkl
ı
 say
ı
tabanlar 
ı
olu
ş
turulabilir.Örne
ğ
in, 3 say
ı
taban
ı
ndaki rakamlar 
ı
n kümesi, {0, 1, 2}dir.(2112)
3
say
ı
s
ı
2.3
3
+ 1.3
2
+ 1.3
1
+ 2.3
0
biçiminde çözüm-lenir.5 say
ı
taban
ı
ndaki rakamlar 
ı
n kümesi, {0, 1, 2, 3, 4} tür.(342)
5
say
ı
s
ı
, 3.5
2
+ 4.5
1
+ 2.5
0
biçiminde çözümlenir.
ÖRNEK 14
7 say
ı
taban
ı
olmak üzere,
(246)
7
say
ı
s
ı
n
ı
n 10 taban
ı
ndaki de
ğ
eri kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
(246)
7
= 2.7
2
+ 4.7 + 6.7
0
= 132 dir.
ÖRNEK 15
a + 1 ve a + 2 say
ı
taban
ı
d
ı
r.(142)
a+1
+ (25)
a+2
= 81 oldu
ğ
una göre,
a kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
(142)
a + 1
+ (25)
a + 2
= 811.(a + 1)
2
+ 4(a + 1) + 2(a + 1)
0
+ 2(a + 2)
1
+ 5(a + 2)
0
= 81a
2
+ 8a + 16 = 81a(a + 8) = 65 ten, a = 5 tir.
ÖRNEK 16
a ve 7 say
ı
taban
ı
d
ı
r.A = (2a4)
7
+ (125)
a
oldu
ğ
una göre,
A say
ı
s
ı
n
ı
n 10 taban
ı
ndaki de
ğ
eri kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
A = (2a4)
7
ve (125)
a
i
ş
leminde5 < a < 7 den, a = 6 d
ı
r.A = (264)
7
+ (125)
6
 A = 2.7
2
+ 6.7
1
+ 4.7
0
+ 1.6
2
+ 2.6
1
+ 5.6
0
dan,A = 197 dir.
ÖRNEK 17A = 27
3
+ 9
2
+ 9 + 2 say
ı
s
ı
3 taban
ı
nda yaz
ı
l
ı
rsa kaçbasamakl
ı
bir say
ı
olur?ÇÖZÜM
A = 3
9
+ 3
4
+ 3
2
+ 2A = (1000010102)
3
oldu
ğ
undan, 10 basamakl
ı
bir say
ı
d
ı
r.
ÖRNEK 18
9 taban
ı
ndaki, x = (abc)
9
say
ı
s
ı
nda, a rakam
ı
n
ı
n say
ı
de-
ğ
eri 3 art
ı
ı
l
ı
r, b rakam
ı
n
ı
n say
ı
de
ğ
eri 4 azalt
ı
l
ı
rsa,
bu say
ı
n
ı
n 10 taban
ı
ndaki de
ğ
eri kaç artar?ÇÖZÜM
A = (abc)
9
say
ı
s
ı
nda, a rakam
ı
n
ı
n say
ı
de
ğ
eri 3 art
ı
ı
l
ı
rsa,say
ı
n
ı
n de
ğ
eri, 3.9
2
= 243 artar.b rakam
ı
n
ı
n say
ı
de
ğ
eri 4 azalt
ı
l
ı
rsa,say
ı
n
ı
n de
ğ
eri 4.9 = 36 azal
ı
r.x say
ı
s
ı
n
ı
n, 10 taban
ı
ndaki de
ğ
eri, 243 – 36 = 207 artar.
ÖRNEK 19(435)
8
+ (534)
8
i
ş
leminin ayn
ı
tabandaki e
ş
iti nedir?ÇÖZÜM
10 taban
ı
ndaki toplama i
ş
leminin benzeri
ş
ünülerek, i
ş
lemde olu
ş
an 8 ve 8 in kat-lar 
ı
eldeleri olu
ş
turur.O halde, (435)
8
+ (534)
8
= (1171)
8
dir.
ÖRNEK 207
5
– 2 say
ı
s
ı
7 taban
ı
nda yaz
ı
ld
ı
ğ
ı
nda, elde edilen sa-y
ı
n
ı
n rakamlar 
ı
n
ı
n toplam
ı
n
ı
n 10 taban
ı
ndaki de
ğ
erikaçt
ı
r?ÇÖZÜM
7
5
= (100000)
7
dir.(100000)
7
– (2)
7
= (66665)
7
dir.Bu say
ı
n
ı
n rakamlar 
ı
n
ı
n toplam
ı
n
ı
n 10 taban
ı
ndaki de
ğ
eri29 dur.
DO
Ğ
AL SAYILARDA DÖRT
İŞ
LEMÖRNEK 21
(ab), (bc) ve (ca) iki basamakl
ı
say
ı
lard
ı
r. a + b + c = 19oldu
ğ
una göre,
(ab) + (bc) + (ca) toplam
ı
n
ı
n de
ğ
eri kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
(ab) +(bc) + (ca) = 10a + b + 10b + c + 10c + a= 11(a + b + c) = 11.19 = 209 dur.
888
(435)(534)(1171)
+

Activity (2)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->