Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
sayisal4

sayisal4

Ratings:

5.0

(1)
|Views: 1,474|Likes:
Published by Fahri UZUN

More info:

Published by: Fahri UZUN on Feb 28, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/03/2013

pdf

text

original

 
 3
 MATEMAT 
 İ 
 K 
 – ÖSS Ortak 
 
-MEF
İ
LE HAZIRLIK 9. SAYI-
 
DENKLEMLER
 
 YÜZDE PROBLEMLER
İ
 
Yüzde problemlerinin çözümünde, bütünü 100 birim ya da100x birim olarak seçmek, sorular 
ı
n çözümünde kolayl
ı
ksa
ğ
lar.Örne
ğ
in;bir ürün % 40 kârla sat
ı
l
ı
yor denmi
ş
se,al
ı
ş
= 100x ise, sat
ı
ş
= 140x olur.%20 zararla sat
ı
l
ı
yor denmi
ş
se,al
ı
ş
= 100x ise, sat
ı
ş
= 80x olur.
ÖRNEK 1
Al
ı
ş
fiyat
ı
üzerinden %40 kârla sat
ı
lmak istenen bir ürün,bir süre sat
ı
lamay
ı
p elde kalm
ı
ş
t
ı
r. Bu süre sonunda, sat
ı
ş
 fiyat
ı
üzerinden %30 indirim yap
ı
larak sat
ı
lm
ı
ş
t
ı
r.
Buna göre, bu sat
ı
ş
sonundaki kâr-zarar durumu ne-dir?ÇÖZÜM
Ürünün al
ı
ş
fiyat
ı
100 birim olsun. %40 kâr eklenirse, sat
ı
ş
 fiyat
ı
140 birim olur. Bu fiyat üzerinden %30 indirim yap
ı
-l
ı
rsa,
140.3042100
=
birim indirim yap
ı
lm
ı
ş
olur.
1404298
=
birime sat
ı
lm
ı
ş
t
ı
r.
100982
=
birimden, sat
ı
ş
sonunda %2 zarar edilmi
ş
tir.
ÖRNEK 2
200 gr zeytin 3 liraya sat
ı
l
ı
rken, 250 gr zeytin 4,5 lirayasat
ı
lmaya ba
ş
lanm
ı
ş
t
ı
r.
Buna göre, zeytinin fiyat
ı
na yüzde kaç zam yap
ı
lm
ı
ş
-t
ı
r?ÇÖZÜM
200gr3liraise,250grxlirad
ı
r.D.Ox3,75lirad
ı
r.Zam4,53,750,75lirad
ı
r.0,75Zamyüzdesi%20dir.3,75
== == =
 ÖRNEK 3
Etiket fiyat
ı
üzerinden %30 indirim yap
ı
larak sat
ı
lan bir üründen, al
ı
ş
fiyat
ı
na göre %5 kâr edildi
ğ
ine göre,
bu ürün etiket fiyat
ı
na sat
ı
l
ı
rken yüzde kaç kâr edili-yordu?ÇÖZÜM
Mal
ı
n al
ı
ş
fiyat
ı
100x, etiket fiyat
ı
100y olsun.
İ
ndirimli fiyat, 70y, kârl
ı
fiyat 105x tir.105x = 70y , 3x = 2y den,x = 2k ve y = 3k dir.100x = 200k ve 100y = 300 k den,kâr = 300k – 200k = 100k olup,
100k%50kâredilirdi.200k
=
 ÖRNEK 4
Kilogram
ı
2 liradan al
ı
nan ya
ş
incir kurutuldu
ğ
unda, %20fire vermektedir.
Bu sat
ı
ş
tan %30 kâr edilebilmesi için, kuru incirin ki-logram
ı
kaç liraya sat
ı
lmal
ı
d
ı
r?ÇÖZÜM
1000 gr da %20 fire verdi
ğ
ine göre, 800 gr kuru incir 2 li-raya maledilmi
ş
olup, 1000 gr kuru incir 2,5 liraya maledi-lir.%30 kâr eklenirse,
2,5.302,52,50,753,25lirayasat
ı
lmal
ı
d
ı
r.100
+ = + =
 ÖRNEK 5
Fiyatlar 
ı
ayn
ı
olan defterlerden 5 tanesi 8x liraya al
ı
nm
ı
ş
,2 tanesi 4x liraya sat
ı
lm
ı
ş
t
ı
r.
Buna göre, bu sat
ı
ş
tan yüzde kaç kâr edilmi
ş
tir?
 
 4
 MATEMAT 
 İ 
 K 
 – ÖSS Ortak 
ÇÖZÜM
5 tane defter 8x lira ise,1 tane defter,
8x1,6x5
=
liraya al
ı
nm
ı
ş
t
ı
r.2 tane defter 4x lira ise,1 tane defter 2x liraya sat
ı
lm
ı
ş
t
ı
r.Bir defterdeki kâr, 2x – 1,6x = 0,4x lirad
ı
r.Kâr yüzdesi,0,4x%25tir.1,6x
=
 
ÖRNEK 6
Bir ürünün %60 l
ı
k k
ı
sm
ı
%20 kârla sat
ı
lm
ı
ş
t
ı
r.
Tüm sat
ı
ş
tan %30 kâr edilebilmesi için, ürünün kalank
ı
sm
ı
yüzde kaç kârla sat
ı
lmal
ı
d
ı
r?ÇÖZÜM
100 liral
ı
k ürünün %60 l
ı
k k
ı
sm
ı
%20 kârla sat
ı
ld
ı
ğ
ı
na gö-re, 12 lira kâr edilmi
ş
tir. Tüm sat
ı
ş
tan %30 kâr edilebilme-si için, kalan 40 liral
ı
k k
ı
s
ı
mdan 18 lira kâr edilmelidir. 40lirada 18 lira kâr edilirse, 100 lirada 45 lira kâr edilir. Ohalde kalan k
ı
s
ı
m %45 kârla sat
ı
lmal
ı
d
ı
r.
-MEF
İ
LE HAZIRLIK 9. SAYI-
 
ÖRNEK 7
Bir ürün x liraya al
ı
n
ı
p y liraya sat
ı
l
ı
rsa %25 kâr ediliyor.Ayn
ı
ürün y liraya al
ı
n
ı
p x liraya sat
ı
l
ı
rsa,
bu üründen yüzde kaç zarar edilmi
ş
olur?ÇÖZÜM
25xxy,5x4y100
+ = =
dir.
 x = 4k, y = 5k dersek,y liraya al
ı
n
ı
p x liraya sat
ı
l
ı
rsa, k lira zarar edilir.Zarar %20 dir.
ÖRNEK 8
x liraya al
ı
nan bir mal %a kârla y liraya sat
ı
lmaktad
ı
r. E
ğ
er bu mal y–18 liraya sat
ı
lsayd
ı
kâr %(a–5) olacakt
ı
.
Buna göre, x kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
Sat
ı
ş
fiyat
ı
al
ı
ş
fiyat
ı
rzdesial
ı
ş
fiyat
ı
yx%axy18x%(a5)ten,xyx5yx1815,18den,x100xx100x360t
ı
r.
==== ==
 ÖRNEK 9
Bir sat
ı
c
ı
a liraya ald
ı
ğ
ı
bir gömle
ğ
i kârla b liraya, 2a lirayaald
ı
ğ
ı
bir pantolonu da kârla 3b liraya satm
ı
ş
t
ı
r. Bu sat
ı
c
ı
,bir gömlek ve bir pantolonun sat
ı
ş
ı
ndan %75 kâr etti
ğ
inegöre,
bir gömle
ğ
in sat
ı
ş
ı
ndan yüzde kaç kâr etmi
ş
tir?ÇÖZÜM
Bir gömle
ğ
in sat
ı
ş
ı
ndan elde edilen kâr yüzdesi =
baa
 d
ı
r.Bir pantolonun sat
ı
ş
ı
ndan elde edilenkâr yüzdesi =
3b2ad
ı
r.2a
 ba3b2a75a2a1005b4a3ten,10b11aolur.2a4b11k,a10kdir.
+ == == =
 Bir gömle
ğ
in sat
ı
ş
ı
ndan elde edilen kâr yüzdesi,11k10k110dur.10k10100
= =
 
ÖRNEK 10
Bir ö
ğ
renci bir testteki sorular 
ı
n önce %20 sini, sonra dakalan sorular 
ı
n %20 sini çözüyor.
Bu ö
ğ
renci geriye kalan sorular 
ı
n yüzde kaç
ı
n
ı
dahaçözerse, bu testteki tüm sorular 
ı
n %52 sini çözmü
ş
 olur?ÇÖZÜM
Testteki soru say
ı
s
ı
100x olsun.
20Önce,100x20xiniçözer,80xsorukal
ı
r.100
=
 
20Sonra,80x16xiniçözer,64xsorukal
ı
r.100
=
 Toplam 36x soru çözmü
ş
olup, 16x soru daha çözmelidir.
a64x16xten,a25tir.100
= =
 O halde, kalan sorular 
ı
n %25 ini daha çözmelidir.
 
 5
 MATEMAT 
 İ 
 K 
 – ÖSS Ortak 
FA
İ
Z PROBLEMLER
İ
 
Faiz problemleri, y
ı
ll
ı
k, ayl
ı
k ve günlük faizler üzerine ku-rulan basit faizlerdir.Bu problemlerin çözümünde;
A.n.t100
=
y
ı
ll
ı
k faiz ba
ğ
ı
nt
ı
-s
ı
ndan yararlan
ı
l
ı
r.f: Faiz,A: Anapara,n: Faiz yüzdesit: Zaman
ÖRNEK 116000 liran
ı
n y
ı
ll
ı
k %12 den 8 ayl
ı
k faizi kaç lirad
ı
r?ÇÖZÜM
26000123f480lirad
ı
r.100
= =
 ÖRNEK 12
Bir miktar para y
ı
ll
ı
k %18 den 6 ay faizde kal
ı
yor. Bu süresonunda faiziyle birlikte 4360 lira olarak geri al
ı
n
ı
yor.
-MEF
İ
LE HAZIRLIK 9. SAYI-
 
Buna göre, faize verilen para kaç lirad
ı
r?ÇÖZÜM
Faize verilen para x lira olsun. 6 aya
12
y
ı
l dersek,
 
1x189x2fd1001009xx4360tan,100x4000lirad
ı
r.
= =+ ==
ür. 
ÖRNEK 13
7000 liran
ı
n bir k
ı
sm
ı
y
ı
ll
ı
k %12 den 4 ay, kalan k
ı
sm
ı
day
ı
ll
ı
k %20 den 6 ay faizde kal
ı
yor. Bu süreler sonunda buiki k
ı
sm
ı
n getirdikleri faizler e
ş
it oldu
ğ
una göre,
y
ı
ll
ı
k %12 den faize verilen para kaç lirad
ı
r?ÇÖZÜM
%12 den faize verilen para x lira olsun. Kalan k
ı
s
ı
m7000 – x lirad
ı
r.
1212
1x12x3flira,100251(7000x)207000x2flirad
ı
r.10010x7000xffise,dan,2510x5000dir.
= == == ==
 ÖRNEK 14
x lira y
ı
ll
ı
k %15 ten 9 ay, y lira da y
ı
ll
ı
k %18 den 3 ay faiz-de kal
ı
yor. Bu süreler sonunda x liran
ı
n getirdi
ğ
i faiz, y li-ran
ı
n getirdi
ğ
i faizin 2 kat
ı
oldu
ğ
una göre,
xyoran
ı
kaçt
ı
r?ÇÖZÜM
x liran
ı
n getirdi
ğ
i faiz,
1
3x154flira,100
=
 y liran
ı
n getirdi
ğ
i faiz,
2
1y184flirad
ı
r.100
=
 
12
31x15y1844f2fise,2den,100100x4tir.y5
= = =
 KARI
Ş
IM PROBLEMLER
İ
 
Kar 
ı
ş
ı
m problemlerinin çözümünde, kar 
ı
ş
ı
m
ı
olu
ş
turanmaddelerin, kar 
ı
ş
ı
m içindeki miktarlar 
ı
n
ı
n toplam maddemiktar 
ı
na oran
ı
, yüzde olarak ifade edilir.Genel problem çözümlerinden yararlanarak, maddelerinkar 
ı
ş
ı
m içindeki yüzdelerinden hareketle problem çözülür.
ÖRNEK 15
Tuz oran
ı
%40 olan 1600 gram tuzlu su ile, tuz oran
ı
%80olan 400 gram tuzlu su kar 
ı
ş
t
ı
ı
l
ı
yor.
Buna göre, olu
ş
an yeni kar 
ı
ş
ı
m
ı
n tuz yüzde oran
ı
kaç-t
ı
r?

Activity (4)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
mrtlkr2901 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->