พืชที ่ ใหสารออกฤทธิ ์ตอจิตและประสาท
(
Psychotropic Plants)
ธวัชชัย
วงศประเสิรฐ
คํานํา
การศึกษาสารเคมีที ่เปนองคประกอบสําคัญที ่มีอยู ในทุกสวนของพืช
มีวิวัฒนาการมาอยางตอเนื ่องและกาวหนาอยาง
รวดเร็ว
ทําใหผู เขียนเกิดความกระตือรือรนที ่จะรวบรวมขอมูลพื ้นฐานของพืชที ่ใหสารออกฤทธิ ์ตอจิตประสาท
ของบรรดาพรรณไมที ่ใชกันอยางแพรหลายในบานเรา
ไมวาจะใชเปนพืชสมุนไพร
พืชอาหาร
เครื ่องดื ่ม
อาหารเสริม
หรือในหลาย
ๆ
วัตถุประสงคดวยกัน
โดยอาศัยขอมูลจากตํารา
วารสารตาง
ๆ
ทั ้งในและตางประเทศ
แตที ่สําคัญที ่สุดคือ
การศึกษาจากตัวอยางพรรณไมที ่มีอยู ในหอพรรณไม
กรมอุทยานแหงชาติ
สัตวปา
และพันธุ พืช
เพื ่อใหไดชนิดของพืช
ที ่ถูกตอง
และสามารถตรวจสอบไดจากตัวอยางพรรณไม
เพื ่อใหผู ที ่ตองการศึกษาดาน
พฤกษเคมี
(
Phytochemistry)
ไดประโยชนมากที ่สุด
และทันตอเหตุการณมากที ่สุด
(
พ
.
ศ
.
2546)
พืชที ่ใหสารออกฤทธิ ์ตอจิตและประสาท
จํานวน
40
ชนิดนี ้
สามารถจัดเปนกลุ มการออกฤทธิ ์ของสารเคมีที ่พบได
เปน
3
กลุ มดวยกัน
คือ
1.
พืชกลุ มใหสารออกฤทธิ ์สงบประสาท
และชวยใหนอนหลับ
(
Sedatives & Hypnotics)
พืชในกลุ มนี ้
จะใหสารออกฤทธิ ์คอนขางกวางในการสงบประสาท
คลายความวิตกกังวล
ชวยใหนอนหลับ
แกอาการชักบางประเภท
เชน
ขี ้เหล็ก
(
Senna siamea
(Lam.) Irwin et Barneby)
ในดอกและใบ
พบสาร
Barakol
มีคุณสมบัติ
คลายความวิตกกังวล
สงบประสาท
และชวยใหนอนหลับ
(
18)2.
พืชกลุ มที ่ใหสารออกฤทธิ ์ที ่มีผลตอสภาพจิตใจและพฤติกรรมของมนุษย
(
Psychopharmacologicagents)
เชน
ระยอม
(
Rauvolfia serpentina
(L.) Benth. ex Kurz)
สวนรากจะให
alkaloids
ที ่ออกฤทธิ ์ตอระบบประสาทสวนกลาง
ทําใหสงบ
หัวใจเตนชา
ลดความดันโลหิต
ชวยการทํางานของระบบทางเดินอาหาร
เปนตน
และไดใชเปนยาลดความดันโลหิตสูงมาตั ้งแต
ค
.
ศ
.
1931
และกัญชา
(
Cannabissativa
L.)
ก็เปนพืชอีกชนิดหนึ ่งที ่กอใหเกิดความผิดปกติของจิตและประสาทชั ่วคราวโดย
alkaloids
จากชอดอกเพศเมีย
จะไปรบกวนการรับรู
ทําใหเกิดอาการประสาทหลอน
พฤติกรรมเปลี ่ยน
จนในบางครั ้งดูเหมือนเปนคน
วิกลจริต
ในยุคแรก
ๆ
กัญชาถูกใชเปนสารบําบัดอาการปวดศีรษะขางเดียว
แกอาการนอนไมหลับ
แกปวดบางชนิด
ตอมาภายหลังพบวากัญชาเปนตัวการสําคัญ
ที ่กอใหผู เสพเกิดพฤติกรรมกาวราว
รุนแรง
การรับรู ตอสิ ่งเราภายนอก
เปลี ่ยนแปลงไป
จึงถือไดวาเปนพืชผิดกฎหมายสําหรับประเทศเรา
3.
พืชกลุ มที ่ใหสารออกฤทธิ ์กระตุ นการทํางานของระบบประสาทสวนกลาง
หรือระบบไขสันหลัง
(
Central Nervous System Stimulants)
โดยจะใหสารที ่ออกฤทธิ ์โดยตรงตอสมองสวนที ่ควบคุมการทํางานของ
หัวใจ
ไต
และการไหลเวียนของโลหิตในรางกายของคนเรา
เชน
กาแฟ
(
Coffea arabica
L.)
และชา
Leave a Comment