Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Eski Yunan Tarihine Giriş 1

Eski Yunan Tarihine Giriş 1

Ratings: (0)|Views: 21|Likes:
Published by periyil

More info:

Published by: periyil on Mar 12, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/19/2013

pdf

text

original

 
1
EskiYunanTarihineGiriş:1.DersinMetni6Eylül20071.
 
Bölüm:BatıUygarlığınınKurucusuAntikYunanUygarlığıProfesörDonaldKagan:
Sizesormakistiyorum:Niyeburadasınız?Dahadoğrusu,siz,biz,nedenhepimizeskiYunanlılarıaraştırmakistiyoruz?Üniversitedebelirlibirkonuyuinceleyipöğrenmekisteyenlerin,bununnedeninisorgulamalanınbenaklauygunolduğunudüşünüyorum.Konunedir?SizesözünüettiğimtarihlerarasındayaşamışolanYunanlılar,yaşamlarını21.yüzyıldasürdürenlerinnedendikkatiniçekmekte?Bununyanıtıyahutyanıtlardanbirtanesi–birdenfazlayanıtolduğuiçin–Yunanlılarınçokilginçolmaları.Amabubenimdüşüncem...–aradığımsözcük‘nesnel’inkarşıtanlamlısı,yaniözneloköznelbirzlem.DolayladahaazöznelolaraknedeninYunanlılarındurumlarından,yanisadeceBatı’yıdeğil,bütündünyayışekillendirenkültürolan,BatıUygarlığınınendikkatedeğerbaşlangıçnoktasındabulunmalarındankaynaklanmaktadır.Banarediğerözelliklerineolursaolsun,Ba,halklaindahaöncelmemderecedeözrlüksağlayandevletveadaletkurumlarımeydanagetirmtir.Ayzamandabirdoğalbilimveteknolojibütünüyaratarakdahaöncehayaledilemeyecekderecesağlıkdüzeyivemaddirefahsağlamıştırki,budurumBatı'nındışındakalanlardaveBa'danetkilenmyerlerdelmemektedir.Trinidad'daHint'lianababadandoğma,NobelÖdülüsahibiV.S.Naipul'unmoderndünyadanzederken,evrenseluygarlığıBatı'nınşekillendirdiğinisöylediğindehaklıolduğunudüşünüyorum.Dünyadaherkes,eğerBatı'danhaberivarsa,Batıbilimveteknolojisininbaşardıklarındanfaydalanmakister.BirçoğudaBatı'nınpolitiközgürlüğünekatılmakister.Ekolarak,deneyimlergöstermiştirki,mantıkvenesnellikbağlantısıolmadanbirtoplumBatı'nınbilimveteknolojisindenyleyararsağlayamaz,çünkübunlarbilgivepolitiközrlüğüngereksinimiolduğugibidevaveilerlemeyisağlar.DolaylaBadeneyimininözelliğiolan“aklaöncelikvermek”ve“nesnelolmak”dünyanınhemenheryerindearzulanangayelereerişimingerekleridir.FakatBatıuygarlığıdiğerkültürlerindeotomatikolarakgeçireceğikaçınılmazbirsürecinsonucudeğildi.Çoğunluklaşansvekazanınönemliroloynadığıeşsizbirtarihsonucuortayaçıkştır.Özgürlükvemaddiyaşamkoşullandagelişmesağlayankurumvefikirlerinksalmasıvegelişmesiiçin,bunlannaloltuklanıvenelerigalebeçaldıklarınıanlamakgerekir.Batı'lıolmayanlarınmodernliğikarakterizeedenşeyleripaylaşmakveistediklerinieldeetmeleriiçinBatıuygarlığınınfikirvetarihiniincelemelerigerekmektedir.Batı'lılardabunlarıkorumakistiyorlarsaaynışeyiyapmalıdırlar.İnsansoyununçeşitliuygarlıklarıtemelniteliklerpaylaşır.Çoğuekinseltekdüzelikvestabiliteyeyönelmiştir.Bukültürlerinçoğundaus,hertürlüpratikvebilgiselgayelerlekullanıldığıhalde,haladindenözgürolamamışvebazıtemelfikirlerekarşıgelebilecek
 
2
üstünlüğüeldeedememiştir.Standartdevletşeklimonarşidir.Batıdışında,cumhuriyetlergörülmez.Hükümdarlarkutsalsayılırlarveyatanrınınseçilmişsözcüsüolarakkabuledilirler.Dinselvepolitikkurumlarveinançlarbirbirlerinidestekleyenbirleşikbiryapıçerçevesindeiçiçegeçirilmişlerdir.Temel,dinselotorite,gelenekveiktidardır.İnsanktarihindeekinlerinkbirçoğunluğundakişiselözgürkkavramınınhiçbirönemiyoktur.İnsanlarınpaylğıbudeneyiminilkveenkesinlmanoktasıeskiYunan'dagerçekleşir.
Poleis
olarakadlandırılankentdevletlerbirercumhuriyetidi.Zenginlikyönündenkentlilerarasındanispetenazfarkvardı.Paralıaskertutacakkadarzenginliğiolankralyoktu.Dolayısıylakentlilerkendilerisavaşmakzorundaydılarvenezamansavaşacaklarınakendilerikararveriyorlardı.Ortakgüvenliğinveortakçıkarlarınbağımsızsavunuculaolarakhemenbütünönemlikararlardarolalmaistemindebulundular.Böylece,ilkkez,politikyaşamgerçektenyaratıldı.“Politik”sözcüğününYunanca
 polis
sözcüğündengeldiğinedikkatedin.Bundanöncegerekolmadığıiçinböylebirsözcükyoktu.BupolitikyaşamnispetengenişbirkitletarafındanpaylaşılıyorduvepolitikyaşamakatılmakYunanlılariçinçokönemliidi.Bugibidevletler,doğalolarakbürokrasiyegerekduymuyorlardı,çünküyönetilmesigerekengenişkrallıkveyadevletvarlığıbulunmuyorduvebürokratbirnıfıdestekleyecek/besleyecekekonomitamolarakoluşmamıştı.Ayrıbirpapazlarsınıfıbulunmamaktaydıveevrenselolarakdiğeruygarlıklardaçokönemliolanölümdensonrasonrakiyaşamailgideçokazdı.Budeğişik,dinamik,laikveçoközgürbağlamda,ilkkez,ilahiyatıözgürceirdeleyenveyahiçönemvermeyenmoderndoğalbilimvefelsefeninkökünüoluşturangözlemveakıltemeliüzerinekuruludoğalbirfelsefeoltu.Yunanlılarıdeğişikkılandünyagörüşleridir.Diğerlerinintekdüzelikvedevamlılıkgörmelerikarşıtıolarak,Yunanlılarveonlargibidüşünenler,ayrılmaları(disjunction)farketmişlerveayrımlar(distinctions)yapmışlardır.Yunandüşünceşekli,Yunanlılardanöncegelenlerinkarakteristiğiolan,örneğininanç,şiirvesezgikullanarakbilgiyeulaşmaşeklinindeğiminigerektirir.Bunlarınyerine,Yunanlargittikçeartarakaklavenmeodaklanmışlardır.Akıl,gerçeğindoğasınındevamlıakladayalıbirşeklideincelenmesiniolasıkılar.Mistikanlayışkarşıtıolarakbilimselteorileresadecemeditasyonileerişilemez.Dünyanındoğruşekildegözlemlenmesivediğerinsanlartarafındaneleştirilebilen,analizedilebilen,değiştirilebilenvedüzeltilebilenbiruslamlamagerekir.Buşekildüşünceaklınözgürleşmesininvetaçlanmasınınbaşlangıcıolmuştur.BundanyleYunanlılarzlemledikleri,doğal,insansalvetanrısalherşeyiaklınaraştırıcıincelemesinebağımlıkılmışlardır.Zamanzamancumhuriyetlerinikurmuşlarveyabancıimparatorluklartarafındanelegeçirilenekadar,Yunanlılarmonarşininbütünşekillerinireddetmişlerdir.Heryönüylekişinin,birinsanveyatanrınınkeyfiemriolmayan,politikbirtoplumunmeydanagetirdiğikanunlarınhükümsürdüğübağımsızbir
 polis
'teözgürolarakyaşamagerektinidüşünmüşlerdir.KanunveadaletileilgilibufikirlerBatarafındanetkilenmedenönce,Batıgeleneğidışındakalanhiçbiryerdegelişmemiştir.Bununlaberaber,Yunanlarinsanoğlunudoğalzenleyükseközelbiryerle
 
3
birleştirmişlerdir.Dersilerledikçesizeanlatacımgibi,Yunanlılarbenimbildiğimuluslararasındatanrılarlaolanilişkilerindeenkibirliolanlardır.ylecebiranlamdainsanoğlunuçokyükseklereyerleştirmişlerdi,amaburesimdeinsanoğlununbüyüklüğününveolanaklarınınsınırlarınınacılıanlayışıdabulunmaktaidi.İnsanoğlunungeekveolasıklüğündekikseliberaberşüldüğünde,sınırlamadaolanölümlülükvediğerşeylerinKlasikYunanuygarlığıncanitelenen,trajikinsanlıkdurumunumeydanagetirdiğigörülür.Bununlabaşedebilmekiçin,Yunanlılarinsanlarınaşırıhırslarınagemvurulmasındaısrarlıolmuşlardır.DelphiApollonTapınağı –YunanlılarbutapınağaevreningöbeğidemişlerveburasıdaYunandünyasınınkesinmerkeziolmuştur–nırladışındayaşayan,Yunanolmayanhalklartarandandaönemlibirmerkezolarakgörülmüştür.Delphi'dekibutapınağınüzerinde“KendiniBil”ve“AşırılığaKaçma”yazmaktadır.Kanımcaikisiberaberceşuanlamagelir:“Yanılabilenbirinsanolaraksınırlarınıbilvesonradaılımlıol,çünkütanrısaldeğilsin,ölümlüsün.”Buöğütlerinyanısıra,insanlarındoğasınınbirparçasıolanyeteneklerinigeliştirmeleri,erdemliolmayıöğreterekkötülüklerdengeridurmalarınısağlamakiçiniyibirpolitikrejimegerekrmüşlerdir.Aristoteles'denyapğımalıntıbunoktaaçıklığaşöylekavuşturur:“Yetkinleştirildiğizamaninsannasıleniyihayvansa,kanunveadalettenuzaklaştığındadaenkötüsüolur.Çünküsilahlandığızamanadaletiçinçoktehlikelidirvedoğalolaraksağduyuveerdemlesilahlıolaninsanoğlu,bunlarıtamtersamaçlariçindekullanabilir.Dolayısıyla,erdemsizinsanhayvanlarınenacımasızıvevahşidir.”AristotelesdevamlıolarakinsanoğlununbukaranlıkyönünükontrolaltındatutacakadaletinsadecekendikendilerininetenözrkişilerindenmeydanagelenzenlitoplumlardabulunabileceğiniveböylebildiğitektoplumunYunan
 polis’ 
iolduğunusöyler.
2.
 
Bölüm:Yahudi-HıristiyanGeleneği
Şimdi,Batıtarihininikincibüyükdalgası,buanakadaranlattığımdançokdeğişikolanYahudi-Hıristiyangeleneğidir.Hıristiyanlığınasılkökleri,insanlardankesinolarakayrı,onlardanbüyükahlakiistemleriolan,krallarıveimparatorlarıbileyargılayantek,kudretlibirtanrıyatapandinolanYahudiliktedir.HıristiyanlıkmazlumbirdinolarakbaşladıveasırlarboyuRomaİmparatorluğu’na,Roma'yavegeneldelaikdevletekarşıdüşmanolduktansonra,sonundaRoma'yıelegeçirdi.ristiyank,herzamandevlettenbağımsızvedevletekarşıoldu.Laikotoriteyemeydanokuyaniddialarla,başlangıçtakiasiniteliklerinihiçbirzamantamamenkaybetmedi.İştebudaBatı'yaözgüdür,aynenYunandeneyimlerininözgünğügibi…Buçeşitdiniörtbaşkahiçbirinsantoplumundayoktur.yleceevrenselcibirdinileRomaimparatorlugibikbirimparatorlunbirleşmesi,diğermedeniyetlerdeolduğugibiözgürlükbeklentileriveolasılıklarınasonverebilirdi.AmaristiyanğınYunanfelsefesininmiraolanussaltartışmaladevralmasıTanrınındoğasıvediğerteolojiksorularlaileilgilibölücükavgalarınçıkmasına

Activity (4)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
Mustafa Acar liked this
nuritok liked this
periyil liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->