• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
1.0PENDAHULUAN
Zaman keemasan kesenian Islam bermula pada 750 apabila seni tembikar,kaca, seni logam, tekstil, manuskrip berhias dan pertukangan kayu berkembangmaju. Sepuh berkilat merupakan sumbangan Islam yang terunggul kepada senitembikar. Manuskrip berhias menjadi suatu seni yang penting dan amat dihormatidan lukisan potret kenik berkembang maju di Parsi. Secara umumnya para ulamamembahagikan seni rupa kepada dua iaitu seni rupa yang mempunyai imejataupun bentuk dan seni rupa yang yang tidak mempunyai imej dan bentuk. Senirupa yang mempunyai bentuk ialah apa yang diperbuat daripada tembaga, batu,besi dan sebagainya. Manakala seni rupa yang tidak mempunyai imej dan bentukpula sesuatu yang dilukis diatas kertas, dinding-dinding, lantai-lantai,bantal-bantal dan sebagainya.Seni ukir Islam terdiri dari pelbagai cabang seperti seni bina, seni khat danseni lukis. Seni ukir berkembang seiring dengan seni-seni yang lain sehinggakini. Ada pendapat mengatakan seni khat dan seni ukir tidak berbeza keranakemasyuran seni khat atau kaligrafi juga merupakan hasil kemajuan seni ukirnya.Perkembangan seni ukirnya berjalan seiring dengan perkembangan seni-senilain terutama seni bina Islam. Ini kerana bangunan dan binaan-binaan tersebutbiasanya dihiasi dengan ukiran yang bertujuan untuk mengindahkan danmenampakkan keunggulan.Kertas kerja ini akan memberi tumpuan kepada seni ukiran pada zamanIslam. Dalam kertas kerja ini juga akan dikupas mengenai seni ukir yang adapada zaman kerajaan Umaiyyah, kerajaan Abbasiyyah, Umaiyyah di Andalus,kerajaan Fatimiyyah, kerajaan Uthmaniah, kerajaan Mughal dan Tanah Melayu.Semoga kertas kerja ini akan memberi manfaat kepada kita semua.
1
 
2.0SEJARAH KEMUNCULAN SENI UKIR ISLAM
Seni ukir Islam memulai sejarah kemunculan di Tanah Arab diikuti Parsi, Turki,India dan negeri-negeri Tanah Melayu. Bangsa Arab merupakan bangsa yangmula-mula memeluk Islam dan kerana merekalah seni ukir bermula. Kehebatanmereka sebagai pengukir dan ahli pertukangan telah terbukti sejak sebelumkelahiran Nabi Muhammad SAW lagi(Norashikin Mhd Bani 2002).Sebagai contohya, masyarakat Saba’ di Yaman sudah mempunyai ahli-ahli yang mahir dalam bidang ukiran dan pertukangan. Terdapat banyak buktiyang menunjukkan seni ukir dan seni bina sudah berkembang pada zamantersebut menerusi peninggalan runtuhan-runtuhan bangunan termasuk bangunanempayar Ma’rib. Antara yang ditemui ialah ukiran batu kaum Saba’ yangmenunjukkan Puteri Saba’ iaitu Puteri Balqis. Turut ditemui ialah beberapa kesanpertukangan tangan seperti alat-alat rumah, kerusi, lampu dansebagainya(Norashikin Mhd Bani 2002).
3.0CIRI-CIRI SENI UKIR ISLAM
Keindahan seni ukir Islam sebenarnya berdasarkan kepada ciri-ciri tersendiri danunik. Seni ukir Islam mempunyai ciri yang berbeza dengan seni ukir bangsa lain.Seni ukir dalam Tamadun Islam perlu dipelajari kerana mengandungi nilai-nilaiestetika yang mencerminkan kemahiran dan kehalusan budi sesuatukaum(Norashikin Mhd Bani 2002).Antara ciri seni ukir Islam ialah seni yang berpandukan kepada akidah danakhlak. Satu garis panduan mengenainya telah dicetus iaitu bertujuan untukmendapatkan keredhaan Allah S.W.T. Ukiran yang dihasilkan mengandungi nilai-nilai murni yang melambangkan akhlak ataupun ia berbentuk
neutral 
yakni bebas
2
 
dari nilai-nilai negatif. Konsep penting dalam penghasilan seni ukir Islam keranaia akan membangkitkan perasaan, damai dan merendahkan diri ke hadrat Ilahi.Pengagungan dan perhiasan bukanlah matlamat sebenar bagi seni ukir Islam.Namun dengan perkembangan bentuk penggunaan corak, warna dan rekabentukyang diperbuat berdasarkan ajaran al-Quran(Norashikin Mhd Bani 2002).Seni ukir Islam mestilah tertakluk kepada Syariat. Contohnya seni ukir Islam tidak boleh menyerupai unsur-unsur haiwan dan manusia ataupun makhlukbernyawa. Perkara ini berbeza dengan seni ukir Parsi yang banyakmenghasilkan ukiran yang menyerupai haiwan dan manusia. Manakala ukiranpada tembikar dan gangsa turut bercampur aduk dengan motif-motif kaligrafi danarabes(Norashikin Mhd Bani 2002).
4.0KONSEP SENI UKIR
Seni ukir Islam mempunyai nilai yang tinggi samada dalam susunan komposisicara pengisian bidang yang dihias, ataupun dalam menyelaraskan motif-motif ukiran. Pada umumnya pembahagian bidang itu diatur berdasarkan geometriyang bermotifkan seperti daun, akar, bunga, dan sebagainya. Oleh itu, dalamseni ukir Islam kelihatan paduan yang hormani antara rasa dan akal yangkelihatan pada ukiran kayu, batu, tembaga, besi dan sebagainya(Abdul GhaniSamsudin et al 2001).Seni ukir ini kerap terjalin dengan seni khat. Seni khat merupakan suatukeistimewaan seni ukir yang sering didapati menghiasi bangunan-bangunanIslam. Oleh itu, seni ini bukan semata-mata untuk memenuhi kewujudan seniuntuk seni atau sebagai pantulan dan jelmaan rasa indah sahaja. Namun ia jugamemberi kesan lain yang lebih mendalam dan bererti iaitu kesan keindahan yangmendekatkan kepada peri manusia dan rasa ketuhanan. Justeru ukiran-ukirandari pelbagai motif itu terjalin denagn keindahan ayat-ayat al-Quran, hadis-hadis
3
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...