GELECEĞİ İNŞA ETMEK

veya

GELECEK MİMARLIĞI

Ana başlıklar

•

Giriş

•

Geçmişe kısa bir bakış

•

Şimdiki durumun iç yüzü

•

Gelecek Bilimi ve Gelecekçilik (Fütüroloji ve Fütürizm)

•

Geleceği inşa etmek: Temel Fikirler, Projeler, Araçlar, Fırsatlar

•

Yapılması gerekenler

Giriş

Bu sunumun temel amacı, dünyanın çok daha güzel ve daha iyi yaşanacak bir yer olması için neler yapılabileceğine ilişkin bazı fikirleri ve bakış açılarını paylaşmaktır.Neden değişim istiyoruz? Çünkü yolunda gitmeyen şeyler var. İnsanlar çeşitli sıkıntılar çekiyorlar.Neden sıkıntılar çekiliyor?Son birkaç bin yıldır, dünyada para, toprak, mal mülk gibi maddi değerler diğer değerlerin önünegeçti. Bunun sonucunda da, bugün "kapitalist ekonomik sistem" dediğimiz çarpık ekonomik sistemdünyaya egemen oldu. Kapitalist ekonomide (kapitalizmde), temel değer para, mal, mülk gibimaddi nesnelerdir. Bu düzende "insan" bir değer olarak bunların gerisinde kalır hale geldi. "Adaletmülkün temelidir" sözü bu çarpıklığı gösteren bir deyiş örneğidir. Neden mülkün? Neden insanlığındeğil?Maddiyatın ön planda gelmeye başlaması, insani değerlerin arka plana atılması, kaçınılmaz olarakinsanların mutsuzluğunu getiren bir ortam yaratmıştır. Suçlar, yolsuzluklar, kıskançlık, vs. gibiolumsuzlukların temelinde hemen daima maddiyat (kapitalizmin değeri) yer almaktadır.Artık bunu değiştirmenin zamanı gelmiştir.Tanrının hüküm sürdüğü bir dünyayı oluşturmanın iki ayağı bulunmaktadır.M disiplinindeki gibi, bir ayağı manevi yönümüzü geliştirmek, diğer ayağı fiziksel planda gereklideğişim ve dönüşümleri yapmak.Fiziksel gelişim ve değişim, ancak:1.bilgilenerek,2.edinilen bilgilerden yapılacak sentezlerle projeler üreterek, ve3.insan topluluklarının bu projelere destek verip gerçekleştirmesiylesağlanabilir.Değişim yapmak demek, bir anlamda

geleceği inşa etmek

demektir.Geleceği inşa etmek demek, geleceğe yönelik fikir ve projeler geliştirmek ve bunları hayatageçirmek demektir.Geleceğe yönelik geçerli fikir ve projeler geliştirebilmek için de, ön koşul, geçmişi ve şimdikidurumu bilmektir. Yani mevcut sistemi ve işleyişini anlamak gereklidir.

Gelecek Mimarlığı1

Geçmişe kısa bir göz atalım.

Günümüzün sorunu maddiyata (para, mal, mülk, vs.) fazla değer verilmesidir. Bu da sömürüyügetirmiştir. Onun için geçmişi incelerken bu perspektiften inceleyeceğiz.Paranın ve sömürünün tarihi:Sümerlerde para olmakla beraber, değerli madenlerden oluşan ve madenin değerininparanın değerine eşit olduğu bir değişim aracıydı.Bugünkü anlamda parasal ekonomi Babillilerle başlamıştır (yaklaşık M.Ö. 2000).Mısır ve Roma imparatorluklarının gelişkin ekonomik durumları, büyük çapta köle kullanmayave fethettikleri ülkelerin topraklarını ve diğer maddi kaynaklarını sömürmeye dayanıyordu.Bu sömürü modeli 15-16. yüzyıllardan sonra, deniz aşırı yerlerde sömürgeler oluşturup,oraların doğal kaynaklarını ve insanlarını sömürmeye dönüştü.Tabii bu arada, iktidar sahipleri, yani krallar ve imparatorlar, sömürü için din'i yoğun olarakkullandılar ve ruhban sınıfından büyük destek aldılar. Aralarında maddi nedenlerden çıkanbazı sürtüşmeler dışında, hıristiyan ruhban sınıfı hemen her zaman kral ve imparatorlarınyanında oldu. Beraberce hem kendi halklarını, hem de dünyanın başka yerlerindeki halklarıve doğal kaynakları sömürdüler.

Şimdiki durum:

Kapitalizmin iç yüzü:Şu anda yürürlükte olan "kapitalist ekonomik sistem", maddi kaynakları (para, toprak, gayrımenkul, şirketler, vs.) elinde bulunduran küçük bir kesimin yönetimi ele geçirmiş olduğu, bukesimin maddi çıkarlarını korumaya yönelik bir ekonomik sistemdir.Mevcut tüm yapı ve sistemler (eğitim, adalet, vs...), "kapitalist ekonomi"nin etkisi altındadır,ve ona uygun yapılandırılmıştır.Nüfusun yüzde ikisine yakın bir kesimi – ki bunlara kapitalistler deriz – üretici mülke sahiptir ve faydaları biriktirir. Koordinatör sınıf dediğimiz güçlü kılınmış avukatlar, doktorlar,mühendisler, yöneticiler vs. nüfusun yaklaşık yüzde 20’sini oluşturur ve güçlendirici işleri vekendi ekonomik yaşamları ile başkalarının ekonomik yaşamları üzerindeki günlük kontrolkaldıraçlarını büyük ölçüde tekellerinde tutarlar. Koordinatörler yüksek gelirlerden, ekonomikneticeler üzerinde kişi ve grup olarak büyük bir etkiye sahip olmaktan ve yüksek statüdenyararlanırlar. Son olarak, en alttaki yüzde 80’lik kesim büyük ölçüde rutin işleri yapar,yukarıdakilerden emirler alır, ekonomik kararları ve neticeleri pek etkileyemez ve düşük bir gelir alırlar. Bu, işçi (ve köylü) sınıfıdır.Bu üç ayaklı sınıf bölünmesi, kapitalizmin kilit kurumları tarafından meydana getirilmiştir. İlkolarak, üretici varlıkların özel mülkiyeti egemen kapitalist sınıfın sınırlarını belirler. Pazarlar,mülkiyet sahiplerine kârları biriktirme ihtiyacı dayatırlar. Şirket-içi karar alma yapısı, mülksahiplerine mülklerini nasıl kullanacakları konusunda nihai gücü verir.İkinci olarak, mülk sahiplerinin sayısının azlığı ve büyük kontrol ihtiyacı, arada konumlananbir koordinatör sınıfın oluşturulmasını teşvik eder. Hiyerarşik iş bölümü koordinatör sınıfı,güçlendirici işleri ve günlük karar alma kaldıraçlarına erişimi tekelleştiren bir sınıf olaraktanımlar. Meşruiyet gereksinmesi, bu sınıfın eğitimi, yetenekleri ve bilgiyi – ve bunlara eşlikeden güveni – tekelleştirmesini güvence altına alır.Üçüncüsü, bütün bu özellikler yurttaşların en büyük bölümünün, düşük ücretlerle rutin,usandırıcı ve itaat gerektiren işlerde çalıştığı için çok az veya hiçbir pazarlık gücüne sahipolmamasını güvenceye alır.Üç sınıfın nispi pazarlık gücüne bağlı olarak, bu özellikler dayattıkları acı çekme derecesi veimkan tanıdıkları seçenekler açısından değişiklik gösterecektir. Fakat kapitalizmin her örneğinde, ekonominin tanımlayıcı kurumlarının geniş iskeleti aynı olacaktır.Kapitalist ekonomide (mevcut durumda) okullarda yüzde 80’e bıkkınlığa katlanmak ve emir almak öğretiliyor; çünkü kapitalizmin işçileri için ihtiyaç duyduğu şey bu. Basitçe gaddar halegetirilen en üstte olanlar dışında, geriye kalan yüzde 20 kendi altındakilerin koşullarıkarşısında duyarsız kılınıyor; üstelik kendi duyarsızlıklarından da bihaber hale getiriliyorlar.

Gelecek Mimarlığı2

Mevcut tüm tüm yapı ve sistemler (eğitim, adalet, vs...), "kapitalist ekonomi"nin etkisi altındadır, veona uygun yapılandırılmıştır.Kapitalizmin etkileri:

Eğitim

: eğitim sistemleri kapitalistlerin çıkarlarını korumaya yönelik oluşturulmaktadır.Hiç kapitalist sistemi sorgulayan bir eğitim konusu bulabilir misiniz? İlköğretim ve ortaöğretimde bulamazsınız. Ancak lisans üstü ve doktora seviyesinde, çok az sayıda çalışmabulunabilir.

Adalet

: keza adalet sistemleri de aynı yönde yapılandırılmaktadır. “Adalet mülkün temelidir”çarpık sözü bunun göstergesidir.

Şehirler, enerji, ulaşım

, vb: Tüm bu sistem ve yapılar, egemen kapitalistlerin yönetiminde veistekleri (çıkarları) doğrultusunda şekillendirilmektedir. İnsanların en yüksek yararına olacakşekilde değil, sadece belli kurum ve şirketlerin çıkarına olacak şekildedir. Hemen daima “kar amaçlı” yapılandırılmıştır.

Bilimsel çalışmalar

: aynı durumdadır. Mevcut sisteme uymayan bilimsel çalışmalar ve buluşlar engellenmektedir. Bazen buluşu yapanların hayatlarına kastedilmeye kadar gitmektedir.Benzinle çalışmayıp, elektrik veya hidrojenle çalışan taşıtlar, vs...

Bankacılık

: en büyük felaket! Sömürü düzeninin en büyük silahı. IMF, Dünya Bankası... Ticaribankalar.Tüm bu sömürü düzenindeki anahtar (kilit) araç "para"dır.Neredeyse bir dine dönüşen kökleşmiş parasal sistem, Dünya üzerinde en az sorgulanan inançsistemlerinden biri.Paranın nasıl yaratıldığı, onu yöneten politikalar, ve toplumu gerçekte ne kadar etkilediği, nüfusunbüyük bir bölümünün kayıtsız kaldığı meseleler.Nüfusun %1'inin dünya zenginliklerinin %40'ına sahip olduğu, hergün 34.000 çocuğun yoksulluk veönlenebilir hastalıklardan öldüğü, ve nüfusun %50'sinin günde 2 dolardan az kazandığı bir dünyada bir nokta çok açık: Bu işte büyük bir yanlışlık var.Farkında olalım ya da olmayalım, sistemin ve toplumun can damarı para.Bu nedenle, parasal sistemin nasıl işlediğini anlamak neden bu şekilde yaşadığımızi anlamamızaçısından çok önemli.Ne yazık ki ekonomi genellikle karmaşık ve sıkıcı olarak algılanır.Bitmek tükenmek bilmeyen ekonomik terimler ve göz korkutucu matematik, insanları, anlamaçabalarından caydırır.Fakat gerçekte, ekonomik sisteme yakıştırılan karmaşıklık sadece bir maskeden ibaret.İnsanlığın katlanmak zorunda kaldığı en paralize edici yapıyı gizlemek üzere tasarlanmış bir sistem.Paranın kullanılmasındaki kurumsal araç ise "banka"lar olmuştur.Aslında bankacılık, sömürünün ve tefeciliğin yaygın ve etkin şekilde oluşturulmasındaki kurumsalaraçtır.Bankalar halktan parayı toplar ve onlara düşük faiz verir. Sonra toplanan paraları çok daha yüksekfaizlerle, yine halka, şirketlere ve devletlere satar. Sadece paranın bir kişi veya kurumdan,gereksinimi olan bir diğerine aktarılması işini yaparken muazzam karlar elde eder.Aslında ortada gerçek bir para da yoktur, yapay olarak bir bilgisayardaki bir hesaptaki tutar (bir sayı) azaltılıp, bir başka hesaptaki tutar (bir sayı) artırılır.Aslında Amerikan para kaynaklarının sadece %3'ü basılı para olarak mevcuttur.Diğer %97'lik kısım sadece elektronik ortamda bulunur.Aslında enflasyon, halkın sırtına yüklenmiş gizli bir vergidir.Paranın kullanılmasındaki kurumsal araç ise "banka"lar olmuştur.