• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
Η
 
παχυσαρκία
(1)
Η
 
παχυσαρκία
(2)
εδώ
 
Καθηγητής
 
Ιωάννης
 
Χατζημηνάς
, MD, PhD.
Ομότιμος
 
Καθηγητής
 
Ιατρικής
 
Σχολής
 
Παν
/
μίου
 
Αθηνών
 [
πρ
.
Καθηγητής
 
στην
 
Εθνική
 
Ακαδημία
 
Σωματικής
 
Αγωγής
(
ΕΑΣΑ
,
 νυν
 
ΤΕΦΑΑ
)]
Είναι 
 
πια
 
κοινή
 
πεποίθηση
 
ότι 
 
η
 
παχυσαρκία
 
αποτελεί 
 
πρόβλημα
 
για
 
το
 
άτομο
,
το
 
στενό
 
επαγγελματικό
 
και 
 
ειδικότερα
 
το
 
προσωπικό
 
περιβάλλον
 
του
,
καθώς
 
και 
 
ολόκληρη
 
τη
 
οικογένειά
 
του
,
ακόμα
 
και 
 
για
 
την
 
κοινωνική
,
την
 
ιατροφαρμακευτική
 
και 
 
τη
 
 νοσηλευτική
 
πολιτική
 
της
 
πολιτείας
.
Και 
 
αυτό
 
το
 
πρόβλημα
 
δεν
 
αφορά
 
μόνο
 
την
 
εμφάνιση
 
και 
 
την
 
 υγεία
 
του
 
παχύσαρκου
,
αλλά
 
προσλαμβάνει 
 
διαστάσεις
,
μεγαλώνει 
 
σαν
 
χιονοστιβάδα
,
επεκτείνεται 
 
και 
 
διακλαδίζεται 
 
σε
 
χίλια
 
δυο
 
άλλα
 
προβλήματα
,
και 
 
δηλητηριάζει 
 
την
 
κοινωνική
,
την
 
επαγγελματική
 
και 
 
τη
 
συναισθηματική
 
ζωή
,
καθώς
 
και 
 
τη
 
ψυχολογία
 
του
 
παχύσαρκου
 
και 
 
των
 
δικών
 
του
.
Ενώ
 
όμως
 
το
 
πρόβλημα
 
αντιμετωπίζεται 
 
από
 
πάρα
 
πολλές
 
πλευρές
,
με
 
πλήθος
 
μέσα
 
και 
 
μεθόδους
,
τα
 
αποτελέσματα
,
στις
 
περισσότερες
 
περιπτώσεις
 
δεν
 
μπορούν
 
παρά
 
 να
 
χαρακτηρίζονται 
 
από
 
αρνητικά
 
ως
 
μέτρια
 
ή
 
και 
 
ως
 
πενιχρά
.
Πράγματι 
,
το
 
πρόβλημα
,
όσο
 
απλό
 
και 
 
αν
 
φαίνεται 
,
στην
 
πραγματικότητα
 
είναι 
 
πολύπλοκο
,
και 
 
το
 
σημαντικότερο
 
είναι 
 
ότι 
 
ακόμα
 
δεν
 
ξέρουμε
 
σε
 
τι 
 
ακριβώς
 
συνίσταται 
!
Και 
 
επειδή
 
τα
 
αίτια
 
της
 
παχυσαρκίας
 
δεν
 
είναι 
 
ακόμα
 
επακριβώς
 
γνωστά
,
φυσικό
 
είναι 
 
και 
 
οι 
 
γνώσεις
 
μας
 
 να
 
είναι 
 
ελλιπείς
 
όσον
 
αφορά
 
τους
 
τρόπους
 
που
 
θα
 
μπορούσαμε
 
 να
 
την
 
αποφύγουμε
,
είτε
 
ακόμα
 
και 
 
τους
 
τρόπους
 
που
 
μπορούμε
 
 να
 
την
 
αντιμετωπίσουμε
.
Αλλά
 
τι 
 
είναι 
 
επί 
 
τέλους
 
αυτή
 
η
 
παχυσαρκία
;
Η
 
απάντηση
 
είναι 
 
φαινομενικά
 
απλή
 
και 
 
είναι 
 
η
 
ακόλουθη
:
η
 
κατάσταση
 
κατά
 
την
 
οποία
 
το
 
λίπος
 
του
 
σώματος
 
είναι 
 
περισσότερο
 
από
 
το
 
κανονικό
.
Το
 
θέμα
 
όμως
 
περιπλέκεται 
 
όταν
 
προσπαθήσουμε
 
 να
 
καθορίσουμε
 
ποιο
 
είναι 
 
το
 
φυσιολογικό
 
ποσοστό
 
του
 
λίπους
 
που
 
πρέπει 
 
 να
 
περιέχεται 
 
στο
 
σώμα
 
του
 
ανθρώπου
,
δηλαδή
 
 να
 
καθορίσουμε
 
ένα
 
μέτρο
 
σαν
 
πρότυπο
 
για
 
 να
 
κρίνουμε
 
αν
 
το
 
κάθε
 
συγκεκριμένο
 
άτομο
 
είναι 
 
παχύσαρκο
 
είτε
 
όχι 
.
Τελικά
,
αυτό
 
το
 
πρότυπο
 
καθορίζεται 
 
σήμερα
,
στις
 
περισσότερες
 
περιπτώσεις
,
ως
 
το
 
σωματικό
 
βάρος
,
σε
 
συνάρτηση
 
με
 
το
 
φύλο
 
και 
 
το
 
 ύψος
 
του
 
σώματος
,
που
 
συσχετίζεται 
 
με
 
τη
 
μεγαλύτερη
 
μακροβιότητα
.
Τα
 
στοιχεία
 
αυτά
 
προκύπτουν
 
από
 
στατιστικές
 
που
 
γίνονται 
 
από
 
μεγάλες
 
ασφαλιστικές
 
εταιρείες
,
οι 
 
οποίες
 
βέβαια
 
και 
 
ενδιαφέρονται 
 
 να
 
έχουν
 
ασφαλή
 
κριτήρια
 
για
 
το
 
προσδόκιμο
 
επιβίωσης
 
των
 
πελατών
 
τους
.
Μολονότι 
 
η
 
ακριβής
 
συμβολή
 
της
 
παχυσαρκίας
 
στη
 
 νοσηρότητα
 
και 
 
στον
 
περιορισμό
 
της
 
διάρκειας
 
της
 
ζωής
 
του
 
ατόμου
 
αποτελούν
 
θέματα
 
για
 
τη
 
διευκρίνιση
 
των
 
οποίων
 
 
απαιτούνται 
 
ακόμα
 
πολλές
 
μελέτες
,
δεν
 
 υπάρχει 
 
σήμερα
 
για
 
την
 
επιστήμη
 
καμιά
 
αμφιβολία
 
αναφορικά
 
με
 
τη
 
συμβολή
 
αυτής
 
της
 
κατάστασης
 
στον
 
περιορισμό
 
της
 
διάρκειας
 
της
 
ζωής
,
ιδιαίτερα
 
όταν
 
αυτή
 
συνοδεύεται 
,
όπως
 
πολύ
 
συχνά
 
συμβαίνει 
,
από
 
 υψηλά
 
επίπεδα
 
χοληστερόλης
 
στο
 
αίμα
,
 υψηλή
 
αρτηριακή
 
πίεση
,
ή
 
σακχαρώδη
 
διαβήτη
.
Παρά
 
το
 
γεγονός
 
ότι 
 
η
 
κακή
 
 υγεία
 
δεν
 
αποτελεί 
 
αναπόφευκτη
 
συνέπεια
 
της
 
παχυσαρκίας
,
η
 
περίσσεια
 
του
 
λίπους
 
στο
 
ανθρώπινο
 
σώμα
 
αποτελεί 
 
συνήθως
 
σημαντικό
 
παράγοντα
 
κινδύνου
 
για
 
την
 
 υγεία
.
ΤΟ
 
ΛΟΓΙΣΤΙΚΟ
 
ΙΣΟΖΥΓΙΟ
 
Γιατί 
 
γίνεται 
 
κανείς
 
παχύσαρκος
;
Μια
 
πρώτη
 
απλή
,
αληθοφανής
 
απάντηση
,
είναι 
 
ότι 
 
αυτό
 
το
 
άτομο
 
τρώει 
 
πολύ
,
είναι 
 
λαίμαργο
,
δεν
 
χορταίνει 
 
με
 
τίποτε
,
κλπ
.
Μια
 
άλλη
,
περισσότερο
"
επιστημονική
¨
εξήγηση
 
είναι 
 
ότι 
 
αυτό
 
το
 
άτομο
 
προσλαμβάνει 
 
με
 
την
 
τροφή
 
του
 
περισσότερες
 
θερμίδες
(kcal)
από
 
αυτές
 
που
 
καταναλίσκει 
,
με
 
αποτέλεσμα
 
το
 
περίσσευμα
 
 να
 
αποθηκεύεται 
 
στο
 
σώμα
 
με
 
τη
 
μορφή
 
του
 
λίπους
.
Δηλαδή
,
πρόκειται 
 
μάλλον
 
για
 
πρόβλημα
 
λογιστικό
,
με
 
την
 
έννοια
 
ότι 
 
τα
 
έσοδα
(
με
 
τη
 
μορφή
 
των
 
θερμίδων
 
που
 
προσλαμβάνονται 
 
με
 
την
 
τροφή
)
είναι 
 
περισσότερα
 
από
 
τα
 
έξοδα
 (
θερμίδες
 
που
 
καταναλίσκονται 
 
για
 
τη
 
διατήρηση
 
της
 
ζωής
,
για
 
την
 
εκτέλεση
 
μηχανικού
 
έργου
,
και 
 
γενικότερα
 
σωματικής
 
δραστηριότητας
,
κλπ
.),
οπότε
 
ο
 
ισολογισμός
 
ενέργειας
 
σε
 
αυτό
 
το
 
άτομο
,
αντί 
 
 να
 
βρίσκεται 
 
σε
 
θέση
 
ισοζυγίου
,
είναι 
 
θετικός
.E
ίναι 
 
φανερό
 
ότι 
 
για
 
όσο
 
καιρό
 
διατηρείται 
 
αυτή
 
η
 
κατάσταση
,
δηλαδή
 
ο
 
θετικός
 
ισολογισμός
 
της
 
ενέργειας
,
το
 
άτομο
 
συσσωρεύει 
 
στο
 
σώμα
 
του
 
λίπος
,
σε
 
αντιστοιχία
 
ενός
 
περίπου
 
κιλού
 
λίπους
 
για
 
κάθε
9000
θερμίδες
(Kcal),
που
 
του
 
περισσεύουν
.
Και 
 
εδώ
 
πια
 
το
 
πρόβλημα
 
αρχίζει 
 
 να
 
περιπλέκεται 
 
γιατί 
 
οι 
 
θερμίδες
(kcal)
μπορεί 
 
 να
 
περισσεύουν
 
με
 
δυο
 
ξεχωριστούς
 
μηχανισμούς
:
ο
 
ένας
 
είναι 
 
η
 
πρόσληψη
 
 να
 
είναι 
 
πραγματικά
 
μεγάλη
 
για
 
το
 
συγκεκριμένο
 
άτομο
,
και 
 
ο
 
άλλος
 
είναι 
 
η
 
κατανάλωση
 
 να
 
είναι 
 
μικρότερη
 
από
 
τη
 
συνήθη
(
για
 
παράδειγμα
,
μειωμένη
 
κινητικότητα
,
απουσία
 
σωματικής
 
άσκησης
,
μειωμένος
 
βασικός
 
μεταβολισμός
).
Οποιοδήποτε
 
από
 
αυτά
 
τα
 
δυο
 
και 
 
αν
 
συμβαίνει 
(
στις
 
περισσότερες
 
περιπτώσεις
 
οι 
 
δυο
 
αυτές
 
καταστάσεις
 
συνυπάρχουν
),
δημιουργείται 
 
μια
 
κατάσταση
 
που
 
δεν
 
είναι 
 
καθόλου
 
εύκολο
 
 να
 
αντιμετωπισθεί 
.
Πράγματι 
,
η
 
πρόσληψη
 
των
 
θερμίδων
,
ή
 
αν
 
θέλετε
,
το
 
πόσο
 
φαϊ 
 
τρώμε
,
εξαρτάται 
 
και 
 
καθορίζεται 
 
από
 
το
 
αίσθημα
 
της
 
πείνας
,
και 
 
το
 
αίσθημα
 
του
 
κορεσμού
.
Το
 
πρώτο
 
είναι 
 
ένα
 
αρχέγονο
 
αίσθημα
 
που
 
εμφανίζεται 
 
με
 
τη
 
λειτουργία
 
ενός
 
 νευρικού
 
κέντρου
 
που
 
εντοπίζεται 
 
στον
 
 υποθάλαμο
 
του
 
εγκεφάλου
,
κατά
 
την
 
επίδραση
 
ερεθισμάτων
 
που
 
ακόμα
 
δεν
 
είναι 
 
επακριβώς
 
γνωστά
 
και 
 
ξεκάθαρα
.
Φαίνεται 
 
όμως
 
ότι 
 
αυτά
 
έχουν
 
σχέση
 
με
 
ορισμένες
 
χημικές
 
μεταβολές
 
που
 
προκαλούνται 
 
στο
 
αίμα
 
όταν
 
 υπάρχει 
 
η
 
ανάγκη
 
για
 
την
 
πρόσληψη
 
τροφής
,
αλλά
 
και 
 
από
 
το
 
βαθμό
 
πληρότητας
 
του
 
γαστρεντερικού
 
σωλήνα
(
και 
 
ιδιαίτερα
 
του
 
στομάχου
),
καθώς
 
και 
 
από
 
πλήθος
 
άλλων
 
παραγόντων
 
που
 
μπορούν
 
 να
 
ποικίλλουν
 
από
 
άτομο
 
σε
 
άτομο
,
αλλά
 
και 
 
στο
 
ίδιο
 
άτομο
 
ανάλογα
 
με
 
την
 
ψυχολογική
 
του
 
κατάσταση
 
και 
 
άλλες
 
συνθήκες
 
του
 
περιβάλλοντος
.
 
 
Το
 
αίσθημα
 
του
 
κορεσμού
 
είναι 
 
επίσης
 
ένα
 
αρχέγονο
 
αίσθημα
,
και 
 
συνίσταται 
 
στην
 
αίσθηση
 
ότι 
 
έχουμε
 
χορτάσει 
 
και 
 
δεν
 
θέλουμε
 
 να
 
συνεχίσουμε
 
 να
 
τρώμε
.
Αυτό
 
το
 
αίσθημα
,
όπως
 
και 
 
εκείνο
 
της
 
πείνας
,
εμφανίζεται 
 
με
 
τη
 
λειτουργία
 
ενός
 
άλλου
 
 νευρικού
 
κέντρου
,
που
 
και 
 
αυτό
 
εντοπίζεται 
 
στον
 
 υποθάλαμο
 
του
 
εγκεφάλου
.
Τα
 
ερεθίσματα
 
που
 
το
 
διεγείρουν
 
έχουν
 
και 
 
σ
'
αυτή
 
την
 
περίπτωση
 
σχέση
 
με
 
ορισμένες
 
χημικές
 
μεταβολές
 
στο
 
αίμα
,
οι 
 
οποίες
 
προφανώς
 
θα
 
πρέπει 
 
 να
 
είναι 
 
αντίθετες
 
από
 
εκείνες
 
που
 
διεγείρουν
 
το
 
κέντρο
 
της
 
πείνας
.
Πέρα
 
όμως
 
από
 
όλα
 
αυτά
,
η
 
λειτουργία
 
των
 
 νευρικών
 
αυτών
 
κέντρων
,
ή
 
καλύτερα
 
η
 
ισορροπία
 
που
 
πρέπει 
 
 να
 
 υπάρχει 
 
ανάμεσα
 
στη
 
λειτουργία
 
των
 
δυο
 
αυτών
 
κέντρων
,
επηρεάζεται 
 
και 
 
ρυθμίζεται 
 
ανάλογα
 
με
 
την
 
ιδιοσυγκρασία
 
του
 
ατόμου
,
που
 
και 
 
αυτή
 
καθορίζεται 
 
κατά
 
τρόπο
 
μάλλον
 
ανελαστικό
,
από
 
το
 
κληρονομικό
 
γενετικό
 
 υλικό
,
τα
 
γονίδια
,
που
 
το
 
κάθε
 
άτομο
 
φέρει 
 
μέσα
 
στα
 
χρωμόσωμά
 
του
,
δηλαδή
 
από
 
το
DNA
του
 (
γενώμη
).
Η
 
κατανάλωση
(
ή
 
καλύτερα
 
η
 
χρησιμοποίηση
)
ενέργειας
 
είναι 
 
συνεχής
 
στον
 
οργανισμό
,
με
 
ρυθμό
 
όμως
 
που
 
ποικίλλει 
 
από
 
στιγμή
 
σε
 
στιγμή
,
ανάλογα
 
με
 
την
 
κατάσταση
 
ηρεμίας
 
ή
 
της
 
σωματικής
 
και 
 
πνευματικής
 
δραστηριότητας
 
του
 
ατόμου
,
αλλά
 
και 
 
ανάλογα
 
με
 
πλήθος
 
άλλων
 
παραμέτρων
,
όπως
 
είναι 
 
η
 
ηλικία
,
το
 
φύλο
,
το
 
βάρος
 
και 
 
το
 
 ύψος
 
του
 
σώματος
,
το
 
είδος
 
και 
 
το
 
ποσό
 
της
 
τροφής
,
η
 
ενδυμασία
,
η
 
θερμοκρασία
 
και 
 
διάφορες
 
άλλες
 
παράμετροι 
 
του
 
περιβάλλοντος
,
κλπ
.
Εξάλλου
,
βασικός
 
και 
 
εδώ
 
παράγων
 
είναι 
 
και 
 
πάλι 
 
η
 
ιδιοσυστασία
 
του
 
ατόμου
,
γιατί 
 
από
 
αυτήν
 
εξαρτάται 
,
κατά
 
κύριο
 
λόγο
,
ο
 
τρόπος
 
με
 
τον
 
οποίο
 
το
 
άτομο
 
αντιδρά
 
προς
 
τους
 
διάφορους
 
εξωγενείς
 
και 
 
ενδογενείς
 
παράγοντες
 
που
 
επηρεάζουν
,
σε
 
μεγαλύτερο
 
είτε
 
μικρότερο
 
βαθμό
,
τον
 
ρυθμό
 
της
 
χρησιμοποίησης
 
της
 
ενέργειας
 
από
 
τον
 
οργανισμό
.
Λοιπόν
,
από
 
την
 
μια
 
μεριά
 
έχουμε
 
τα
"
έσοδα
 
ενέργειας
,"
και 
 
από
 
την
 
άλλη
 
μεριά
 
έχουμε
 
τα
"
έξοδα
 
ενέργειας
."
Τα
 
έσοδα
 
δεν
 
είναι 
 
τίποτε
 
άλλο
 
από
 
το
 
ποσό
 
τα
 
ενέργειας
 
που
 
 υπάρχει 
 
μέσα
 
στην
 
τροφή
 
μας
,
και 
 
που
 
εκφράζεται 
 
σε
 
θερμίδες
(kcal).
Τα
 
έξοδα
 
είναι 
 
η
 
ενέργεια
 
η
 
οποία
 
μετατρέπεται 
(
ξοδεύεται 
)
στο
 
σώμα
 
μας
 
για
 
την
 
επιτέλεση
 
των
 
διεργασιών
 
που
 
χρειάζονται 
 
για
 
όλες
 
τις
 
λειτουργίες
 
του
 
σώματος
.
Τελικά
,
όλη
 
αυτή
 
η
 
ενέργεια
 
καταλήγει 
:
σε
 
θερμότητα
 
που
 
αποβάλλεται 
 
προς
 
το
 
περιβάλλον
,
και 
 
σε
 
εξωτερικό
 
μηχανικό
 
έργο
.
Και 
 
στις
 
δυο
 
αυτές
 
περιπτώσεις
,
και 
 
αυτή
 
η
 
ενέργεια
 
μπορεί 
 
και 
 
πάλι 
 
 να
 
εκφράζεται 
 
σε
 
θερμίδες
(kcal).
Ο
 
ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
 
ΤΗΣ
 
ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
 
Η
 
σύγκριση
 
των
 
εσόδων
 
προς
 
έξοδα
 
ενέργειας
 
χαρακτηρίζεται 
 
σαν
 
ισολογισμός
 
ενέργειας
,
είναι 
 
δε
 
φανερό
 
ότι 
 
από
 
αυτή
 
τη
 
σύγκριση
 
μπορεί 
 
 να
 
προκύπτουν
 
τρεις
 
διαφορετικές
 
καταστάσεις
:
έσοδα
 
περισσότερα
 
από
 
τα
 
έξοδα
,
δηλαδή
 
θετικός
 
ισολογισμός
 
ενέργειας
.
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...