Ο Σαμψών, ο Πύρρος και το μυικό σύστημα

Embed Doc
Copy Link
Readcast
Collections

CommentGo Back

Download

Εργοφυσιολογία

,

Φυσιολογία

:

Ο

Σαμψών

,

ο

Πύρρος

και

το

μυικό

σύστημα

Καθηγητής

Ιωάννης

Χατζημηνάς

, MD, PhD.

Ομότιμος

Καθηγητής

Ιατρικής

Σχολής

Παν

/

μίου

Αθηνών

[

πρ

.

Καθηγητής

στην

Εθνική

Ακαδημία

Σωματικής

Αγωγής

(

ΕΑΣΑ

,

νυν

ΤΕΦΑΑ

)]

Σε

απροσδιόριστα

μικρή

ηλικία

πριν

ακόμα

αρχίσω

να

φοιτώ

στο

νηπιαγωγείο

βρέθηκα

κάτοχος

μιας

σειράς

από

καμιά

πενηνταριά

έγχρωμες

αναπαραστάσεις

,

σε

μέγεθος

carte postale,

διαφόρων

σκηνών

από

την

Παλαιά

και

την

Καινή

Διαθήκη

.

Επρόκειτο

απλά

για

κακής

ποιότητας

αντιγράφων

φημισμένων

είτε

όχι

,

έργων

τέχνης

,

θρησκευτικού

περιεχομένου

,

από

διάσημους

ή

και

αφανείς

καλλιτέχνες

,

που

συνοδεύονταν

από

ένα

μικρό

επεξηγηματικό

κείμενο

στην

πίσω

όψη

της

κάρτας

,

σε

Αγγλική

γλώσσα

,

που

φυσικά

δεν

μπορούσα

τότε

να

διαβάσω

.

Θυμάμαι

όμως

ότι

,

από

ολόκληρη

αυτή

τη

συλλογή

,

τη

μεγαλύτερη

εντύπωση

μου

έκανε

η

φιγούρα

του

Σαμψών

να

στέκεται

ανάμεσα

στους

δυο

κεντρικούς

στύλους

του

οίκου

ψυχαγωγίας

των

Φιλισταίων

,

και

με

την

υπεράνθρωπη

,

υπερφυσική

του

δύναμη

να

τους

γκρεμίζει

σε

θρύψαλα

και

ολόκληρη

η

ταράτσα

,

με

το

φορτίο

της

από

τους

αλλόφρονες

Φιλισταίους

και

τις

γυναίκες

τους

,

να

καταρρέει

σε

ερείπια

,

σαν

πύργος

από

τραπουλόχαρτα

.

Αυτή

η

εικόνα

του

Σαμψών

,

με

τα

βγαλμένα

μάτια

,

με

τα

μακριά

μαλλιά

,

που

είχαν

και

πάλι

φυτρώσει

,

ύστερα

από

το

ξύρισμα

που

υπέστη

μετά

την

προδοσία

της

ερωμένης

του

Δαλιδά

,

και

ιδιαίτερα

με

τη

γιγαντιαία

,

υπερφυσική

,

μυϊκή

του

διάπλαση

,

μου

άφησε

τα

ανεξίτηλα

ίχνη

της

στη

μνήμη

μου

και

τροφοδότησε

με

πλούσιο

υλικό

τη

φαντασία

μου

για

πολύ

καιρό

από

τότε

!

Δεν

είναι

λοιπόν

παράδοξο

το

γεγονός

ότι

,

κάθε

φορά

που

αντικρίζω

τη

μορφή

ενός

πολύ

γεροδεμένου

ατόμου

,

αθλητή

,

παλαιστή

,

είτε

και

απλού

εργάτη

,

να

χρησιμοποιεί

τη

μυϊκή

του

δύναμη

για

την

εκτέλεση

γιγάντιου

μηχανικού

έργου

,

στη

φαντασία

μου

να

αναδύεται

αμέσως

η

εικόνα

του

Σαμψών

να

κατεδαφίζει

το

κτίριο

των

Φιλισταίων

μάλλον

,

και

όχι

η

μορφή

του

Ηρακλή

,

του

Πολύφημου

είτε

και

του

Τζιμ

Λόντου

!

Έτσι

και

τελευταία

,

όταν

παρακολουθούσα

στην

τηλεόραση

τον

χρυσό

Ολυμπιονίκη

μας

,

τον

αρσιβαρίστα

Πύρρο

Δήμα

,

να

σηκώνει

με

τη

χαρακτηριστική

εκείνη

κίνηση

,

τη

μπάρα

με

τα

βάρη

πάνω

από

το

κεφάλι

του

και

να

φωνάζει

«

Για

την

Ελλάδα

,»

στη

φαντασία

μου

ξεφύτρωνε

παράλληλα

αυτή

η

εικόνα

του

Σαμψών

να

κραυγάζει

: «

αποθανέτω

η

ψυχή

μου

μετά

των

Φιλισταίων

!.»

Και

ακριβώς

επειδή

έτσι

έχουν

τα

πράγματα

,

δεν

μπορούσα

παρά

κάποτε

να

ανατρέξω

στην

πηγή

,

στο

βιβλίο

ΚΡΙΤΑΙ

της

Παλαιάς

Διαθήκης

,

για

να

πληροφορηθώ

από

πρώτο

χέρι

-

όλα

όσα

γράφονται

για

τον

ήρωα

και

το

σύμβολο

της

μυϊκής

ρώμης

των

νηπιακών

μου

χρόνων

.

Και

από

εκεί

πληροφορήθηκα

διάφορα

ενδιαφέροντα

και

,

σε

πολλές

περιπτώσεις

,

εκπληκτικά

γεγονότα

,

που

έχουν

σχέση

με

το

περί

ου

ο

λόγος

«

δείγμα

»

ρωμαλαιότητας

,

μυϊκής

ανάπτυξης

,

αλλά

και

πονηριάς

,

κατεργαριάς

και

ζαβολιάς

!

Ο

Σαμψών

δεν

είχε

τη

συνήθη

,

ανθρώπινη

καταβολή

.

Η

μητέρα

του

ήταν

στείρα

,

αυτός

δε

γεννήθηκε

μόνο

μετά

από

θεία

,

ευγονική

επέμβαση

αγγέλου

,

απεσταλμένου

από

το

Θεό

,

ο

οποίος

τη

διαβεβαίωσε

ότι

,

παρά

τη

στειρότητά

της

,

επρόκειτο

να

μείνει

έγκυος

και

να

γεννήσει

ένα

αγόρι

.

Αλλά

,

εκτός

από

αυτό

,

το

εκπληκτικό

είναι

ότι

,

κατά

ρητή

επιταγή

του

αγγέλου

,

τηρήθηκε

μια

ιδιαίτερα

αυστηρή

προληπτική

διαιτητική

πρακτική

,

και

από

τους

δυο

του

γονείς

,

τόσο

για

ένα

χρονικό

διάστημα

πριν

από

τη

σύλληψή

του

,

όσο

και

κατά

τη

διάρκεια

της

κύησης

,

η

οποία

συνίστατο

σε

πλήρη

αποχή

,

και

του

πατέρα

και

της

μητέρας

του

,

από

το

κρασί

και

από

κάθε

άλλο

οινοπνευματώδες

ποτό

,

καθώς

και

από

οποιαδήποτε

άλλη

τροφή

,

που

κατά

τον

Μωσαϊκό

νόμο

εθεωρείτο

«

ακάθαρτη

.»

Έχουμε

δηλαδή

σ

αυτή

την

περίπτωση

ένα

ζωντανό

παράδειγμα

εφαρμογής

της

αντίληψης

ότι

η

σωστή

υγιεινή

διατροφή

,

τόσο

του

πατέρα

όσο

και

της

μητέρας

,

έχει

ιδιαίτερα

ευνοϊκή

επίδραση

στη

γενική

διάπλαση

και

γενικότερα

την

υγεία

του

τέκνου

.

Δεν

χρειάζεται

,

βέβαια

,

να

τονισθεί

εδώ

πέρα

η

τεράστια

σημασία

του

γεγονότος

ότι

στη

μακρινή

εκείνη

εποχή

,

η

αρχή

αυτή

,

που

δεν

διαφέρει

παρά

ελάχιστα

μόνο

από

τις

σημερινές

μας

επιστημονικές

αντιλήψεις

επί

του

θέματος

,

ήταν

γνωστή

και

εφαρμοζόταν

στην

πράξη

,

έστω

και

μετά

από

θεία

επέμβαση

και

επιταγή

!

Όταν

,

τελικά

,

με

την

προδοσία

της

γυναίκας

του

έχασε

το

στοίχημα

με

το

οποίο

επεδίωκε

να

κερδίσει

τριάντα

χιτώνες

και

τριάντα

στολές

,

για

να

πληρώσει

,

σκότωσε

τριάντα

συμπατριώτες

του

,

πήρε

τα

ρούχα

τους

,

και

τα

έδωσε

στους

κερδισμένους

!

Εξάλλου

,

όταν

ο

πεθερός

του

τού

απαγόρευσε

να

δει

τη

γυναίκα

του

γιατί

,

κατά

την

απουσία

του

την

πάντρεψε

με

ένα

φίλο

του

,

και

του

αντιπρότεινε

να

του

δώσει

τη

νεότερη

και

ωραιότερη

αδελφή

της

,

ο

Σαμψών

σοφίστηκε

και

εκτέλεσε

το

θεαματικότερο

εμπρησμό

της

ιστορίας

.

Έπιασε

τρακόσες

αλεπούδες

,

τις

έδεσε

ανά

δυο

ουρά

με

ουρά

,

στερέωσε

στο

δέσιμο

αναμμένη

«

λαμπάδα

»

και

τις

εξαπέλυσε

ανάμεσα

στα

σπαρτά

,

τις

θυμωνιές

,

τα

αμπέλια

και

τα

ελαιόδεντρα

των

Φιλισταίων

!.

Και

σε

άλλη

περίπτωση

,

με

όπλο

τη

σιαγώνα

που

απόσπασε

από

το

κουφάρι

ενός

γαϊδάρου

,

σκότωσε

χίλιους

Φιλισταίους

.

Αλλά

και

σε

άλλες

περιπτώσεις

,

η

συμπεριφορά

του

υπήρξε

ιδιότυπη

,

απρόβλεπτη

,

περίεργη

και

εκκεντρική

.

Έτσι

,

όταν

οι

εχθροί

του

περικύκλωσαν

ολόκληρη

την

πόλη

της

Γάζας

για

να

τον

πιάσουν

όταν

θα

έβγαινε

από

το

σπίτι

μιας

πόρνης

με

την

οποία

κοιμήθηκε

το

βράδυ

,

αυτός

ξύπνησε

τα

μεσάνυχτα

,

ξήλωσε

και

φορτώθηκε

ολόκληρη

την

πόρτα

της

πόλης

,

τους

παραστάτες

και

το

μοχλό

της

,

και

τα

ανέβασε

στην

κορυφή

του

βουνού

,

απέναντι

από

τη

Χεβρών

!

Καλό

κουμάσι

ο

Σαμψών

!

Αυτά

λοιπόν

για

τον

Σαμψών

,

το

κλασικό

παράδειγμα

της

γιγάντιας

μυϊκής

ανάπτυξης

και

της

μυθικής

σωματικής

ρώμης

,

το

ίνδαλμα

όλων

όσων

ασχολούνται

με

το

body building

και

το

όνειρο

όσων

καταγίνονται

με

αθλήματα

για

τα

οποία

απαιτείται

αρίστη

μυϊκή

διάπλαση

,

υψίστη

μυϊκή

προπόνηση

,

δύναμη

και

αντοχή

.

Η

θέα

όμως

μιας

άρτιας

είτε

και

«

υπερφυσικής

»

μυϊκής

διάπλασης

,

καθώς

και

της

πραγματοποίησης

θεαματικών

επιτευγμάτων

στον

τομέα

των

αθλητικών

επιδόσεων

,

αποτελούν

το

ερέθισμα

για

την

ανάδυση

στην

οθόνη

της

συνείδησης

και

άλλων

εικόνων

και

παραστάσεων

,

που

είναι

εξίσου

,

είτε

και

πολύ

περισσότερο

συναρπαστικές

,

από

εκείνη

του

Σαμψών

.

Και

οι

εικόνες

αυτές

αφορούν

τη

δομή

και

τη

λειτουργία

της

θαυμαστής

αυτής

φυσικής

βιολογικής

«

μηχανής

»

που

ονομάζεται

μυϊκός

ιστός

,

με

την

οποία

κατορθώνεται

το

θαύμα

της

μετατροπής

της

χημικής

ενέργειας

,

που

περιέχεται

μέσα

στα

μόρια

των

θρεπτικών

ουσιών

της

τροφής

,

σε

μηχανική

δύναμη

και

μηχανικό

έργο

,

που

εκδηλώνεται

σε

μακροσκοπική

κλίμακα

.

Πράγματι

,

η

εικόνα

της

δομής

ενός

μυϊκού

κυττάρου

,

δηλαδή

της

μυϊκής

ίνας

,

σε

μοριακό

επίπεδο

,

αποκαλύπτει

την

παρουσία

ενός

απλησίαστου

σε

τελειότητα

μεγαλοφυούς

μηχανισμού

,

που

διακρίνεται

τόσο

με

την

επιβλητική

του

αρμονική

συμμετρία

,

όσο

και

με

την

απαράμιλλη

αποτελεσματικότητά

του

ως

μηχανής

.

Δεν

μπορεί

κανένας

να

μη

σταθεί

έκπληκτος

από

θαυμασμό

μπροστά

σ

αυτά

τα

μικκύλια

της

μυοσίνης

και

της

ακτίνης

,

που

βρίσκονται

τοποθετημένα

κατά

εκατομμύρια

και

δισεκατομμύρια

,

σε

δέσμες

και

σε

σειρές

,

σε

όλο

το

μήκος

των

μυϊκών

ινιδίων

.

Ούτε

,

βέβαια

,

μπορεί

κανένας

να

μη

σταθεί

έκθαμβος

μπροστά

στην

ομορφιά

και

τη

χάρη

των

εκπληκτικά

συντονισμένων

και

με

ακρίβεια

εκατομμυριοστών

του

δευτερολέπτου

χρονοθετημένων

κινήσεων

αυτών

των

μικκυλίων

,

που

πραγματοποιούνται

στο

κάθε

πρόσταγμα

που

φτάνει

στη

μυϊκή

ίνα

με

το

νευρικό

της

κλωνίο

,

με

ρυθμό

εκατό

ως

και

εξακόσες

φορές

ανά

δευτερόλεπτο

!

Αλλά

δεν

είναι

μονάχα

αυτά

.

Για

την

εξυπηρέτηση

αυτού

του

μηχανισμού

,

για

τον

εφοδιασμό

του

σε

ενέργεια

και

για

τη

διατήρησή

του

σε

άριστη

δομική

και

λειτουργική

κατάσταση

,

απαιτείται

και

υπάρχει

μέσα

στη

μυϊκή

ίνα

ένας

ολόκληρος

κόσμος

από

τις

απαραίτητες

ειδικές

εγκαταστάσεις

.

Έτσι

,

το

καθένα

από

τις

εκατοντάδες

ως

τις

χιλιάδες

μυϊκά

ινίδια

,

που

περιέχονται

μέσα

στη

μυϊκή

ίνα

,

περιβάλλεται

από

ένα

καταπληκτικά

περίπλοκο

σύστημα

επιμήκων

και

εγκάρσιων

υπομικροσκοπικών

σωληναρίων

,

που

αποτελούν

το

σαρκοπλασματικό

δίκτυο

.

Η

μεμβράνη

του

τοιχώματος

αυτών

των

σωληναρίων

,

χρησιμεύει

για

την

αγωγή

των

ηλεκτρικών

ερεθισμάτων

που

διοχετεύονται

από

την

κυτταρική

μεμβράνη

της

μυϊκής

ίνας

προς

το

μυϊκό

ινίδιο

,

ο

δε

αυλός

των

σωληναρίων

χρησιμοποιείται

για

την

εναποθήκευση

και

μεταφορά

μεγάλης

ποικιλίας

από

μόρια

και

ιόντα

,

που

είναι

απαραίτητα

για

τη

συντήρηση

και

τη

λειτουργία

του

μηχανισμού

της

συστολής

.

Διάσπαρτα

,

σε

καίριες

θέσεις

,

σε

ολόκληρη

την

έκταση

της

μυϊκής

ίνας

,

βρίσκονται

κατά

χιλιάδες

τα

μιτοχόνδρια

,

που

δεν

είναι

τίποτε

άλλο

παρά

τα

«

εργοστάσια

παραγωγής

ενέργειας

»

ή

,

ακριβέστερα

,

οι

σταθμοί

αναγόμωσης

των

πακέτων

ενέργειας

που

απαιτείται

για

την

απρόσκοπτη

λειτουργία

του

μυός

.

Μέσα

στο

κάθε

μιτοχόνδριο

,

τα

μόρια

της

γλυκόζης

και

των

λιπαρών

οξέων

,

που

προσλαμβάνονται

από

τη

μυϊκή

ίνα

από

το

υγρό

των

ιστών

που

την

περιβάλλει

,

υφίστανται

οξειδωτική

διάσπαση

,

με

την

επέμβαση

μιας

σειράς

από

ειδικά

ένζυμα

.

Κατά

τη

σταδιακή

αυτή

διάσπαση

,

κατά

την

οποία

αυτά

τα

μόρια

τελικά

μετατρέπονται

σε

διοξείδιο

του

άνθρακα

και

νερό

,

αποδίδεται

ενέργεια

,

που

χρησιμοποιείται

κατά

σημαντικό

ποσοστό

επί

τόπου

,

για

τη

μετατροπή

της

ADP (

διφωσφορική

αδενοσίνη

)

σε

ATP (

τριφωσφορική

αδενοσίνη

),

ενώ

το

υπολειπόμενο

ποσό

αυτής

της

ενέργειας

αποδίδεται

με

τη

μορφή

της

θερμότητας

.

Η

ATP

που

συντίθεται

με

αυτό

τον

τρόπο

,

μεταφέρεται

στις

κατάλληλες

θέσεις

των

μυϊκών

ινιδίων

of 00

Leave a Comment