Read without ads and support Scribd by becoming a Scribd Premium Reader.
See Premium Plans
 
 ANEXO III
COMPETENCIAS BÁSICAS
La Educación Básica ha estado más centrada en launción académica de preparación para la realizaciónde estudios superiores y en la transmisión de los cono-cimientos que se precisan para ello, que en la unciónde desarrollo en el ámbito personal, social y laboral quese precisa para incorporarse a la vida adulta y en la un-ción de preparar las bases para el aprendizaje a lo largode toda la vida. El planteamiento del currículo basadoen competencias se justica en la toma de concienciade que para el logro de las nalidades de la EducaciónBásica se precisa un currículo que incluya la unción depreparar al alumnado para su incorporación a estudiossuperiores, pero que integre mejor todas las dimensio-nes del desarrollo de la persona, es decir, más educa-tivo y más orientado hacia un saber hacer. Desde esteenoque de educación se justica la pertinencia de lainclusión de las competencias educativas generales y delas competencias básicas.El proyecto de la OCDE denominado Denición y Selección de Competencias (DeSeCo) dene la com-petencia como la capacidad de responder a demandascomplejas y llevar a cabo tareas diversas de orma ade-cuada. Supone una combinación de habilidades prác-ticas, conocimientos, motivación, valores éticos, ac-titudes, emociones y otros componentes sociales y decomportamiento que se movilizan conjuntamente paralograr una acción ecaz. Sus rasgos dierenciales seríanlos siguientes: constituye un «saber hacer», esto es, unsaber que se aplica, es susceptible de adecuarse a unadiversidad de contextos y tiene un carácter integrador,abarcando conocimientos, procedimientos y actitudes.Esta orma integrada de entender los contenidos supo-ne un cambio con respecto a la comprensión con re-cuencia ragmentada que se ha hecho de los contenidosconceptuales, procedimentales y actitudinales.Las competencias educativas generales son grandesejes reerenciales para la educación integral tanto básicacomo para el aprendizaje a lo largo de toda la vida, quese aprenden en todos los contextos educativos, tantoormales como inormales. Estas competencias educati-vas generales no son directamente evaluables, sino queson constantes que sirven de enlace y nexo mediador enla planicación y desarrollo de todo el proceso educa-tivo, posibilitando así un planteamiento educativo másintegral y el logro de todo tipo de competencias. En estalínea se sitúa el planteamiento del programa DeSeCo dela OCDE al considerar que hay ámbitos de competen-cias clave interrelacionados entre sí que son necesariosIII. ERANSKINA 
OINARRIZKO GAITASUNAK 
Oinarrizko Hezkuntzak, batik bat, goi-mailakoikasketak egiteko behar den prestakuntza emateari etaikasleei ikasketa horiek egiteko behar diren ezagutzak emateari eman izan dio garrantzia, eta ez dio hainbesteerreparatu helduen bizitzarako garatu behar diren gaita-sun pertsonalak, sozialak eta lan-arlokoak lantzeari etabizitza osoan ikasteko behar diren oinarriak prestatze-ari. Curriculumaren planteamenduak ikasleek eskura-tu beharreko gaitasunak ditu oinarri. Hori nkatuta,agerian jarri nahi da curriculumak, Oinarrizko Hez-kuntzaren helburuak betetzeko, goi-mailako ikasketak egiteko prestatu behar dituela ikasleak, baina, horrekinbatera, behar bezala landu behar dituela hezkuntzarengainerako alderdiak, pertsonak gizaki moduan garatze-ko beharrezkoak direnak. Bestela esanda, curriculumak indartu egin behar du hezkuntzaren izaera hezitzailea,eta gauzak egiten jakiteko prestatu behar ditu ikasleak.Hezkuntzaren ikuspegi horren ildotik jaso dira curri-culumean hezkuntza-gaitasun orokorrak eta oinarrizkogaitasunak.Gaitasunen Denizioa eta Hautaketa (DeSeCo)izeneko proiektuan, gaitasun kontzeptuaren denizioaematen du Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundeak (ELGE). Hala, hauxe litzateke gaita-suna: eskakizun konplexuei erantzuteko eta askotarikolanak behar bezala egiteko ahalmena. Horrenbestez,gaitasunek beren barnean hartzen dituzte trebetasunpraktikoak, ezagutzak, motibazioa, balio etikoak, jarre-rak, emozioak eta gizarte-arloko nahiz portaerazko ele-mentuak, eta pertsonek batera erabiltzen dituzte horiek guztiak, lanak modu eraginkorrean egiteko. Hauek diragaitasunen ezaugarri nagusiak: «egiten jakitea» da berez,hau da, errealitatean aplikatzen den jakintza, askotari-ko testuinguruetara egokitzeko aukera eman eta izaeraintegratzailea duena, jakintzak, prozedurak eta jarrerak biltzen baititu. Edukiak elkarri lotuta ulertzeko moduhorrek aldatu egiten du kontzeptuzko, prozedurazko eta jarrerazko edukiei buruz sarri erabili izan den ikuspegizatitzailea.Heziketa oso baterako erreerentziazko ardatzak dira hezkuntza-gaitasun orokorrak, bai oinarrizkohezkuntzarako, bai bizitza osoan zehar ikasteko pro-zesurako, eta hezkuntza-testuinguru guztietan ikastendira, ormaletan nahiz ez-ormaletan. Hezkuntza-gaitasun orokor horiek ezin dira zuzenean ebaluatu;izan ere, hezkuntza-prozesu osoko plangintzaren etaharen gauzapenaren loturazko eta bitartekaritzako la-nak egiten dituzten aldagai konstanteak dira. Horienbidez, hezkuntza-planteamendu integrala egiten da, etaaskotariko gaitasunak eskuratzeko modua dute ikas- leek. Ikuspegi hori jorratzen du ELGE antolakundekoDeSeCo programaren planteamenduak, adierazten
218. alearen
Gehigarria 
–
Suplemento
al n.º 218
2007ko azaroak 13, asteartea – martes 13 de noviembre de 2007
 
para el desarrollo personal y el buen uncionamientosocial. La reorma de los curriculos universitarios quese deriva de los tratados europeos ya rmados, sitúa enel horizonte del año 2010, una Educación Superior enesta misma línea de las competencias y el aprendizajea lo largo de toda la vida, como los ejes estructuralesde los nuevos títulos de grado y de postgrado. Plantea-mientos similares se están realizando en muchos paíseseuropeos. Las dos propuestas, «Curriculum Vasco parael período de la escolaridad obligatoria» (2006) y «Cu-rriculum para Euskal Herria» (2006), están tambiénrealizadas desde este enoque.En la propuesta de la Unión Europea se entiendepor competencias básicas o clave, «aquellas que todas laspersonas precisan para su realización y desarrollo perso-nales, así como para la ciudadanía activa, la inclusiónsocial y el empleo». Para que una competencia puedaser seleccionada como clave o básica, DeSeCo consi-dera que debería cumplir tres condiciones: contribuir aobtener resultados de alto valor personal o social, poderaplicarse a un amplio abanico de contextos y ámbitosrelevantes y permitir a las personas que la adquieren su-perar con éxito exigencias complejas. Es decir, las com-petencias son básicas o clave cuando resultan valiosaspara la totalidad de la población, independientementedel sexo, la condición social y cultural y el entorno a-miliar.Teniendo en cuenta las propuestas mencionadas, seentiende por competencia básica en este documento,la combinación integrada de conocimientos, destrezas,habilidades, actitudes y valores adecuados al contextoque todo el alumnado que cursa la Educación Básicaprecisa y debe alcanzar para su realización y desarrollopersonal así como para la ciudadanía activa y la integra-ción social. A dierencia de las competencias educativasgenerales que son grandes ejes reerenciales, las com-petencias básicas indican los objetivos de logro que seconsideran claves y necesarios para el alumnado, y quepor tanto constituyen el reerente de evaluación.En el planteamiento por competencias se resalta laimportancia del uso de los conocimientos en situacionesy contextos concretos. El conocimiento, por ejemplo, delas reglas aritméticas, de los acontecimientos históricos,o del uncionamiento del cuerpo humano, es necesario,pero no tanto por sí mismo, sino como base para laaplicación de las reglas aritméticas en una situación dela vida real, para el uso de los conocimientos históricosen la resolución de problemas de convivencia, o paraaplicar los conocimientos sobre el cuerpo humano enel desarrollo de hábitos más saludables. No se trata decontraponer, sino de integrar el saber y el saber hacer,el conocimiento y la acción, la teoría y la práctica. Paraser competente se precisa hacer uso de orma conjuntabaitu badirela zenbait gaitasun giltzarri elkarri lotutadaudenak eta beharrezkoak direnak pertsonen garape-nerako eta gizartearen untzionamendua egokia izateko.Europar Batasunak izenpetutako tratatuek aldatu egindituzte unibertsitate-curriculumak, eta aldaketa horienondorioz, nkatu da, 2010 urterako, bizitza osorakogaitasunen eta ikaskuntzaren ildoari jarraituko diotelagoi-mailako ikasketek, horiek izango baitira gradukoeta graduondoko titulu berrien egiturazko ardatzak.Europako herrialde ugari antzeko planteamenduak egiten ari dira. Gurean egindako bi proposamenek ere—«Derrigorrezko eskolaldirako Euskal Curriculuma»2006koa eta «Euskal Herrirako Curriculuma»— ikus-pegi hori hartu dute oinarritzat.Europar Batasunak egindako proposamenak adieraz-ten du hauek direla gaitasun giltzarri edo oinarrizkoak:«pertsona guztiek izan behar dituztenak giza errealiza-zioa eta garapen pertsonala lortzeko eta herritartasunaktiboa, laneratzea eta enplegua erdiesteko». DeSeCoproiektuak adierazten duenez, gaitasun bat giltzarri edooinarrizkotzat jotzeko, hiru baldintza hauek bete beharditu: balio pertsonal edo sozial handiko emaitzak esku-ratzen lagundu behar du, testuinguru eta esparru adie-razgarri ugaritan aplikatzeko modukoa izan, eta aukeraeman behar du pertsonek eskakizun konplexuak beharbezala bete ditzaten. Hau da, gaitasuna oinarrizkoa edogiltzarria izango da, baldin eta baliagarriak badira he-rritar guztientzat, alde batera utzita herritarren sexua,gizarte- eta kultura-maila eta amilia-ingurunea.Proposamen guztiak aintzat hartuta, hauxe jotzen duagiri honek oinarrizko gaitasuntzat: jakintzen, trebeta-sunen, jarreren eta balioen elkarrekintza bateratua etatestuinguru bakoitzera egokitua, Oinarrizko Hezkun-tzak ikasle guztiek xedetzat izan eta lortu beharrekotzatdituztenak, pertsonaren errealizazioa eta garapena lan-tzeko eta herritartasun aktiboa eta gizarte-integrazioalortzeko. Hezkuntza-gaitasun orokorrak erreerentzia-ardatz nagusiak direla esan dugu; aldiz, ikasleek lortubeharreko helburuak adierazten dituzte oinarrizkogaitasunek, giltzarriak eta beharrezkoak jotzen baitiraikasleentzat. Hala, ebaluazioaren erreerentzia dira oi-narrizko gaitasunak.Gaitasunen bidezko antolakuntza eginda, curricu-lumak nabarmendu egiten du garrantzi handikoa dela jakintzak egoera eta testuinguru zehatzetan erabiltzen jakitea. Esaterako, beharrezkoa da ikasleek aritmetika-arauen untsa, historia-gertakarien bilakaera edo gizagorputzaren untzionamendua zein den jakitea, bainaez jakite hutsagatik. Ikasleek horiek jakin behar dituzte,besteak beste, bizitza errealean aplikatzeko aritmetika-arauak, historiako gertakariei buruzko jakintza egune-roko bizitzako arazoak konpontzeko erabiltzeko, etagiza gorputzaren untzionamenduari buruzko jakintzaohitura osasungarriak hartzeko baliagarri izan dakien.Ez dira jakintza-arloak elkarrengandik bereizi behar;aitzitik, teorian jakin eta egiten jakin behar da, jakintza
218. alearen
Gehigarria 
–
Suplemento
al n.º 2182007ko azaroak 13, asteartea – martes 13 de noviembre de 2007
 
y coordinada de conocimientos o saberes conceptua-les, de procedimientos, reglas o pautas para actuar y deactitudes o disposiciones motivacionales que permitenllevar a cabo una tarea.El hecho de resaltar la importancia del uso de los co-nocimientos no signica que las competencias que hay que alcanzar en la Educación Básica deban ser reducidasa un planteamiento utilitarista, ni que haya que dismi-nuir la importancia que tiene el aprendizaje, reelabora-ción y transmisión del patrimonio cultural tanto parti-cular como universal. Hay una serie de conocimientos,de experiencias, de sentimientos y de actitudes quehacen que seamos quienes somos, que son importan-tes para nuestra vida, que sirven para comprendernosa nosotros mismos, a la sociedad y a la naturaleza. Sonconocimientos que conorman el pensamiento y la or-ma de ser, que a su vez se traduce en la orma de hacer.Los ámbitos de las competencias básicas son los mismosen todas partes, pero la adquisición y utilización de esascompetencias es dierente en cada contexto particular.La incorporación e integración de las competenciaseducativas generales y de las competencias básicas enel currículo vasco debería permitir poner el acento enaquellos aprendizajes que se consideran necesarios paravivir en Euskal Herria y en el mundo, desde un plan-teamiento integrador y orientado a la aplicación de lossaberes adquiridos. Hacer hincapié en las competenciasbásicas exige orientar los aprendizajes para conseguirque el alumnado desarrolle diversas ormas de actua-ción y adquiera la capacidad de enrentarse a situacionesnuevas. Las competencias básicas deberían alcanzarse alnal de la Educación Básica en la medida necesaria parala vida adulta y seguir desarrollándose, manteniéndosey actualizándose, como parte de un aprendizaje a lo lar-go de toda la vida.En respuesta a la recomendación del ParlamentoEuropeo del 26 de septiembre del 2006, teniendo encuenta que la Ley Orgánica 2/2006, de 3 de mayo, deEducación, ha establecido un nuevo marco reguladorpara la educación básica, y las propuestas «CurriculumVasco para el período de la escolaridad obligatoria» y «Curriculum para Euskal Herria» realizadas desde lacomunidad educativa de Euskal Herria, la Comunidad Autónoma de Euskadi ha acordado incluir en las dispo-siciones normativas que ordenan la Educación Básicalos siguientes ámbitos de competencias educativas ge-nerales y de competencias básicas.eta ekintza uztartu behar dira, eta teoria eta praktikabatera landu. Gauzak behar bezala egiteko, batera etamodu koordinatuan erabili behar dira eginkizunak be-tetzeko behar diren kontzeptuzko ezagutzak edo jakin-tzak, jarduteko prozedurak, arauak edo jarraibideak etamotibaziozko jarrerak edo prestasunak. Jakintzak erabiltzen jakin behar dela nabarmentzeak ez du esan nahi Oinarrizko Hezkuntzan lortu beharre-ko gaitasunak ikuspegi utilitarista batera mugatu behardirenik, ezta baztertu egin behar denik ere ikaskuntzak bertako nahiz munduko ondare kulturala berregitekoeta transmititzeko duen garrantzia. Geure izatearen par-te dira geure jakintzak, bizipenak, sentipenak eta jarre-rak, eta horiek guztiak untsezkoak dira gure bizitzan,gu geu nolakoak garen eta gizartea eta izadia nolakoak diren ulertzen laguntzen baitigute. Jakintza horiek gurepentsamoldea eta izaera osatzen dute, eta hori guztiagauzak egiteko moduan islatzen da. Oinarrizko gaitasu-nen esparruak berdinak dira leku orotan, baina gaitasunhoriek eskuratzea eta erabiltzea ezberdina da testuingu-ru zehatz bakoitzean.Hezkuntza-gaitasun orokorrak eta oinarrizko gaita-sunak euskal curriculumean jasota eta horien integrazioaeginda, berariaz azpimarratu beharko lirateke EuskalHerrian eta munduan bizitzeko behar diren ikaskun-tzak, planteamendu integratzaile bat eginez eta eskura-tutako jakintzen aplikazioa xedetzat hartuta. Oinarriz-ko gaitasunak lantzeko, hezkuntza-sistemako ikasketeinorabide jakin bat eman behar zaie, ikasleek jardutekomodu anitz balia ditzaten eta egoera berriei aurre egite-ko ahalmena eskura dezaten. Oinarrizko Hezkuntzakoamaieran lortu beharko lirateke oinarrizko gaitasunak,gizaki heldua izateko behar den neurrian. Gerora, gaita-sun horiek garatu, mantendu eta eguneratu egin behardira, bizitza osoko ikaskuntza baten zatitzat jota.Europako Parlamentuak 2006ko irailaren 26anemandako gomendioari erantzunez, aintzat hartutahezkuntzari buruzkoa den maiatzaren 3ko 2/2006 LegeOrganikoak oinarrizko hezkuntza arautzeko esparruberri bat nkatu duela eta kontuan izanda Euskal He-rriko hezkuntza-komunitateak egindako Derrigorrezkoeskolaldirako Euskal Curriculuma» eta «Euskal Herri-rako Curriculuma» proposamenak, Euskal AutonomiaErkidegoak erabaki du hezkuntza-gaitasun orokorrekoeta oinarrizko gaitasuneko esparru hauek jasotzea Oina-rrizko Hezkuntza antolatzeko arau-xedapenetan.
218. alearen
Gehigarria 
–
Suplemento
al n.º 218
0
2007ko azaroak 13, asteartea – martes 13 de noviembre de 2007
Search
Search History:
Searching...
Result 00 of 00
00 results for result for
  • p.
    • Notes
    Load more