• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
L
SUPLEMENTO DE CULTURA
14 DE MARZO DE 2009. NÚMERO 14
O cambio político
traea canda si unha novaaxenda para as políticasculturais, unha área que foi central na lexislaturaque está para rematar 
CULTURAE GOBERNO
ornal
DE GALICIA
ARTE
 
CUUTUURA
 
“A memoria, para min, é comoa fariña para os panadeiros” Centros de produciónartística, obaleiro pendente
XURXO BORRAZÁS
A
Pag. 4-5Pag. 10-12
 
2
 
nós
 
I
XORNAL DE GALICIA
 
14 de marzo de 2009
en portada
Catro anos despois do cambio de goberno, a Cidade da Cultura segue a ser a pedra de toque da xestión da Consellería
O cambio de goberno na Xunta implicará tamén un cambio nas políticasculturais, área especialmente coidada, non sempre con acerto, na etapa dobipartito. Velaí unha axenda básica do traspaso na xestión.
por
XDG
S
EN CONSELLERÍA.Á luzdo que o número dous doPPdeG, Alfonso Rueda,confesa no café de redacciónque Xornal de Galiciapublicará mañá, todo apunta a que acultura non terá unha consellería deseu no novo goberno. Saír do encontrosectorial cos responsábeis do Conselloda Cultura Galega esta semana senanunciar cal será o lugar desta área noseu organigrama cando entre en SanCaetano non era precisamente un bosíntoma. Non falar das súas propostasdurante a campaña, tampouco. Deintegrarse nun departamento máisamplo, posibelmente con tradicionais
aliados
nos gobernos populares comoDeporte ou Educación, faríase nomarco da vocación de austeridadeque o novo presidente, Alberto NúñezFeijóo, pretende levar ao Gobernoautonómico. Con todo, o resultado vénsendo o mesmo. As políticas culturaisperderán capacidade operativa, perosobre todo adoecerán dunha faltade visibilidade que non se daba nodepartamento de Ánxela Bugallo. Pordicilo doutro xeito, a cultura perderíacentralidade na acción de goberno, ehaberá que ver que acontece coa apostaclara –talvez non sempre acertada,no esencial ou no cosmético– doanterior goberno. A consideración dasindustrias culturais como un sectorestratéxico, e a propia introducióndese concepto na retórica do Goberno,foi un dos eixes da etapa anterior, ecomo tal deu pé á posta en marchade novas fórmulas administrativas–velaí a Axencia Galega das IndustriasCulturais (Agadic) en substitución doInstituto Galego das Artes Escénicase Musicais (Igaem)– e a un auténticocambio de paradigma na xestión. Esatransición, que evidentemente non sefixo sen friccións, estivo arrodeada dunaceptábel consenso e non foi de balde.O novo Executivo terá que valorar calé o custo de desandar agora a camiño,
A axedado cambioa políticaculturai
porque desmantelar a estrutura nonparece a mellor maneira de confrontara crise que azouta a economía mundial.De momento, nada se sabe ao respecto,entre outras cousas porque Feijóo aíndanon explicitou o seu modelo cultural,e sen modelo dificilmente pode haberunha idea precisa de cal debe ser afórmula institucional.
L
INGUA GALEGA.O PartidoPopular está convencido deque a liberdade lingüísticaconsiste, non en respectaro Estatuto de Autonomía,senón en deixar que sexan os pais osque elixan a lingua na que os seus fillosserán escolarizados. A escolla, comonas listas electorais, non é aberta: asopcións son o castelán, lingua oficialen Galicia, e o galego, lingua oficial e“lingua propia” de Galicia, en amboscasos segundo o Estatuto aprobado enreferendo en 1981. Independentementedas dificultades técnicas coas queo PP vai tropezar na aplicacióndeste modelo no sistema educativo,especialmente se pretende reducir ogasto da Administración, a renuncia ápolítica de discriminación positiva dalingua e de implantación progresiva dogalego nas aulas é o primeiro paso atrásda normalización lingüística dende achegada da democracia. De feito, ninsequera ten precedentes do PartidoPopular, que gobernou durante vintee tres anos a Xunta de Galicia e quesacou adiante, en distintos treitos e condistintos protagonistas, o Estatuto deAutonomía, a Lei de NormalizaciónLingüística e o Plan de NormalizaciónLingüística. Calquera destas leis tenmáis transcendencia que o decreto deimplantación do galego do ensino queparece funcionar como faísca para areacción de Galicia Bilingüe e o PartidoPopular. Con todo, alén do relato dosfeitos, o modelo que Núñez Feijóo quereimplantar en Galicia pon nunha difícilsituación aos sectores tradicionalmente vencellados á lingua. Se as políticas depromoción que até agora se aplicaronpartían da base (científica) de que ogalego necesitaba un impulso para nonesmorecer baixo a forza do castelán–lingua de Estado, cuxo coñecemento éobrigado pola Constitución Española–e do cambio social operado no paísdende a segunda metade do século XX,isto é, a migración dos galegos dendecontornos galegófonos (o rural) a outrosmaioritariamente castelanófonos (ascidades). Sendo así, é de supoñer queen ausencia de políticas de apoio, ogalego empezará de novo a perderfalantes, e por cada falante perdido haiun lector perdido. O sector da edición,e sobre todo os escritores e escritorasen lingua galega, serían directamenteprexudicados e están empezando areaccionar. Nunca antes o idioma queconstitúe a súa ferramenta de traballosufrira unha agresión semellante endemocracia, nin sequera nos momentosmáis agresivos do fraguismo. Demomento, non hai unidade, pero éprobábel que opoñan tanta resistenciaao cambio de modelo lingüístico comoos docentes e os sindicatos no ensino.
 
I
NóS
3
XORNAL DE GALICIA
 
14 de marzo de 2009
en portada
A
CUESTIóN NACIONAL.Cando Xosé Luís MéndezFerrín recolleu o anopasado o Premio Nacionalda Cultura Galega nacategoría de Literatura sabía que erao primeiro que recibía esa homenaxe.O que non sabía é que podía ser oúltimo. Os Premios Nacionais sonunha creacin do bipartito. Criticadosdende algúns sectores precisamentepor non estar aínda mellor dotadoseconomicamente (15.000 euros cadaun), viñan a equiparar a culturagalega á cultura española. O adxectivoFierros e o propio Méndez Ferrínpoderían ser os primeiros e os últimosPremios Nacionais da Cultura Galega,pero o que sería máis grave é que sedesmontase o nacente aparato deproxeccin internacional dos produtosculturais galegos, artellado, claro, enclave de
 país
.
P
ROXECCIóN EXTERIOR.ALei do Libro que o bipartitoconseguiu sacar adiantecontemplaba, entre outrasmedidas que xa estánen funcionamento, a creacin dunInstituto Rosalía de Castro dedicadoá promocin da literatura galega noexterior. Rematada a lexislatura, nonchegou a poñerse en marcha unhaferramente que os editores consideranimprescindíbel, tendo en conta osexcelentes resultados que operacinssemellantes deron, por exemplo, enIrlanda. Con todo, a literatura galega viaxou durante os últimos catro anos.Con capítulos tan polémicos polateimosía do Partido Popular e de certomedio de comunicacin, como foi oda presenza galega na Feira do Libroda Habana, e con outros moitos que selevaron coa discrecin dunha misincomercial, a Consellaría de Cultura deÁnxela Bugallo impúxose o obxectivode introducir o libro galego no mundoa través dun crecente calendario departicipacin en foros internacionaise coa creacin dunha marca paraugas(Galician Way) e outras submarcas(Galician Books, Galician Tunes,etc) que visibilizasen os produtosculturais galegos no mundo. Nons porque Galicia se alcumase “paísconvidado” nalgúns destes foros é esteun labor indisociábel das reclamacinssoberanistas e da cuestin identitaria.Se o Partido Popular renuncia aosavances destes últimos catro anospor rectificar este verniz
nacional 
,podería botar por terra o esforzo dunsector que aínda quere ir máis alá coaaposta polos mediadores, tanto polosaxentes literarios como polos
 scouts
 que asesoran ás editoras sobre asnovidades que se producen en todo omundo. A vindeira edicin da Feira deBoloña, especializada no libro infantil exuvenil, un dos campos nos que mellorestá a funcionar a literatura galega anivel internacional, a través do traballopioneiro de Kalandraka, entre outrosselos, ha ser un bo observatorio do que vai acontecer no futuro. Celebrarasea finais deste mes de marzo, xustonos días previos ao traspaso oficialde poderes na Xunta de Galicia, e seo Partido Popular, que porfía nestesúltimos días en acelerar todo o procesopara non perder un minuto na xestin,descoida este extremo, poderanse tirarconclusins do escenario futuro. Aspresenza en feiras profesionais (ou nonnecesariamente) deste tipo, á parte darendibilidade en termos identitariosou políticos, supn volume de negociopara o sector, e as editoriais quefacturan boa parte da súa producin enLatinoamérica ou nos países asiáticossábeno ben.
e Cultura
“nacional”, frecuente na retrica dabeira nacionalista do Goberno, deberaser incmodo para un Partido Popularque tivo serias dificultades paraentenderse cos socios do bipartito paranegociar unha reforma do Estatuto deAutonomía. Así as cousas, haberá que ver que é o que acontece cos premios econ todo o sarillo institucional que levaese verniz
nacional 
. Manuel GallegoJorreto, Manuel Lourenzo, FranciscoLeiro, Margarita Ledo Andin, o Museodo Pobo Galego, o Laboratorio deFormas, Mercedes Pen, a remodelacinurbana de Pontevedra, Francisco Díaz-
C
IDADE DA CULTURA.Acredibilidade de ÁnxelaBugallo como conselleirade Cultura, tanto no seodo seu partido como decara a certos sectores do electoradode esquerda, empezouse a crebar nomonte Gaiás. Deixando a un lado aoposicin furibunda dalgún medio decomunicacin, que non se circunscribiua este asunto, Bugallo pagou unprezo moi alto por non paralizar aCidade da Cultura e, aínda máis, pordar entrada ao capital privado namastodntica infraestrutura culturalde Peter Eisenmann. A posicin dobipartito a respecto deste “problema”herdado da etapa de Fraga partía dunhapremisa básica, mestura de cautelaorzamentaria e responsabilidadepolítica, non suficientemente explicada:non se podía paralizar un proxecto quesupoñía un esforzo case inasumíbelpara a Administracin autonmica.Así as cousas, nada facía preverque fose o Partido Popular, a quense lle debe a posta en marcha desteproxecto, quen puidese ter a coraxepolítica de reformular, cando menostemporalmente, nun contexto de crisecomo o actual, as custosísimas obras doGaiás. A xulgar polas declaracins deAlfonso Rueda que mañá vai publicarXornal de Galicia, esa posibilidadeexiste. Evidentemente, o partido non vai renunciar ao proxecto que significatanto para o seu presidente-fundador,Manuel Fraga, pero o número dous deFeijo parece suxerir que se poderíaparalizar a construcin de algúnsdos edificios aínda sen empezar.Entre outras cousas, o Gaiás nonencaixa demasiado ben na política deausteridade que queren aplicar en SanCaetano, e recordarlle ao presidente doGoberno español, José Luís RodríguezZapatero, que a Cidade da Cultura era“un proxecto de Estado”, e que debeser consecuente con iso colaborandono financiamento da súa posta enmarcha, non parece a mellor solucinao problema. Se finalmente se intervénno plano de obras, aínda que s fosepara adiar algunha das pezas e limitar ogasto público, boa parte do electoradode esquerda ficaría pampo. Comoconfesaba o escritor carballés XurxoBorrazás durante a entrevista que seguea estas páxinas, isto demostraría queera posíbel facelo, e que se o bipartitonecesitaba tempo para repensar oproxecto e dimensionalo consonte áconxuntura actual, non era ningúndrama paralizar os traballos no monteGaiás. O Partido Popular de AlbertoNúñez Feijo, apoiado na mesmadesmemoria do electorado que lle hapermitir tamén reformar o modelo demedios públicos despois de mantelodurante dúas décadas no inmobilismoimpoñéndose a calquera intento demodernizalo e democratizalo, tantono Parlamento como no mundoprofesional, podería agora demostrarlleao bipartito que sen os complexosacumulados durante anos de oposicinna cámara do Hrreo as cousas vensemoito máis claras.
n
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...