• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
Prawa i wolności obywateliUnii Europejskiej zawarte wKarcie Praw i ich praktycznarealizacja na przykładzie Polski
Małgorzata Mika
Bielsko-Biała, 2009
 
„Wolność to dobro, które umożliwia korzystanie z innych dóbr.”
Monteskiusz
I.Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (ang.
Charter of Fundamental Rights of the European Union
, fr.
Charte des droits fondamentaux de l'Union Européenne
) została proklamowana 7 grudnia 2000 r. podczas szczytu Rady Europejskiej w Nicei w imieniu trzechorganów Unii Europejskiej: Parlamentu, Rady oraz Komisji, powtórnie, z pewnymi poprawkami, podpisana przez przewodniczących tych organów podczas szczytu w Lizboniew dniu 12 grudnia 2007 r. Moc wiążąca dokumentu została mu nadana przez TraktatLizboński podpisany 13 grudnia 2007 roku.
1
 Prace nad ustanawianiem fundamentalnych prawUE ruszyły w 1999 roku, w czasie posiedzenia Rady Europejskiej w Kolonii. Karta Prawmiała zebrać „wspólną część podstawowych praw obywatelskich, które w tej czy innej formiesą wpisane do konstytucji i innych aktów prawnych państw członkowskich UE, aby stworzyćspójny zestaw norm dla tworzenia przyszłego prawa UE”. Po przegłosowaniu pomysłu wParlamencie Europejskim Komisja Europejska otrzymała zadanie ustalenia kompromisowegotekstu Karty. Dokument ten tworzył 60-osobowy Konwent składający się z przedstawicieliszefów państw i rządów Unii Europejskiej, parlamentów krajowych, ParlamentuEuropejskiego oraz Komisji Europejskiej. Pracami grupy kierował były prezydent RFNRoman Herzog.
2
W dniu 7 grudnia 2000 roku tekst Karty został przyjęty i podpisany przez premierów rządów wszystkich państw UE na szczycie w Nicei. Karta Praw Podstawowychwchodziła w skład Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy (jako jego część II),który ostatecznie nie został ratyfikowany.Warunkiem obowiązywania Karty jest ratyfikacja Traktatu Lizbońskiego przezwszystkie państwa Unii, co nie miało miejsca w przypadku Wielkiej Brytanii oraz Polski.Pomimo faktu, iż nie jest ona aktem prawnie wiążącym, akt ten ma charakter porozumieniamiędzyinstytucjonalnego łącząc instytucje wspólnotowe na płaszczyźnie politycznej, a wagatego dokumentu wykracza poza ścisłe ramy prawne, o czym świadczy liczność publikacji poświęcona jego analizie. Nazwanie owego aktu prawnego „kartą” ma charakter tradycyjny. W ten sposób podkreśla się związek z aktami historycznymi, np. angielską Magna Charta Libertatum z 15
1
Zob. A. Wyrozumska,
 Znaczenie prawne zmiany statusu Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej wTraktacie Lizbońskim oraz Protokołu Polsko-Brytyjskiego
, Przegląd Sejmowy 2008 Nr 2(85), str. 25–39.
2
E. Pietras, “Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej”,
 Polski Instytut Spraw Międzynarodowych Biuro Analiz Biuletyn,
nr 15 (119) • 18 marca 2003 r., s. 767.
2
 
czerwca 1215 roku, której przyjęcie było przełomem w kwestii prawa i wolności.
3
 Składa sięona z Preambuły oraz 54 artykułów zawartych w siedmiu rozdziałach:1.Godność (art. 1-5) – „Godność człowieka jest nie tylko podstawowym prawem samym wsobie, ale stanowi rzeczywistą podstawę praw podstawowych. Powszechna DeklaracjaPraw Człowieka z roku 1948 uwzględnia w preambule godność człowieka: „Zważywszy,że uznanie przyrodzonej godności oraz równych i niezbywalnych praw wszystkichczłonków wspólnoty ludzkiej jest podstawą wolności, sprawiedliwości i pokoju naświecie”. W swoim wyroku z dnia 9 października 2001 r. w sprawie C-377/98 Niderlandy przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, Rec. 2001, s. I-7079, pkt 70– 77,Trybunał Sprawiedliwości potwierdził, że podstawowe prawo do godności człowieka jest częścią prawa Unii.” W związku z tym, żadne z praw zawartych w Karcie nie możezostać użyte do naruszenia godności innej osoby, a godność człowieka jest częścią istoty praw zawartych w Karcie. Dlatego też prawo to nie może zostać naruszone, nawet jeżelioznaczałoby to ograniczenie innego prawa.
4
2.Wolności (art. 6–19)– omawia prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego; prawo do poszanowania prywatności i życia rodzinnego; ochronie danych osobowych; prawo dozawarcia małżeństwa i założenia rodziny; wolności myśli, sumienia i religii; wolności przepływu informacji i wyrażania opinii; wolności zgromadzeń i stowarzyszania się;wolności sztuki i badań naukowych; prawo do edukacji; wolności wyboru zawodu i prawodo zatrudnienia w każdym państwie UE; wolności prowadzenia działalności gospodarczej; prawo własności (w tym własności intelektualnej); prawo do azylu; ochronę na wypadek wydalenia i ekstradycji.3.Równość (art. 20-26) - obejmuje równości wobec prawa; zakaz wszelkiej dyskryminacji; poszanowaniu różnorodności kulturowej, religijnej i językowej; równość płci, przy jednoczesnym dopuszczeniu „
specyficznej korzyści dla osób płci niedostateczniereprezentowanej”
5
; prawa dziecka; prawa osób starszych; integrację osóbniepełnosprawnych.1.Solidarność (art. 27-38) – dotyczy prawa pracowników do informacji i konsultacji; prawado układów zbiorowych i wspólnych działań; prawa do pomocy społecznej imieszkaniowej; prawa do ochrony przed nieuzasadnionym zwolnieniem; prawa dodobrych warunków pracy; zakazu pracy dzieci i szczególnej ochrony pracującej
3
Zob. M. Muszyński, Stefan Hambura:
 Karta Praw Podstawowych z komentarzem.
Bielsko-Biała: Studio "Sto",2001, s. 31. ISBN 83-87829-53-6 (t. 3).
4
Wyjaśnienia dotyczące Karty Praw Podstawowych (2007/C 303/02),
 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
,14.12.2007 s. C 303/17.
5
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej, <www.ms.gov.pl/ue/translation/32000X1218(01).doc >.
3
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...