• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
NOS
TEATRO
SUPLEMENTO DE CULTURA
20 DE DECEMBRO DE 2008. NÚMERO 2
Unha análise
das relaciónsentre o territorio e as actuaciónsarquitectónicas en Galicia
ARQUITECTURAE PAISAXE
ornal
DE GALICIA
ARTE
 
2
 
ó
 
I
XORNAL DE GALICIA
 
20 de deCeMBRO de 2008
arquitectura
Resulta evidente
, e máisnun país coma o noso, acrecente preocupacin polapaisaxe, enmarcada dentrodun compromiso da sociedadecontemporánea coa procuradun desenvolvemento sostíele a mellora nas tcnicas dedeseño, control e xestin domedioamiente. A paisaxe podee dee asumir un papel tácticona ormacin de novos proxectosuranos e incluso rexionais,dentro do contexto das prácticasimaxinativas e materiais dunhasociedade, e tamn na xeracinde dinámicas e estratexias ueavorezan o desenvolvementoeconmico e cultural dun país.Dentro desta orde de cousas, valranse cada vez en maiormedida as calidades visuais e os valores perceptivos da paisaxee aprciase a necesidade dexestionar adecuadamente osparámetros econmicos e sociaisue aectan á modicacin docontorno coa mirada posta nasosteniilidade, entendida comodirectriz e meta do proceso.Pero un aspecto ás vecesesuecido  aordar este tipode cuestins  o da relacincomplexa ue se estaleceentre os destinatarios nais dasactuacins,  dicir, os usuarios,os cidadáns, e o resultado naldos proxectos de intervencinsore a paisaxe. Nestasrelacins a utilizacin cidadádos espazos e a tutela porparte dos poderes púlicosdeen ir unidas a un euilirioponderado entre os interesesda pooacin e o respecto aocontexto onde se actúa.A recente iniciativa deremodelacin e redeseñoamiental e paisaxística doconxunto da Illa do Coo,máis coñecida como Illa dasEsculturas, en Pontevedra,co oxectivo de solucionara lamentáel situacin de
Px prpo frxo
 A paisaxe pode e debe asumir un papel táctico na formación de novos proxectos urbanose incluso rexionais, dentro do contexto das prácticas imaxinativas e materiais dunha so-ciedade, e tamén na xeración de dinámicas e estratexias que favorezan o desenvolvementoeconómico e cultural dun país.
pOR
áNGEL jOsé fERNáNDEz áLvAREz
deterioro e aandono en ue seatopaa,  unha oa proa dasconsecuencias derivadas destaconfitiva e diícil relacin.Trátase dunha das iniciativasmáis interesantes de creacinde “parues escultricos”postas en práctica en Galicianos últimos anos e pioneira enEspaña, nun proxecto de “arte enatureza” en ue participaronartistas de sona internacionalno campo do denominado
land art 
a travs de doce olladasue transormarían un espazoaleiro nun parue uranoperirico, conciido como unhahomenaxe ao granito comomaterial antropoloxicamentegalego e convertido no elementoidenticador da intervencinue pretendía a transormacinpermanente dunha paisaxereal atravs dunha propostainnovadora de “arte púlica”.Grazas a este proxecto,nalizado en 1999 e comisariadopor Rosa Olivares e Xos AntnCastro, a cidade puido contarcon oras de Roert Morris,Richard Long, Ian HamiltonFinlay, Anne & Patrick Poirier,Ulrich Rückriem, Jenny Holzer, Fernando Casás, JosPedro Crot, Enriue Velasco,Giovanni Anselmo, DanGraham e Francisco Leiro. Cadaun deles ideou unha ora ue seinterrelacionaa coa paisaxe, coatradicin do lugar, coa historiada escultura e da pedra e, moiespecialmente, coa esenciado home e a súa relacin coanatureza.O deplorale estado en ue seachaa a Illa das Esculturas,co irnico episodio do“aundimento” e posteriorrecuperacin da emlemáticaora de Leiro, nun inslito casode “arueoloxía sumarina”nos ondos do río Lrez, supnun exemplo do aandonoe a alta de e neste tipo deactuacins por parte dasadministracins púlicas e,nun sentido más amplo, porparte da propia sociedade uenon  capaz de entender ou deler adecuadamente este tipo depropostas.Resulta dun dramatismocase potico ue a única orateoricamente non accesíel parao púlico de todo o conxuntorematara aundida no ondodo río. Estaríamos asistindo aunha especie de “perormancexusticeira” en solidaridade vergoñosa e vergonzante poloestado de deterioro do parueescultrico e polas agresinssuridas polo resto das orasde arte, indeensas ronte ádesatencin e á ararie.Parece, por tanto, un acertoue se realizase o encargo deremodelacin e posta en valor,o ue poderíamos denominar“a recuperacin do nauraxio”, aunha proesional de recoñecidaexperiencia no ámito dopaisaxismo, a aruitecta eproesora da ETSA da Coruña,Isael Aguirre Urcola.Á parte do seu laor docentee a direccin de cursos daUIMP sore desenvolvementosostíel, tamn ten comisariadoexposicins como a organizadano ano 2007 polo CGAC cotítulo “Salir a”, na ue se poñíaen valor o eito dierencial dapaisaxe desde o punto de vistatradicional, social, culturale, sore todo, patrimonial,centrándose nunha áreaundamental para a paisaxegalega como  o espazo daRieira Sacra.A súa intervencin naremodelacin e rehailitacindos xardíns do mosteiro de
ÁS VECES ESqUéCESE ARELACIóN qUE SEDÁ ENTRE O USUARIOE O RESULTADODAS INTERVENCIóNSSObRE A PAISAXE
A ILLA DAS ESCULTURASDE PONTEVEDRAFOI UNHA INICIATIVAPIONEIRA EN ESPAñADE RELACIóN ENTREARTE E CONTORNO
Parque de sanDomingo deBonaal, obra deIabel Aguirre eálaro sia vieiraAcceo principal ao moteiro de Caaeiro, na fraga do Eume, rehabilitado por Iabel Aguirre
 
I
NóS
3
XORNAL DE GALICIA
 
20 de deCeMBRO de 2008
ArquitecturA
San Domingos de Bonaval enSaniago de Composela noco aieco pogs ÁlvaoSia Vieia oi meecedoado Pemio Nacional deAieca Manel dela Deesa na IV Bienal deAieca Española do ano1997. Peendíase a acacinnn ámbio singla paa asúa ansomacin en paebano deno dn absoloespeco ás peeisencias:esos de mos, ínas,eneamenos, camiños e“sobe odo a aga e a peda”.O poeco basase nnainepeacin do poceso deomacin do lga denidocomo na “peeca máinapaa a iliacin da naea”e onde na ama de pasos, depecoidos, se spepn aosespaos a eisenes.Condicionados pola oependene, apaecen mos,plaaomas, amplas e caeios,deiando e, no anigocemeneio, o mesmo aadoe disibía os eneamenosaicle os pecoidos do paseomenes se pemie goa dna visa india da cidade.A paisae da memoia deínesecomo eioio menal medianea consevacin das esasdos nicos de peda a modo depanallas eadoas dn espaopaa o ecodo. Na ona baiada oa ecpeose ademaisn peeno adín eomicoapoveiando a inelieneaa aniga de plaaomas adisinos niveis comnicadoscon amplas.Non ai sos peados. Oespao da oma sbsiúesepolo espao dos aconecemenosno empo, dos evenos, daconemplacin,  dici, o espaoansmase simplemene enlga, n lga sensíbel eeisa os movemenos e ospocesos ínimos da vida e ocan e eniecen.Ademais de inevi nas obasdos poecos dos Paes OeseVale/Gande e Pae Sl enLisboa, oo dos ses aballosmáis ecenes  o poeco deeabiliacin do moseio deCaaveio, no coan das Fagasdo Eme, no co aiecoCelesino Gacía Baña, e epodemos considea comon eemplo de inevencinaiecnica especosa coconono do monmeno.Pesnase aí a búsedadna solcin asea e ao-inepeaiva po pae doconno e na e desaca deoma especial a eli acacinsobe os accesos ao cenobio,maeialiada na ceacindn camiño de losa, esolo
tEN MérItO uNhAArquItECturAquE DEIxA FALAr ÁNAturEzA E PErMItEuNhA LóxICADAS SENSACIóNS
Celestino García Braña
cn pavimeno gaado,eisiamene eecado, ee os popios aoes denioncomo “escla en specie”nn delicado ogo de eas visais enmacadas polaebeane veeacin e epon de manieso a impoanciada efein aceca dos camiñosnos pocesos de conscin edeseño da paisae.hai e sinala, po ano, omio dna aiecae deia “ala” á naeae pemie desenvolve na“lica das sensacins”, nneecicio modlico e inelienede conencin, mildade eespeco. Paecen se esas,despois de odo, as eamenasmáis adecadas paa e, aeio de modenos obinsnsenenados ao eo de maniaillas inspias, se poida abodaa diícil, peo sempe necesaiaaea de econsí as paisaesdespois do naaio.
n
A mediados da dcada dossesena do sclo xx, divesosaisas esadonidenses eeopeos empeaon a elaboaobas de ae a pai domedio naal. A esa coenedenomináona
land art 
,apcopo de
landscape art 
–aeda paisae–, poe as súasceacins empegan a paisaecomo sopoe –escenaio–o maeia pima da oba.Son obas emeas e nonsobeviven ao paso do empo e áaccin dos aenes amosicos,edando eisadaspo medio de oogaías,lmacins, mapas o debos.Inspíase na aiecaaniga e nos siios sagados dopasado emoo –monolios,monmenos solaes, lombasneaias, alaes, macasiais– e ilia n mínimo deelemenos epesivos. A avsdesa simplicidade, popñenseefeins pondas aceca daelacin ene o se manoe a naea. Caaceíasepolo abandono do concepoadicional de escla e poloaballo en espaos eeioes een empaamenos especícos(
 site-specifc
). Nos úlimosanos podcise n noábelincemeno na ceacinde iniciaivas oienadasao desenvolvemeno depoecos esclicos enespaos naais. Os lgaesmáis ecenes paa a súalocaliacin son paes,adíns, boses e cosaso ibeias. Eses cenos deae peenden oece ndiálogo especoso co medioambiene, a disin da clamodena e conempoánea eo acecameno do público áconemplacin e á compensinda ae dende na pespecivadieene á e se oece nassalas de eposicins. Pemiendinamia a economía dn lgaa avs da cla e seven paaa ecpeacin de cononasdegadadas po acacinsaneioes como caneias,minas o anigas insalacinsindsiais.
n
A paisaxe como soporte
LAND ART
Vista exterior do mosteiro de Caaveira, nas Fragas do Eume
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...