• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
NOS
SUPLEMENTO DE CULTURA
21 DE FEBREIRO DE 2009. NÚMERO 11
ornal
DE GALICIA
 
James Benning
O cineasta norteamericano abre no CGAI unha ambiciosa panorámica sobre a súa filmografía
MÚSICACINE
O autor de
13 lakes
 conversa na Coruña cocineasta galego Alber-te Pagán sobre a súamaneira de entender a práctica fílmica: un xei-to de resolver problemas
 
2
 
ó
 
I
XORNAL DE GALICIA
 
21 de FeBReIRO de 2009
en portada
A extensa filmografía
onorteamericano James Benning,matemático, proesor e cineastanacio en Milwaukee en 1942,é un segreo ben conservao.Moi próxima ao traballo outrosestruturalistas, como MichaelSnow ou Hollis Frampton, fcaporén óra a historia canónicao cinema experimental. erapiaa ollaa ou lectura políticaa paisaxe, a obra e Benninghabita nas estremas a cinefliamáis experta e permanece,máis e 40 ftas logo e abrir osollos, no iscreto ámbito osiniciaos. Protagonista uranteesta semana no Festival Punto eVista e Navarra, protagonizaráurante too este mes unhaambiciosa panorámica no CentroGalego as Artes a Imaxe(CGAI). Malia á ureza a súaproposta, a flmoteca galegaproxectará trece as súas pezasnun intento e achegar ao públicointeresao unha práctica ílmicaque comezou a principios osanos setenta e que nunca, nestetranso, abanonou a súa raicalinepenencia.Visibelmente exhausto logoe viaxar varias veces entrePamplona e Los Angeles, oneé proesor e cine, Benningprestouse a ser entrevistaona Coruña por outro cineastaestremeiro. amén proesor eescritor cinematográfco, autorunha monograía sobre a obrae Any Warhol publicaa por
 James Benning: a paisaxe é política
Terapia da ollada ou lectura política da paisaxe, a flmograía do norteamericano James Benning é unha das menos coñecidas e máis marxinais dentro dahistoria do cinema experimental. O Centro Galego das Artes da Imaxe (CGAI) dedícalle durante todo este mes unha ampla e ambiciosa retrospectiva. Na súaapertura ofcial, conversou co cineasta e escritor cinematográfco galego Alberte Pagán.
POR
IAGO MARTÍNEz
FOtOs
AMADOR LORENzO
Eicións Positivas,
 A miradaimpasíbel 
, o galego AlbertePagán conesa que na súaprimeira lectura non acertoua ver a imensión política,histórica, a ollaa e Benning.Ao seu ver, os trece planos fxose
13 Lakes
(2004), trece lagosencaixaos en trece encaresmilimetricamente construíos,metae auga, metae nubesa atravesar o ceo, era unhaproposta puramente estética epaisaxística. Completamenteeshumanizaas, óra algunhabarquiña ao ono ou algún acenona bana e son, como acontecíaen
Ten Skies
(2004), as tomas nonrevelaban, a ollos e Pagán, unhaposición política ou históricaronte á paisaxe.Remano a contracorrente naflmograía o norteamericano,o autor e
 Pó de estrelas
muoupor completo a súa percepción.En
One Way Boogie Woogie/27 
PAGÁN: “OS PRIMEIROSFILMES dE BENNINGENSíNANNOS quE SEPOdE FACER uNHALECTuRA POLíTICAdAS NuBES quE PASAN”
Years Later 
(2005), oneBenning reflma unha películaanterior visitano os mesmoslugares 27 anos máis tare,aparecen o cambio e a Historia,asoma o ser humano comoaxente e transormación. En
Utopia
(1998), o enómeno éaína máis claro: a fta mesturagranes panorámicas epaisaxes esertizaas no sur eCaliornia, cerca a ronteira conMéxico, coa bana sonora unocumental sobre os últimosías o Che Guevara en Boliviaantes e ser asasinao. A lectura épolítica, como en
 North On Evers
 (1991), outro os flmes que sepoen ver no CGAI este mes.“Veno as películas máisrecentes, as máis coñecias enGalicia, one a fgura humanaesapareceu por completo”,explica Pagán, “semellaque as súas primeiras obrasnos preparasen, nos servisene aprenizaxe para poerentener agora que a paisaxe enBenning non é algo neutro senónun prouto a intervenciónhumana, ben porque a eixouestar, ben porque a cambiou. Ocinema e Benning prepáranospara entener que se poe acerunha lectura política as nubes aatravesar o ceo”.
PuA u cA
Alén as tres claves o cinemae Benning, que para Pagánpoerían ser paisaxe, estruturae autobiograía, hai un cuartoactor. Coa coartaa un osseus flmes, nos que un ospersonaxes leva ebaixo o brazounha reproución un caroe Pierre Monrian, o cineastagalego interroga a Benning sobrea relación o seu cinema coapintura. A pregunta, “iícil” econtestar para o norteamericano,á pé para unha elongaaresposta na que o autor e
 RR
seenronta ao seu propio sistemae traballo e revela, ao mesmotempo, a súa maneira e entenero cinema. Como conesaba un íao belga Boris Lehman no Festivale documental e Lisboa, máisque un lugar one procurarrespostas, a práctica ílmicasemella ser un xeito e trazarproblemas e tratar e resolvelos.“Certamente estou interesaona pintura, e en
One Way Boogie Woogie
aparece algunhareerencia a Monrian”, comezaBenning. “Cano un se fxa bennos meus planos poe ver a PierreMonrian, e cano non, poe vera Ewar Hopper. Cano reflmeiesa película 27 anos espoissubstituín o caro e Monrianpor unha copia e Bill raylor,un pintor olk que naceu escravoe non empezou a pintar até os 80anos. Pintou na rúa entre 1939 e1942 e fxo máis 2.000 pinturasaceno a crónica a súa via, omesmo a partir a memoria quea partir o que vía na rúa. Máisque pensar en min mesmo comoun cineasta ou como un pintor,penso en min como un artistaque usa o flme como meio,que traza problemas e trata esolucionalos a través o cinema,como Monrian a través apintura. E a razón pola que meinteresa raylor é porque fxoexactamente o mesmo, e para elconverteuse nunha obsesión”.Nos últimos catro ou cinco anos,conesa o irector, interesousemoito polo
 folk art 
e por cincoou seis autores que se poenascribir a ese ámbito, “cincoou seis xenios” que viviron o seutraballo e xeito obsesivo e quemesmo acabaron internaosen hospitais psiquiátricos acausa esa relación atal coarepresentación.Cruzano o ímpeto e aconstancia enermiza unraylor, e emulano ao seuamirao Henry daviToreau (1817-1862), un ospais unaores a literaturanorteamericana, que abanonaraa súa amilia para vivir uranteous anos nun bosque cercae Walen Pon, Benningconstruiu unha cabana nosmontes e inzouna e copias eobras e olk art até convertelacase nunha galería e arte. Eraun flme en tempo real, unhainterpretación ao vivo que porénnon lle orneceu os resultaos queagaraba. Abanonouna.
Alberte Pagán
nace no Car-balliño (1965). Escritor cinematográfco ecineasta, é ator os flmes
Como oi o conto
 
(2004),
Os Waslala
(2005),
 Bs. As.
(2006)e
 Pó de estrelas
(2008). amén publicou,entre outros libros,
 A mirada impasíbel. As películas de Andy Warhol 
.
James Benning 
nace en Milwakee (Wisconsin,Estaos unios) en 1942. Matemático, proesor niversitario
e cineasta, posúe unha ilmograía tan singular como
escasamente coñecia, moi próxima ao estrtralismo peroóra a historia canónica o cinema experimental. Roaas en16 mm e constras e xeito iverso nas istintas etapas nas
que se poe segmentar o seu traballo, sobre
too no e respecta ao so o son, as súasmáis e 40 ftas céntranse na paisaxe e nosescenarios rbanos o se pas, non tanto
ene un punto e vista estético comoensaístico. A última é
 RR
(2007).
 
psicoxica da CIA, queconsistía en somete a unhapesoa a un test de estés paasabe canto podía aguanta unego semeante até ompese edici a vedade. A Univesidadede Havad ceou Unabombe”,concúe. “E non o sabía naqueinte, e de eito aceptou untabao como poeso naUnivesidade de Bekeey ogode pesenta na de Michigan ameo tese da súa pomocin.Cando aceptou o tabao,decidiu que s o aía duantedous anos, o necesaio paaaoa e constuí unha cabananos montes de Montana asemeanza da que Toeauevantaa en Waden Pond.O maniesto que pubicaano New Yok imes ten unhametade biante e outademencia. Asegua que atecnooxía modena nos pivade ibedade. Po desgaza,acabou matando xente ao aza.”De ayo a Toeau, e deaí a Aaon e a Bemme e aUnabombe. Un pinto de úa,un escito centa na tadicinnoteameicana, un xogadode béisbo noteameicano edous convitos. Ensaio, eo,espia. Memoia, autobiogaía,cácuo. Unha cabana, dúascabanas. Unha no sécuo XIX,outas dúas no XX. Histoia epaisaxe. Ideas. O poceso deceacin de
 American Dreams
,conesa Benning ogo de mediahoa de disetacin no auditoioda moteca gaega, segue senesponde á pegunta inicia.Abete Pagán segue sen sabese a oba do auto de
13 Lakes
e
Ten Skies
está máis infuenciadapoa pintua ou poos mesque educaon a súa oada.Ente Mondian e MagueiteDuas, tavez escoa un panoxo dunha autoestada ao sude Caionia. Ou non. Oupimeio si e ogo non. Como nahistoia das cabanas, Benning“constúe un pobema paaogo constuí unha soucin”nunha espia que nin sequeaacaba no espectado. eceagos, tece panos. eapiada oada ou histoizacin dapaisaxe, o cinema de Benning,ecunca Pagán, “ensínanosque se pode ace unha ectuapoítica das nubes a atavesa oceo”. Ou tavez non.
n
I
NóS
3
XORNAL DE GALICIA
 
21 de FeBReIRO de 2009
en portada
Penthouse aceptaon o eto deUnabombe poque o teoistase compometía a deixade asasina, “á pate de quesabían que ían vende moitosexempaes”. Unabombeestudou Matemáticas, comoBenning, “peo coa dieenzade que e ea moi biante”.Ingesou en Havad aos 16anos, conta o noteameicano,“e oi escoido como obxectopaa unha investigacin
“UNABOMBEr fOIUN PrODUTO DAUNIvErSIDADE DEHArvArD, AíNDAqUE El NON O SABíANAqUEl MOMENTO
”
O norteamericano James Benning, no Centro Galego das Artes da Imaxe (CGAI), na Coruña
A segui, como e conta a Pagán,Benning empeza a tabaaen
 American Dreams
(1984).“No me, empego comosdun gan xogado de béisboaoameicano chamado Heny Aaon, que xogou ente 1954 e1975 e bateu o ecods de
homeruns
de Babe ruths, un iconoda cutua popua. avez aquío béisbo non sexa eevante,peo si paa min, que xogueina miña mocidade. Eu tatabade ace unha peícua sobe amiña popia maduez, sobeeses vinte anos. Pimeio meia pate onta de dous comosde 1954, panos de aedo dunminuto, e ogo a pate posteio,tamén duante un minuto, ondeapaece a inomacin sobeo xogado. Cando ves a pateonta, escoitas un discusopoítico de 1954 que eu escoín,peo cando ves o eveso escoitasun agmento dunha cancinpopua. Paeceume unha ideainteesante ace esta panoámicade vinte anos, e poñe a can doscomos, que epesentan agoasí como a inocencia da miñamocidade, o discuso poítico e ascancins popuaes, que veñen aepesenta a maduez”.
Disparar sobre NixoN
“Ao cabo”, segue o cineasta,“pasoume o mesmo que coacabana de Toeau. atábameago. A soucin atopeina nuntexto de Athu Beme, noibo
 Diario dun asasino
queescibiu en pisin, ogo demata dun tio a Geoge Waacee de intentao sen éxito conNixon. Bemme ea un mozode Miwaukee, o uga onde eumedei. Puxen o seu diaio, queestá escito en pimeia pesoae cobe seis meses de 1972, aoongo de toda a metaxe dome, nos subtítuos, coendode esqueda a deeita, demaneia que o espectado opode e duante a poxeccin.O esutado é que ao na eu tiñaunha peícua que ía de 1954a 1975 a tavés dos comos deHeny Aaon e uns subtítuosque cubían seis meses de 1972,e ese eato onecía un contextopaa o diaio de Beme, concuxas ideas coincido ao 50 pocento. Eu tamén ceo que habíaque dispaa a Nixon, peonunca teía o vao paa aceo.A outa metade do texto estáinzada de toeías, peo ceo quepodeía asumi agunhas. logode vaias votas, acabei cun meente as mans que cuestiona,ente outas cousas, de quen sonas ideas. Ceo que é un dos meusmeoes tabaos”.Acabado o poceso de
 American Drams
, James Benning decidiuconstuí unha nova cabaa can da que xea paaToeau, dedicada neste caso aJohn Kaczynski, máis coñecidocomo Unabombe. O popuateoista, que matou a tespesoas e eiu a máis de vinteente os anos setenta e osnoventa, consegui pubicaun dos seus maniestos contaa tecnooxía en tes mediosde eeencia paa a sociedadenoteameicana. oi en 1995, etanto o New Yok imes comoo Washington Post e a evista
BENNING: “EU TAMéNCrEO qUE
HABíAqUE DISPArAr A NIXON,PErO NUNCA TEríAO vAlOr PArA fACElO”
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...