ASTEKO GAIA
02
GOIENKARIA
2009ko martxoaren 20a
IRATI AGIRREAZALDEGI
>BERGARA
Hil eta gero, dena soberan,
dio esa-era zaharrak, baina hil osteko eki-taldiak badirudi ez daudela sobe-ran. Izan daitezke ekitaldi erli- jiosoak, hileta elizkizunak, alegia,edo bestelako ekitaldiak, hiletazibilak edo errautsak haizatzea,edo biak batera, esaterako.Askok ez du pentsatu seguruaski beretzako nolako hileta nahiduen; beste batzuek, ordea, ingu-rukoei aurrez jakinarazten die-te hildakoan hileta elizan nahiduten edo erraustea eta errautsakitsasoan zein mendian haizatzeanahi duten inolako abaderen ber-ba barik…Hileta erlijiosoetan Jainkoaeta betiereko bizitza dira oinarri;hileta zibiletan, ordea, hildakoabera da protagonista eta hariburuz egiten da berba, besteakbeste musika, argazkiak edo poe-sia lagun direla. Gurean ez dago joera handirik hileta zibiletara-ko, pixkanaka bide hori hartzenduenik baden arren.
HILETA ZERBITZUEK ESKARI GUTXI
Heriotza eta hiletak berba tabuakohi dira gehienendako, penareneta minaren iturri diren heine-an, baina, gizartea gero eta lai-koagoa izanik, hileta zibiletara-ko joera handituz doan neurrian,horren gainean berba egin duguibarreko hainbat lagunekin.Arrasateko San Felipe Apos-tol Elkarlaguntzako elkartekoAlberto Ojangurenek esan digueurenean oraingoz ez dutela hile-ta zibilerako eskaririk izan; halabalitz, bideratuko luketela."Behin Eibarren izan nintzenhileta zibil batean, eta han kan-posantuko atean egin zuten ira-kurketaren bat, baina gurean ezzaigu tokatu. Hileta zibiletan lagu-nak edo senideak elkartu, idatzibat irakurri eta elizatik pasa gabeegiten da hil ondorengo ekitaldi-txoa. Gainontzean, paper guztiak,epaitegikoak-eta berdin-berdinegin behar dira pertsona bat hil-tzen denean, hileta zibila izan alaerlijiosoa izan", esan digu.Euskalduna hileta zerbitzukoJoana Muñozek ezagutu ditukasuren batzuk, non familiak ezbaitiren sinestunak eta ohikoakez diren agurrak egin baitituzten."Elizak jarraitzen dituen hainbatohiturarekin ez datoz bat eta ezdituzte egiten. Esaterako, guru-
"Paper guztiak,epaitegikoak-etaberdin-berdin eginbehar dirapertsonabat hiltzen denean,hileta zibila alaerlijiosoa izan""Arrasaten Udalakoraingozez daukaprotokolorikzehaztuta; hortaz,familiakoek edolagunek erabakitzendute zeekitaldi egin"
ZERBITZUAK
>HILETA ZIBILAK
Malen Errasti arrasatearraren hileta zibila San Kristobalgo hilerriaren aurrean egin zuten hurbi
Ibarreko bi udalhasiak dirahileta zibilakarautzeko lehenpausoak ematen
tzerik ez dute ipintzen eta hilda-koa ez da elizara eramaten, eztaharen errautsak ere. Batzuetan,apaiza beilatokira etorri eta erres-pontsu bat egiten du, eta gerozuzenean lurperatzera edoerraustera eramaten da elizatikpasa gabe. Izan ere, hildakoarenfamilian edo lagun artean egondaitezke sinestunak ere. Ehorz-tetxean bertan hileta zibiletara-ko jarraibide zehatzik ez dago,familia bakoitzak erabakitzendu nola egin nahi dion hildako-ari azken agurra", azaldu digu.
HILERRI KANPOAN OMENALDIAK
Hileta zerbitzuek, hortaz, eska-rien arabera egiten dute hileta,baina eurek ez dute eskaintzenhileta zibilak egiteko oinarririk.Ehorztetxeetan bertatik bertaraezagutzen dituzte kasuak, baitahilerrietan ere.Arrasateko hilerriko langi-lea da Itziar Zubiaga, eta handiharduen hamaika urteetanhileta zibil gutxi tokatu zaizkio:"Familiakoek edo lagunek jakin-da hemen horrelakorik egitekobiderik aurrez zehaztuta ez dago-ela, euren kabuz pentsatzen dutezer egin: hilkutxaren aurreanaurreskua dantzatu, bertsobatzuk abestu… ekitaldi txikiaizan ohi da, besterik gabe hilda-koa hilerrian ez uztearren. Nahi-ko ekitaldi xumeak eta etxekoenedo lagunen artekoak izan diraorain artekoak, ez protokolo bat jarraituz egindakoak".Haren esanetan, eskaerahandirik ez dago: "Gainera, ohi-tura zaharra izanik, elizan sines-men handirik ez izan arrenaskok eta askok jarraitzen dutehileta elizkizuna egiten. Bestal-
HILDAKOA
Hileta erlijiosoetanJainkoa eta betiereko bizitza diraoinarri; bestelako hiletaekitaldietan, aldiz, hildakoa bera daprotagonista ingurukoen berbetan
ESKARIA
Inguruko hiletazerbitzuetakoek diote apenasdagoela eskaririk hileta zibilakegiteko; hortaz, eurek ez dutelahorrelako eskaintzarik egiten
de, orain gero eta gorpu gehia-go errausten dira, eta joera dagoerrautsak haizatzeko toki bere-zi edo politen batean, eta horiegiten denean omenaldi edo eki-taldia egiteko".
ARRASATE ETA BERGARAN HASIAK
Ehorztetxeek eskaintzen dutehileta zerbitzua, baina hileta zibi-lak ez dituzte egiten. Badira,ordea, udalak ibarrean gai horiaztertu dutenak, hainbat herri-tarren artean nolabaiteko kezkadagoela sumatuta. Debagoienekoherririk gehienetan, ordea, ez daeskaerarik izan eta ez diote gaia-ri eutsi, nahiz eta jakin badaki-ten lurperatu direla hildakoak eli-zatik pasa gabe edo elizkizunikegin gabe euren errautsak haiza-tu dituztela.Bergarako Udalean badihar-dute gaia aztertzen, baina orain-goz ez dute ezer zehaztu, EnaraMingez zinegotziak esan digu-nez: "Asmoa da leku bat izateahileta zibiletarako eta behinlekua aurkituz gero, protokolo batgertatzea. Inoiz egin da omenal-di modukoren bat, baina ez pro-tokolo zehatzei jarraituz, eta eska-era formalik ere ez dut uste jasodenik. Arau edo jarraibide batzukzehaztuz gero edo toki bat egoki-tzen bada, eskaerak areagotuegin daitezkeela iruditzen zait".Arrasateko Udalean Obra,Zerbitzu, Mantentze eta Auzoeta-ko batzordeko teknikari MoisesAltunak esan digu Udala lantzenibili dela gai hori, baina orainmomentuan kontua geldi dagoe-la. "Hainbat arazo ikusi genituenkokapenari dagokionez. Ez daerraza horrelako ekitaldi batera-ko kokapen bat aurkitzea hilerri-tik kanpo. Gu saiatu ginen toki-ren baten bila udal eraikinenbaten, edo herriko guneren bate-an, baina denetan zegoen traba-ren bat. Ezin da herriko azken baz-terrean egin, baina herriko erdi-gunera ekarrita ere, ez liokeoztoporik eragin behar beste jar-dueraren bati; hortaz, zaila daplaza batean, parkeren batean…egitea", azaldu digu Altunak.Arrasaten egin izan direnhileta zibilak hilerrian bertanegin direla gaineratu digu: "Uda-lak ez dauka protokolorik zehaz-tuta; hortaz, familiak edo lagunekerabakitzen dute nolako ekitaldiaegin. San Kristobal sortu zeneanUdalak egin zuen saiakera hile-ta zibiletarako protokoloren bategiteko, baina gaiak ez zuen aurre-ra egin eta gero, azken aldiz berrizeutsi diogu gaiari Aralarrek ida-tziz egindako eskari baten hari-ra". Aralarrek zerbitzu publikolegez ulertzen du hileta zibila etaeuren proposamenak eskaria egi-ten dutenei erantzuna emango lie-keela diote alderditik.Ezker Batua-Zutik taldeakere egin du eskaririk hileta zibi-lak arautzeko, eta San Kristobalproposatu zuen kokaleku
Leave a Comment