SUPLEMENTO DE CULTURA

21 DE MARZO DE 2009. NÚMERO 15

ornal

DE GALICIA

LIBROS

“Son un soldado damorte, capturocousas que nonvolverán ser” O maratón de Haruki Murakami

ÓLIVER LAXE

Pag. 4-5Pag. 8

UN PAÍS, DOUS CINEMAS

Dous modelos alentan no audiovisual galego, non necesariamente en conﬂito. Pulsamos o cinemafeito en Galicia nun momento de cambio nas políticas de promoción.

NOS

ós

XORNAL DE GALICIA

21 de marzo de 2009

EN PORTADA

aplade á AAG, iclso osmáis crticos co ela, comoPacho Casal, qe critica oscriterios de selecció das orassvecioadas, porqe, di,“o se pode cetrar só ecieastas qe coñece 1.000persoas e Galicia”. Segdoel, fai falla apoiar aos veteráse crear ha idstria forteqe ade a estas promesasa se coverter e atores comáis medios, levado a caopropostas máis amiciosas eqe chege ao plico.

O fnal de lexislatura deixa no audiovisual unha situación que achega propostas experi-mentais dunha nova xeración de cineastas, ao tempo que non consegue exportar os flmesmáis comerciais nin crear a etiqueta de ‘cine galego’.

por

VÍCTOR PAZ MORANDEIRA

Remata unha etapa,

ecómpre pregtarse: qeqedo dela? Se eiste ciema galego, qe cieastaso represeta e qe papelogo a empresa plica asa cofigració? Co estaspregtas e mete, o redactorteta sacar ha radiografado estado da cestió, parcialqizais, pero reveladora do qeestá presete o pas.Logo de cosltar a distitosprodtores, crticos,programadores e estorescltrais, o qe se tira  qeeiste dos ciemas eGalicia. “Hai dez aos opodera haer  OliverLae o  Ágel Satos.Hoe, a tecoloa e ascircstacias permteo”,opia Marti Pawley, crticociematográfico. Fala d tipode ciema, do qe el gosta. Eseqe se pode ver as filmotecase os festivais, qe PachoCasal, fdador da prodtoraCotietal, cosidera “deelites itelectais”.O otro ciema á aqel qechega ás salas comerciais,pero de qe maeira? “Hai qesalietar o esforzo do eqipode

Pradolongo

, qe foi deporta e porta distridoa sa pelcla”, idica Casal,referdose a ha sorte de iraqe o realizador Igacio Vilarfio por toda Galicia, pasadoo se filme e salas de todo opas e eplicádolla ao plico.Ató Reia, máimoresposale de Filmaova,recorda qe esta fita “se rodoitegramete e galego, aprimeira vez qe ocorre e haalegra”. Opia, ademais, qeos Mestre Mateo so haoa oportidade para facer

Prú  í, r  xr gú

alace. Se se atede a estalóica,

Os mortos van ás présas

sera  ecelete filme, poiscota co 20 omiaciós.Hai qe discte o argmeto,a creza de qe o sistemasó pretede dar ha imaede “atocosmo” qe o real. “Qe pode cosiderar ito ha pelcla qete 20.000 espectadorespoteciais, qe o varecadar i o qe csto?”,pregtase Marti Pawley,qe cre  sicidio “facerha fita para adolescetes decosmo itero”, referdosea

Pradolongo

ficició ovidos

Deste deate, orde variascestiós. A primeira  comose fiacia  ciema qedificilmete vai ser redel.Todo apta ás adas daAdmiistració, se as qeo se pode sorevivir, e qeevidecia este desdorametode visiós. O eido da prodciólevoo os ltimos tres aose medio a AeciaAdiovisalGalega (AAG),qe foi pioeirae crear  tipode sveciósadaptadas a modelo eropeo qeteta ser forte cotrao imperialismoestadoidese,evidete as salascomerciais.Maolo Gozález,dede a AAG, olameta ighadas propostas qelevaro a cao e di qe“se precisa catro aosmáis para rematar estatrasició”. A sa ideadha sveció edada  “a qe atedea criterios cltrais,e o idstriais”, erecorda qe e Alemañaa leva aos aplicadoeste sistema e qe iso seota e filmes como

Elhundimiento

o

R.A.F.Ejército Rojo

.O sistema qe implataro,ovidoso e España, dáalle grade apoio ao ciemade creació, creado hacategora as adas paraas propostas eperimetais,e premiaa as oras qeachegara valores cltraisao pas e qe tivera hasesiilidade cara ao so daliga galega. Isto permitio florecemeto de cieastascomo Ágel Satos, SsaaRey, Mael Ferádez-Valdso Alerte Pagá, qe se eriecomo protagoistas dhaova eració de creadores qeeperimeta coa ligae eqe teñe dado os ltimosdos aos oras de graderelevacia. O ome e ocade todo o mdo  o de OliverLae, qe coa sa

París#1

,presete o festival das Palmase o de Lisoa, covrtese aestrela idepedete do pasadoao 2008.Por estas razós, e polacreació de Flocos TV, portal e rede qe fcioade filmoteca virtal, todos

‘PRADOLOnGO’ FOI OPRIMEIRO FILME En SERODAR ínTEGRO EnGALEGO, ADEMAIS DESE DISTRIbuíR VILAPOR VILA En GALICIAA ESTRELA ‘InDIE’ DOAnO é OLIVER LAxE,QuE LEVOu A SúADISCuTIDA ‘PARíS#1’ AOFESTIVAL DAS PALMASE AO DE LISbOA

NóS 3

XORNAL DE GALICIA

21 de marzo de 2009

EN PORTADA

De esquerda á dereita e dearriba a abaixo,

Manuel e Elisa

,de Manuel Fernández-Valdés;

Pradolongo

, de Ignacio Vilar;

París#1

, de Oliver Laxe; e

Osmortos van ás présas

, de Ángelde la Cruz

Porén, ra das dierenas epoidan eisir, cre e a AAGio na moi boa esin e e“sobo inesir os ses cincomins de presposo, ecegaron s prodoras”. Nonasegra o mesmo do ConsorcioAdioisa de Gaicia, ecenra a sa aciidade mis napromocin no eerior. Di deese “non se i mis e n 10o n 15% do oramenado”e e o demais “se gaso enpoíicas de escaparae”.Reia amén é críico con esesecor das adas, pois cre e“non se io o siciene parapromocionar as boas peícase obo ese ano ra deGaicia”.

unido vencerás

Ademais, o director de

Olápis do carpinteiro

opinaque o desdobramento decompetencias entre estas dúasinstitucións e o Centro Galegodas Artes da Imaxe (CGAI)foi pernicioso e reclama un“organismo independentee con forza que se sitúeentre Cultura, Industria,Economía e Educación”. Defeito, para Martin Pawley, osector audiovisual foi o quemáis evidenciou a bicefaliado bipartito, un “exemploidiomático” perfecto para valorar a súa xestión.Dende estas institucións,recoñecen en maior oumenor medida que fai fallaun único organismo, aíndaque recordan que a xestiónnon foi necesariamentemala. José Manuel Sande,do CGAI, explica que “nonhoubo friccións” e que, aíndaque lles custou definir ascompetencias nun inicio e haiaspectos que mellorar, “cadaun traballou ben nasúa área”. Pola súabanda, Gonzálezapoia esta fusión,pero arremete contraos que “critican sensaber”, pois aseguraque a división sempreestivo aí.A pregunta domillón é até quepunto este paquetede medidas está acrear un cinemagalego, e son moitos os queopinan que iso non existe.“Así como se logrou crearunha marca para a música ea literatura galegas, non creoque iso acontecera co cinema”,di Pawley. Sande cre que “seintentou construír un cinemade xénero que supostamentereforzaba os riscos culturaisde Galicia”, pero opina que atentativa fallou porque “nonhoubo bos realizadores”. Parael, como para Reixa,

Un cuento para Olivia

é un achegamentohonesto, pero non abonda.Así, as únicas propostasque parecen ter maioresposibilidades deinternacionalización sonprecisamente as que nonsaen da industria. Paralograr que o cinema galegose coñeza fóra, parece logoque hai que apostar por estasnovas promesas e artellar“mecanismos que favorezan adistribución e a visibilización,fóra dos criterios comerciais”,di Sande, pois é a culturaa que está en xogo, non ocomercio.“Os produtoreschegamos exhaustos á fasede posprodución. Precisamosde apoio na distribución parafacer que as películas se vexan,porque se non, non ten sentidofacelas”, di Casal.A soluciónaos diversos problemas do cinegalego pasa, parece, por crearun organismo que agrupecompetencias e que favoreza adistribución.

o cine de animación,un sector que triunaen todo o mundo

Lx  pp g pp,  p Px  dwk,Gl   pp , p  g lí,  b z   pí p   .e pl éb  úpñí  fx l  ú . e dyg  B e.e úl, p p  b lx,z  p 

El Cid. La leyenda

(2003),   g éx    e p  x. a plílb  h     l,é  l lz 

Gisaku

(2005), l  j, l  gl.n     3d, ú p   Péz, b  l x x l,    éx. c p, b Gy pl ll fl .cpl   lg

Donkey Xote

(2007), l b plí, 

Nocturna

(2007), hx  bx  ñé mglx P, é b  Gy  llplíl  .q é p     d rbí,  fx g 

O espírito dobosque

x  J c. P,   dyg. e é  gp  lp

O bosqueanimado

, p  b  Wl z lz.a f gñ  2002 p  Gy, p,  chgil chl’ l  cl il l, b  p p p  l.té ñ p

O soñodunha noite de San Xoán

,  g  lz

Noite de paz

,   fxh  d rbí,    b.

DEMáNDASE uNhAINStItuCIóN úNICA EfORtE quE fAvOREzAA DIfuSIóN ExtERIORDAS DIvERSAS fItASfEItAS EN GAlICIA