Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Rijnstraat 50, Postbus 16375, 2500 BJ Den HaagT +31-70-412 3456F +31-70-412 3450W www.minocw.nl
Contactpersoon: R. van Waardhuizen, T +31-70-4122399

Goede contacten tussen school, ouders en leerlingen werken door in de kwaliteit van een school en
komen de leerprestaties \u00e8n de maatschappelijke ontwikkeling van de leerling ten goede. Internationaal
gezien doet Nederland het goed. De relatie tussen de Nederlandse scholen en ouders kenmerkt zich
door een behoorlijke betrokkenheid en een positieve waardering.
Toch doet zich een aantal risicovolle ontwikkelingen voor, die een app\u00e8l doen op goede samenwerking
tussen alle partners in en om het primair- en voortgezet onderwijs. De hoge verwachtingen van ouders,
groepen moeilijk bereikbare ouders, maar ook de drempel die veel ouders ervaren in hun contacten
met de school maken dit actueel. Daarnaast wordt schoolpersoneel geconfronteerd met verbaal en
zelfs fysiek geweld van leerlingen en ouders. Tegelijk dienen zich ook juist nieuwe kansen aan, in de
vorm van ontwikkelingen die de samenwerking tussen de school en zijn maatschappelijke omgeving
versterken, zoals de toename van het aantal brede scholen.
Uit de gesprekken die zijn gevoerd in het kader van de Koersen PO en VO is gebleken dat vrijwel alle
betrokkenen in en om de school het nodig en zinvol vinden om de contacten tussen school en ouders op
een aantal punten te verbeteren. Dit beeld wordt versterkt door diverse onderzoeken en de overleggen
die zijn gevoerd met de vertegenwoordigers van het georganiseerd onderwijsveld.

Alle betrokkenen zijn het er over eens dat het versterken van de ouderbetrokkenheid in de eerste
plaats een zaak is tussen school en ouders.
De relatie tussen school, ouders en leerlingen komt immers op het niveau van de school tot stand. In
dat opzicht functioneert de school als een soort \u2018mini-samenleving\u2019 waar maatschappelijke problemen,

maar ook kansen, via de schoolpopulatie binnenkomen. Het Sociaal en Cultureel Planbureau
constateert terecht1 dat er grenzen zijn aan wat we van scholen kunnen verwachten en aan de
mogelijkheden die zij hebben. Alle betrokkenen onderkennen dat het de primaire taak is van de school
om voor kennisoverdracht en burgerschapsvorming te zorgen. Dat betekent in sommige gevallen dat
de school zich ook inspant om randvoorwaarden te scheppen. Deze inspanningen hebben vaak gunstige
maatschappelijke bijeffecten, maar zijn in principe altijd gericht op de primaire opdracht van de
school. Waar het gaat om het bevorderen van een goede relatie met ouders en leerlingen, hebben
scholen wat ons betreft een duidelijke opdracht. Scholen, maar ook ouders en leerlingen zullen daarbij
wel gestimuleerd en ondersteund moeten worden.

De organisaties van ouders, leerlingen, personeel, schoolleiders en werkgevers in het PO en VO (verder
\u201conderwijs-, leerling- en ouderorganisaties\u201d) en de minister van OCW hebben daarom een aantal
afspraken gemaakt over hoe elk vanuit zijn eigen rol en verantwoordelijkheid in samenhang een
concrete bijdrage kan leveren aan het versterken van de school-ouderbetrokkenheid. Hieronder
verstaan wij alle niveaus en modaliteiten van contacten tussen school en ouders (gericht op het eigen
kind, de school of de thuissituatie en in de vorm van meeleven, meehelpen, meedenken, en
meebeslissen2).
De hoofdlijnen van deze afspraken zijn neergelegd in deze intentieverklaring. De onderwijs-, leerling-
en ouderorganisaties zullen eind 2005 een werkgroep starten die de opdracht heeft om deze intenties
te vertalen in concrete acties. Daarbij ligt het zwaartepunt bij het betrekken van moeilijk bereikbare
ouders en scholen. Uitgangspunt is dat de onderwijs- en ouderorganisaties initi\u00ebren en implementeren
en dat OCW faciliteert.
Alle acties hebben onverkort tot doel de scholen en ouders te stimuleren en te ondersteunen bij hun rol
om de wederzijdse betrokkenheid te vergroten. Deze intentieverklaring biedt zodoende een aanvulling
op en in sommige gevalen een uitwerking van de acties in het kader van de governancebrief, de Wet
Medezeggenschap Scholen, de herijking zorgtrajecten en het verbeteren van de klachtenregeling.

Wij concluderen dat blauwdrukken niet werken, maar goede voorbeelden w\u00e8l. Scholen hebben de
ruimte om passend bij hun eigen behoeften en mogelijkheden instrumenten te kiezen die de
betrokkenheid van ouders bij de school versterken. Er bestaan al veel goede voorbeelden, maar de
scholen moeten wel weten waar deze te verkrijgen zijn. De onderwijs- en ouderorganisaties zullen de
good practices vanuit hun verschillende invalshoeken inventariseren, ontwikkelen en beschikbaar
stellen aan ouders, leraren, schoolleiders en besturen.

Informatie over: good practices, methodieken, cursussen en voorlichtingsmateriaal wordt
samengebracht en in medio 2006 beschikbaar gesteld in een openbare databank. De werkgroep stelt
hiertoe een advies op.

Met alleen het verspreiden en benutten van goede voorbeelden zijn we er nog niet. Basisvoorwaarde voor een optimale school-ouderbetrokkenheid zijn goed ge\u00efnformeerde ouders. Ouders moeten weten hoe het Nederlandse onderwijssysteem werkt en waar zij terecht kunnen met hun vragen.

De minister van OCW stelt sinds 1996 de Onderwijsgidsen voor het PO en VO beschikbaar. Verder
bestaat sinds 2004 het ouderinformatiepunt 5010, waarmee de samenwerkende ouderorganisaties
vragen van ouders over het PO en VO beantwoorden. Daarnaast zijn er tal van initiatieven die
verdieping bieden op onderdelen van deze informatie. De werkgroep komt met een advies over \u00e9\u00e9n

Uit diverse onderzoeken is gebleken dat de groep allochtone ouders specifieke aandacht behoeft.
In het Breed Initiatief Maatschappelijke Binding van 26 januari 2005 is een aantal aanbevelingen
gedaan om de positie van allochtone ouders te versterken. Wij willen deze aanbevelingen gestand doen
en zullen ons inspannen om de maatschappelijke betrokkenheid en in het bijzonder die van allochtone
ouders te bevorderen en zichtbaar te maken in de bestaande organisatiestructuren.
De onderwijs-, leerling en ouderorganisaties bezien samen hoe de school-ouderbetrokkenheid van
allochtone ouders kan worden versterkt. Daarnaast worden allochtone ouders betrokken bij en
vertegenwoordigd in hun organisaties. Doel is dat ook allochtone ouders zich thuis voelen bij en
vertegenwoordigd voelen door het georganiseerd onderwijsveld (van scholen tot belangenorganisaties)
en dat scholen worden ondersteund bij het betrekken van allochtone ouders.