Bilim ve Teknoloji tarihini
inceledi\u00a4imizde, uzun
dura\u00a4an d\u00f6nemlerden sonra
\u00f6nemli bilimsel ve/ya da
teknolojik s\u203a\u00e7ramalar
g\u00f6zlemlenip, bu s\u203a\u00e7ramalar
sonunda toplum ya\ufb02am\u203anda
\u00f6nemli de\u00a4i\ufb02im ve geli\ufb02meler
izleniyor. Genellikle bu
s\u203a\u00e7rama olgusu bir ya da
birka\u00e7 bilim adam\u203an\u203an ad\u203ayla
birlikte an\u203almaktad\u203ar. \u00c7a\u00a4da\ufb02
bilim ve teknoloji s\u00fcrecinde,
t\u00fcm insan ve toplum ya\ufb02am\u203an\u203a
de\u00a4i\ufb02tirecek \u00f6nemli bir \u00e7ok
olgu ile i\u00e7i\u00e7e ya\ufb02\u203ayoruz.
Bunlar aras\u203anda robot
kavram\u203a ve uygulamalar\u203a,
insan konforu ve g\u00fcvenli\u00a4iyle
ilgili temel kavramlarda ve
uygulama niteliklerinde
ilkesel d\u00fczeyde de\u00a4i\ufb02imlere
yol a\u00e7acak bilimsel ve
teknolojik bir ad\u203am. Robot
teknolojisi, \u00e7a\u00a4\u203am\u203az geli\ufb02im
s\u00fcreci i\u00e7inde geli\ufb02en bir\u00e7ok
bilimsel ve teknolojik
olgunun, Robot ad\u203an\u203a
verdi\u00a4imiz teknolojik \u00fcr\u00fcnler
\u00fczerinde b\u00fct\u00fcnle\ufb02mesi ve
uygulamas\u203an\u203a i\u00e7eriyor.
Robot dendi\u00a4i zaman
akl\u203am\u203aza, insan gibi y\u00fcr\u00fcyen,
insan davran\u203a\ufb02lar\u203a sergileyen,
daha da \u00f6nemlisi insan gibi
d\u00fc\ufb02\u00fcnen ve karar verebilen
makineler geliyor. Bu
d\u00fc\ufb02\u00fcncede seyretti\u00a4imiz bilim

kurgu filmlerin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck
etkisi var. Y\u203allar \u00f6nce
izledi\u00a4imiz ve hala da zevkle
yeni b\u00f6l\u00fcmlerini takip
etti\u00a4imiz Y\u203ald\u203az Sava\ufb02lar\u203a (Star
Wars) filminin
kahramanlar\u203andan olan C3P0
da bu robotlara \u00f6rnek olarak
verilebilir. Bizler bu filmleri

seyrederken, g\u00fcnl\u00fck
ya\ufb02am\u203am\u203azda olmasa da
fabrikalarda robotlar
kullan\u203almaya ba\ufb02land\u203a. Bu
robotlara en g\u00fczel \u00f6rnek,
fabrikalarda boya yapan,
par\u00e7a ta\ufb02\u203ayan ya da kaynak
yapan robot kollar.
Adlar\u203andan ve

g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden de
anlayaca\u00a4\u203am\u203az gibi bu
robotlar, d\u00fc\ufb02ledi\u00a4imiz gibi bir
insan g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki
robotlardan \u00e7ok farkl\u203alar.
\u2039nsan\u203an yaln\u203azca koluyla
k\u203asmen benzerlik g\u00f6steren bu
robotlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de
\u00fcretimin yo\u00a4un ve hassas
oldu\u00a4u bir\u00e7ok fabrikada
s\u203akl\u203akla kullan\u203al\u203ayor ve
monoton i\ufb02leri insana
b\u203arakmadan sab\u203arla

Geli\ufb02en teknolojiyle birlikte
zaman i\u00e7erisinde robotlar
yaln\u203azca robot kol olmaktan
\u00e7\u203ak\u203ap etraf\u203an\u203a alg\u203alayabilen,
etraf\u203ana tepki verebilen ve bir
noktadan ba\ufb02ka bir noktaya
gidebilen makineler haline
geldiler. Bu tip robotlar,
gezer robotlar diye
adland\u203ar\u203al\u203ayorlar. Gezer
robotlar\u203an en g\u00fczel
\u00f6rneklerinden biri NASA\u2019n\u203an
taslarlad\u203a\u00a4\u203a ve MARS\u2019a
ara\ufb02t\u203arma yapmak i\u00e7in
g\u00f6nderdi\u00a4i Sojourner.
Gezer robotlar, yaln\u203azca uzay
ara\ufb02t\u203armalar\u203anda de\u00a4il, g\u00fcnl\u00fck
hayat\u203am\u203azda bir\u00e7ok farkl\u203a
uygulamada kullan\u203almaya
ba\ufb02land\u203a. Electrolux\u2019\u00fcn
Trilobite adl\u203a gezer robotu
buna bir \u00f6rnek. Trilobite,
insans\u203az elektrik s\u00fcp\u00fcrgesi
olarak \u00e7al\u203a\ufb02mak i\u00e7in

Normal ko\ufb02ullarda insanlara atfedilen
i\ufb02levleri yapan, ya da \ufb02ekilsel olarak
insana benzeyen otomatik bir d\u00fczenek.

\u00c7e\ufb02itli i\ufb02leri yapabilmek i\u00e7in
programlanm\u203a\ufb02 hareketlerle malzeme,
par\u00e7a, alet, ya da \u00f6zel cihazlar\u203a ta\ufb02\u203amak
i\u00e7in tasarlanm\u203a\ufb02 \u00e7ok i\ufb02levli, tekrar
programlanabilir d\u00fczenek.

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\ufb02ullar\u203anda ve robot s\u203afat\u203ay- la an\u203alan \u00e7ok say\u203ada \u00f6rne\u00a4i inceledi\u00a4imiz- de, bu tan\u203amlardan birincisinin yetersiz oldu\u00a4u, robot kavramlar\u203an\u203an insan i\ufb02levle- ri ve \ufb02ekliyle tan\u203amland\u203ar\u203almas\u203a ve s\u203an\u203ar- land\u203ar\u203almas\u203an\u203an yanl\u203a\ufb02 oldu\u00a4u a\u00e7\u203ak. Bu ne- denle, Robot tan\u203am\u203a olarak, "canl\u203alara benzer i\ufb02levleri olan ve davran\u203a\ufb02 bi\u00e7imleri sergileyen makineler" diyebiliriz. Robotla- r\u203an temel \u00f6zellikleri olarak da i\ufb02levsel ola- rak kendi kendilerine yeter ve programla- nabilir olmalar\u203a say\u203alabilir.

tasarlanm\u203a\ufb02 bir gezer robot.
Amac\u203a, oda i\u00e7erisinde
dola\ufb02arak, hi\u00e7bir yere
\u00e7arpmadan, yerleri s\u00fcp\u00fcrmek
ve enerjisi bitti\u00a4i zaman da
pilini \ufb02arj etmek. Trilobite, bu
i\ufb02leri yaparken insanlardan
yard\u203am alm\u203ayor.
Gezer robotlar,
bilinen ta\ufb02\u203atlara

sa\u00a4layan iki ya da daha

bacakl\u203a olabilir,
ya da y\u00fczeyde y\u00fcr\u00fcmek yerine
de\u00a4i\ufb02ik ortamlarda hareket
etme becerisi g\u00f6sterebilirler.
Bu kapsamda di\u00a4er
\u00f6rneklerse; sualt\u203a robotlar\u203a,
u\u00e7an robotlar, s\u00fcr\u00fcnen
robotlar ve toprak alt\u203anda
hareket edebilen robotlar.
Robotlar, genel ama\u00e7l\u203a bir ta-
n\u203amlama yap\u203al\u203arsa, canl\u203alar\u203an
i\ufb02lev ve ya\ufb02am bi\u00e7imlerini tak-
lit eden ve programlanabilir
yetenek ve zek\u00e2ya sahip, ge-
li\ufb02mi\ufb02 ve \u00e7ok disiplinli \u00f6geler
i\u00e7eren makinelerdir. Bu ta-
n\u203amda kullan\u203alan, "canl\u203alar\u203an
i\ufb02lev ve davran\u203a\ufb02 bi\u00e7imleri"
deyimini biraz a\u00e7\u203aklamak ge-
rekebilir. \u2039nsanlar\u203an i\ufb02levleri
aras\u203anda; hareket etmek (y\u00fc-
r\u00fcmek, ko\ufb02mak, s\u203a\u00e7ramak,
vb.), ileti\ufb02im (konu\ufb02mak, yaz-
mak, resim yapmak, g\u00fclmek,
a\u00a4lamak, vb.), yararl\u203a bir i\ufb02
yapmak (\u00e7ama\ufb02\u203ar y\u203akamak, ye-

profesyonel d\u00fczeyde \u00e7al\u203a\ufb02-
mak (fabrika ya da bir i\ufb02 ye-
rinde \u00e7al\u203a\ufb02mak) d\u00fc\ufb02\u00fcn\u00fclebilir.
\u2039nsanlar d\u203a\ufb02\u203anda canl\u203alar\u203a d\u00fc-
\ufb02\u00fcnd\u00fc\u00a4\u00fcm\u00fczde hareket etme
y\u00f6ntemleri olarak; y\u00fcr\u00fcmek,
s\u00fcr\u00fcnmek, u\u00e7mak, y\u00fczmek
(su \u00fcst\u00fcnde ya da su alt\u203anda),
toprak alt\u203anda t\u00fcnel a\u00e7arak
ilerlemek, vb hareket bi-
\u00e7imleri anla\ufb02\u203al\u203ar. Canl\u203alar\u203an
davran\u203a\ufb02 bi\u00e7imleriyse, bireysel
ve toplumsal etmenlerin etki-
le\ufb02imiyle geli\ufb02ir. Bu kavramla-
r\u203an robotlar \u00fczerinde uygulan-
mas\u203ayla; hareket eden, i\ufb02 ya-
pan, ileti\ufb02im yetenekleri olan,
\u00e7e\ufb02itli davran\u203a\ufb02 bi\u00e7imi sergile-
yebilen t\u00fcm makineleri Robot
olarak tan\u203amlamak m\u00fcmk\u00fcn.
Robot teknolojisi bilimsel ve
teknolojik olarak kollektif bir
\u00e7al\u203a\ufb02man\u203an \u00fcr\u00fcn\u00fc. Bu teknolo-
jinin \u00fcretilmesinde ve uygula-
mas\u203anda say\u203alamayacak kadar
\u00e7ok ki\ufb02i ve kurum katk\u203ada bu-
lunmu\ufb02, yine \u00e7ok geni\ufb02 bir

ve de\u00a4i\ufb02ik d\u00fczeylerde rol
alm\u203a\ufb02 bulunuyor. \u2039nsan
ya\ufb02am\u203ana benzeterek;
Robot teknolojisini (ro-
botlar\u203a) emekleme \u00e7a\u00a4\u203an\u203a

hen\u00fcz yeni tamamlaya-
rak, iki aya\u00a4\u203a \u00fczerin-
de yaln\u203azca bir ka\u00e7

ad\u203am atabilmi\ufb02 k\u00fc\u00e7\u00fck
bir \u00e7ocuk olarak d\u00fc\ufb02\u00fc-
nebiliriz. B\u00f6yle bir in-
san yavrusunun geli\ufb02e-
rek yeti\ufb02mi\ufb02 bir insan
olarak ula\ufb02aca\u00a4\u203a d\u00fcze-

bir teknolojinin
bekledi\u00a4ini a\u00e7\u203akca
g\u00f6rebiliriz. Bu tek-

nolojik geli\ufb02im s\u00fcreci-
nin i\u00e7inde ya\ufb02amak, bu s\u00fcreci
g\u00f6zlemlemek, bu ilk ad\u203amlar-
dan yararlanmak ger\u00e7ekten
heyecan verici bir olgu. Bu
heyecan\u203a duyan ve ya\ufb02ayan in-
sanlar\u203an robot teknolojisine
gelecek y\u203allarda yapacaklar\u203a
daha yo\u00a4un ve verimli kat-
k\u203alar\u203ayla, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u203allar,
t\u00fcm insanlar\u203an ve toplumlar\u203an
konfor ve g\u00fcvenli\u00a4inde his-
sedilir \u00f6nemli de\u00a4i\ufb02imlere
neden olacak.