XEOGRAFÍA 2º BACHARELATO
-1-
XEOMORFOLOXÍA
•
Placa tectónica
: cada un dos fragmentos resultantes da ruptura do Panxea inicial.Constitúen a cortiza terrestre, litosfera, que se despraza sobre a Astenósfera. Haiplacas continentais e placas oceánicas, polo que non se corresponden exactamente coscontinentes.
•
Deriva continental
: teoría tamén coñecida como tectónica de placas proposta polocientífico alemán Alfred Wegener e segundo a que a cortiza terrestre estaba enmovemento pois as placas resultantes da fractura do Panxea desprázanse chocando ouseparando entre si. O encaixe das formas continentais e outras similitudes avalan estateoría.
•
Magma
: masa rochosa fundida que se atopa no interior da terra a máis de 16 Kms deprofundidade é ó se arrefriar solidifícanse como rochas ígneas. Poden ser extrusivas ouvolcánicas (se se arrefrían rapidamente no exterior da terra debido a unha erupciónvolcánica, por exemplo as lavas ou o basalto) e intrusivas ou plutónicas (se se arrefríanlentamente no interior da terra pero próximas á superficie, por exemplo o granito).
•
Litoloxía
: ciencia integrante da Xeoloxía que estudia ás rochas, as súas propiedadesfísicas e químicas e a súa estructura. Tamén significa o estudio da composición rochosadunha determinada zona.
•
Rocha ígnea
: rocha que se forma por consolidación do magma, é de orixe interna e carecede fósiles. Pode ser intrusiva, se está totalmente cristalizada ó arrefriarse lentamente omagma, ou efusiva, ó saír bruscamente o magma ó exterior e arrefriarse rapidamente,polo que non está cristalizada.
•
Rocha sedimentaria
: rocha formada por acumulación compacta de materiaissedimentarios procedentes doutras rochas ou de seres vivos. Segundo o seu modo deformación poden ser: detríticas (por degradación doutras rochas, por exemplo as arxilase os barros), químicas (cando se orixinan por procesos químicos, por exemplo as calizas) eorgánicas (formadas a partires de seres vivos, por exemplo o carbón). Son as máisabundantes da superficie terrestre pois nela se forman.
•
Rocha metamórfica
: rocha sedimentaria transformada pola altas presións e altastemperaturas que reorganizan a súa estructura e transforman o seu aspecto. É o caso porexemplo da arxila que se transforma en xisto.
•
Sedimentación
: acumulación de materiais procedentes da erosión nun medio mariño,lacustre ou continental. É o proceso que orixina as rochas sedimentarias.
•
Estrato sedimentario
: cada unha das capas formadas por sedimentación. Dispóñense enorixe horizontalmente de xeito que os estratos máis profundos son tamén os máisantigos.
•
Conca sedimentaria
: depresión recuberta por sedimentos tras un proceso de subsidencia.
•
Rocha silícea
: rocha sedimentaria formada por reacción química, ten unha proporción desílice superior ó 66%, por exemplo o sílex.
•
Rocha arxilosa
: aquela rocha sedimentaria detrítica con grans inferiores ás 2 micras.
•
Rocha calcaria
: rocha sedimentaria formada na súa maior parte por restos de organismoscomo corais, algas, cunchas, esqueletos de animais..., polo que o seu compoñente principalé o carbonato cálcico.
•
Alterita
: producto de alteración da rocha por meteorización mecánica ou química, detextura areosa, que recubre a rocha nai e facilita os posteriores procesos de erosión.
XEOGRAFÍA 2º BACHARELATO
-2-
•
Fractura
: rotura producida na codia terrestre debido ás forzas tectónicas,sobrepasándose o límite da súa resistencia. Se hai desprazamento dos bloquesfracturados chámanse fallas e se non diáclases.
•
Falla
: fractura do terreo, con desnivelación tectónica, que se da preferentemente enrochas ríxidas (eruptivas e metamórficas), nos zócolos.
•
Fosa tectónica
: depresión de forma alongada configurada polo afundimento dun bloque deestratos da cortiza terrestre limitado por dúas fallas. Tamén se denomina graven.
•
Pregamento
: proceso tectónico polo que os estratos horizontais se pregan en ondulaciónsdebido ás enormes presións que reciben. Afecta a rochas sedimentarias flexibles.
•
Prega
: deformación tectónica do terreo que se produce pola acción de forzas compresivasopostas e se traduce na ondulación dos estratos. Pode ser convexa, cara arriba(anticlinal) ou cóncava (sinclinal). Son propios das rochas sedimentarias plásticas.
•
Sinclinal
: estructura elemental de pregamento, onde os estrados buzan na dirección dacharnela ou eixe da prega, adquirindo unha forma cóncava. É típica das rochassedimentarias plásticas.
•
Anticlinal
: estructura elemental de pregamento, onde os estratos buzan en direccióncontraria á charnela ou eixo do pregue, e é típica das rochas sedimentarias plásticas.
•
Oroxenia Herciniana
: período xeolóxico de movemento tectónico que tivo lugar noPaleozoico e produciu o levantamento do Macizo Hespérico que se estende de Galicia aEstremadura e das montañas máis antigas que emerxeron en dirección Noroeste aSudoeste.
•
Oroxenia Alpina
: derradeiro dos grandes movementos tectónicos que deu orixe aimportantes alienacións montañosas e reordenou boa parte das estructuras antigas, naera Terciaria, e que en España deseñou as trazas esenciais do seu relevo.
•
Xeosinclinal
: depresión da cortiza terrestre na que acumulan gran cantidade desedimentos, que posteriormente son levantados e pregados. Os xeosinclinais adoitanformar parte de grandes cubetas sedimentarias mariñas que, conforme se colmatan,sofren procesos de afundimento.
•
Transgresión mariña
: ascenso xeral do nivel mariño como consecuencia da fusión dos xeosglaciares en períodos máis cálidos, e que se manifesta no avance do mar sobre as terrasemerxidas.
•
Regresión mariña
: proceso inverso á transgresión no que descende o nivel do mardeixando á vista rexións antes submarinas e cheas de sedimentos.(
Transgresión e regresión poden ser provocadas por un descenso/aumento da capa de xeo polar, por un cambio climático ou por elevacións/descensos de rexións das placas tectónicas
)
•
Zócolo
: conxunto de materiais antigos metamórficos ou plutónicos, cuberto ou non pormateriais sedimentarios, e que constitúen a base dun oróxeno ou cordilleira.
•
Macizo
: conxunto montañoso de materiais antigos ríxidos, que durante a oroxenia alpinase pregan e fracturan en bloques. Por exemplo o Macizo Galaico, Sistema Central, etc.
•
Penechaira
: superficie de erosión cunha topografía chá e de escasos desniveis a certaaltitude sobre o nivel do mar. Pode presentar algúns relevos residuais producto demateriais máis duros dentro do zócalo erosionado.
•
Meseta
: superficie chan ou lixeiramente inclinada nunha determinada dirección, deimportante extensión, elevada con respecto ó nivel do mar e cortada por vales.
XEOGRAFÍA 2º BACHARELATO
-3-
•
Cordilleira
: conxunto de serras formadas por movementos oroxénicos e que teñencaracterísticas xeolóxicas e estructuras comúns entre elas.
•
Serra
: sucesión de montañas de parecida altura, son de pequena extensión e de cristasdentadas debido a un pregamento.
•
Páramo
: superficie estructural máis ou menos elevada e horizontal, configurada comounha plataforma tabular de estratos sedimentarios limitada por escarpes. Os materiaiscalcarios, máis resistentes, aparecen na parte superior cubrindo arxilas ou margas,facilmente erosionables. Os seus terreos son ermos
•
Cerro testemuña
: superficie estructural do relevo tabular configurada polo afloramentode estratos horizontais ou levemente inclinados debido á erosión diferencial. Preséntansecomo outeiros, elevados, de pequenas dimensións e illados.
•
Campiña
: planicies sedimentarias de materiais brandos erosionados como margas earxilas. Presentan un suave modelado e varios niveis de terrazas fluviais escalonadas.Soportan un intenso aproveitamento agrícola.
•
Costa
: forma de relevo configurada pola erosión diferencial sobre estratos suavementeinclinados.
•
Dolina
: cavidades de diversos tamaños en forma de embude, propias do relevo cársticodas áreas calcarias.
•
Lapiás
: superficies rochosas con numerosas canalizacións e surcos producidos polaerosión, propias das áreas calcarias.
•
Poljé
: extensa depresión pechada de tipo cárstico delimitada por barrancos abruptos,propias das áreas calcarias.
•
Erosión
: conxunto de procesos de meteorización e arrastre que desgastan e modifican asuperficie terrestre, tendendo a iguala-lo relevo. Poden ser físicos (mecánicos), químicosou biolóxicos.
•
Glaciación
: período de arrefriamento global da terra por causas astronómicas que setraduce, entre outras cousas, nunha extensión da superficie cuberta polo xeo, undescenso do límite das neves perpetuas, e un descenso do nivel do mar pola inmobilizaciónda auga en forma de xeo.
•
Glaciar
: masa de xeo formada durante as glaciacións por riba do nivel de neves perpetuasdende onde se despraza val abaixo, erosionando o seu canle dun xeito considerable earrastrando materiais que poden ser de gran tamaño.
•
Morrena
: depósitos de materiais procedentes do transporte dos glaciares. Son materiaisrevoltos sen estratificación e que poden atoparse na fronte do glaciar (morena frontal),nos seus lados (morena lateral) ou no seu interior (morena central).
•
Eólico
: relativo ó vento. Por exemplo erosión eólica é a ocasionada polo vento.
•
Aluvión
: materiais depositados (areas, arxilas, cantos rodados, limos) polo transportefluvial e que presentan unha morfoloxía redondeada polo frotamento coa auga e conoutras partículas tamén transportadas.
•
Duna
: acumulación de área provocada polo vento e fixada sobre un obstáculos. Constitúeunha forma de relevo característica dos medios desértico e litorais.
•
Istmo
: porción de terra que une unha península a un continente, ou ben dúas illas entre si.
•
Albufeira
: lagoa litoral de auga salgada separada do mar por unha barra de area ourestinga, na que existen unha ou máis bocas que a comunican co mar.
•
Marisma
: zona húmida de terreos baixos e mal drenados nos que se infiltra a auga do mar.
of 00
CONCEPTOS
669 Reads
Info and Rating
| Category: | |
| Rating: | |
| Upload Date: | 03/25/2009 |
| Copyright: | Attribution Non-commercial |
| Tags: |
Leave a Comment