• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
A ARTE BARROCA
As primeiras acepcións do termo barroco comezan no século XVIII.
Barrueco
significapedra irregular, e a acepción facía alusión a unha obra que non responde ás normas daharmonía. A finais do s. XVIII, F. Milizia definía o barroco como siloxismo de medieval, que trasunha forma esaxerada , ocultaba un fondo de inconsistente lóxica,
unha arte desproporcionada,caprichosa e truculenta.A arte barroca desenvólvese durante o século XVII e case todo o século XVIII
 , esupuxo sen dúbida a distorsión completa dos valores clásicos e foi a súa perfecta antítese.Fronte o equilibrio e o estatismo clásico o barroco maniféstase no
movemento das formas
e a
libre expresión dos sentimentos
. É a arte do dinamismo, do fugado captado nun instante, quese expresa ben no movementos das formas e figuras, ou noutros casos, na contraposición detemas, ou o enfrontamento de formas. Como na música barroca, o contrapunto, confronta dúasmelodías opostas producindo unha globalidade harmónica.Wölfin, estableceu as diferenzas da arte barroca fronte a renacentista, valéndose decinco pares de conceptos: lineal/
pictórica
 , profunda/
superficial
 ,
aberta
/cerrada,
pluralidade
/unicidade, claridade/
falla de claridade
.O barroco responde a unha profunda transformación da mentalidade tralo declive dorenacemento. As novas ideas relixiosas xurdidas tralo
Concilio de Trento
e a confirmación das
monarquías absolutas
constitúen as bases que cimentan unha nova era na cultura europea. Aotempo que Roma deixa de ser a cabeza única da cristiandade, o mundo deixa de ser o centro doUniverso. Copérnico, Kepler e Galileo sentan as bases da revolución científica, que confronta oheliocentrismo cos vellos postulados da igrexa católica. Así o home creado no Renacementocomo rei da Natureza e centro do mundo, vense abaixo. Agora a humanidade descubre a súainsignificancia e desprotección,
a súa fugacidade e dependencia da morte
 , tema favorito daiconografía barroca. A realidade vital perde consistencia, transformándose nunha simpleapariencia e o mundo nun inmenso teatro. A arte convértese así na
arte do aparente
 ,
esse est percipi
 ,
o ser é o que se percibe
 , isto explica as distorsións perspectivas na arquitectura, osenganos visuais (transparte, luces irreais) ou os materiais (dourados, falsas bóvedas) pois oúnico que conta é a imaxe proxectada sobre o espectador.
A arte da igrexa católica
Durante o século XVI as ideas protestantes foron estendéndose por diversos lugares deEuropa. Roma perde así a súa hexemonía política e relixiosa. A división da igrexa cristiá enEuropa obrigou a reafirmar os principios do catolicismo fronte a Reforma, xurdiu así a
contrarreforma
. A contrarreforma perseguía dous obxectivos; primeiro unha remodelacióndesde dentro da propia institución, e segundo unha resposta dogmática ao novo pensamentoprotestante. Para cumprir estes obxectivos convocouse o Concilio de Trento (1545-63). As súasconclusión foron determinantes na formación da
arte barroca
 , pois en grande medida vaiconstituír un
medio de propaganda
da igrexa católica. As recomendacións iconográficas eformais dadas no Concilio poden resumirse nos seguintes principios:
-
Claridade, sinxeleza e comprensibilidade
-
Interpretación realista
-
Estímulo sensible á piedade
-
Representa a Cristo como “
aflixido, sangrando, cuspido encima, coa pel lacerada, ferido,deformado, pálido e pouco atractivo
”
-
Na arquitectura, Carlo Borromeo, bispo de Milán e destacado contrarreformista, propóna planta de cruz latina fronte a planta centralizada que asocia ao mundo paganoOutro dos elementos da loita relixiosa contra o protestantismo foi a
Compañía de Xesús
 ,fundada por Ignacio de Loyola (1491-1556) e aprobada polo papa Paulo III. Esta cunha estruturaxerarquizada e de cega obediencia ao poder papal vaise dedicar a combater o protestantismodende a intelectualidade e a educación , pois se propoñía mediante os seus exercicios conduci-laexperiencia persoal a través dos sentidos. Os xesuítas contaban xa no século XVI máis de
1
 
cincocentos colexios e fundacións, que contribuíron enormemente á multiplicidade das obrasartísticas encargadas pola Orde.
A arte barroca como arte civil
A arte barroca serviu de instrumento de vangloria e propaganda das monarquíasabsolutas; a cidade, o palacio e mailos edificios reais serán os estandartes do novo réxime. Oluxo e a ostentación das súas obras artísticas han se-los encargados de crear no cidadán asensación de omnipotencia do seu rei. Tamén os novos Estados protestantes tratarán de reflectiros valores e o verdadeiro sentido da emerxente sociedade burguesa.
ARQUITECTURA.CARACTERÍSTICAS XERAIS:
A arquitectura, como o resto das artes barrocas, supón unha ruptura co equilibrioclásico nosa materiais, plantas , ornamentación...
•
Materiais:
pedra de perpiaño, mármore de varias cores, elementos de bronce,estuco...Moitas veces os materiais disimúlanse para dar unha aparencia máis rica.
•
Elementos construtivos
.Seguen empregándose os elementos da época clásica perocunha linguaxe moi distinta: ordes clásicos nas columnas e pilastras, que moitas vecesson de orden xigante; entaboamentos que se curvan xa que as fachadas se ondulan; arcode medio punto e bóvedas de canón ou aresta, de lunetos e cúpulas sobre pechinas. Ascúpulas poden ser falsas, chámanse
encamonadas
e están formadas por materiais depouco peso (madeira), recubertas de xeso. Pero tamén se introducen novidades como a
columna salomónica
 , os
estípites
que substituirán ás columnas clásicas, as bóvedasovaladas ou estreladas, multiplicándose as columnas exteriores.
•
Elementos decorativos
: A decoración é un aspecto fundamental do barroco, sendoabundantes as ornamentacións, moitas veces excesivos. A pintura e a escultura confrecuencia é un complemento decorativo da arquitectura, formando un todo indisoluble(frescos en bóvedas e teitos, escultura de vulto redondo ou relevo).Podemos atopar:columnas, pilastras, estípites, volutas, hornacinas, cornixas, chapiteis, frontóns,entaboamentos...que moitas veces se parten. Os vans poden ser semicirculares,alintelados, ovalados...Tamén son frecuentes os motivos vexetais, xeométricos,cortinaxes, animais...Todos estes ornamentos pretenden provocar dinamismo, riqueza eliberación das normas, os xogos de volumes e espacios.
•
As plantas
empregadas son a basilical, o tipo xesuítico iniciado no Gesú de Vignola,elípticas, circulares, mixtilíneas que alternan as liñas cóncavas e convexas. Con estasplantas deséxanse crear espazos dinámicos, con grandes efectos de perspectiva e conconnotacións alegóricas.Para lograr estes efectos é importante a cor, a luz que moitasveces oculta a súa orixe, os espellos que enganan cos limites reais, os materiais... Taméné importante facilitar o seguimento da liturxia e predicacións.
•
Os tipos de edificios
son relixiosos e civís , cun claro sentido propagandístico. Ospazos , mostran estruturas cuadrangulares con patios interiores e a disposición de alasconformando patios abertos. O tamaño é superior , as fachadas máis dinámicas, concorpos que avanzan e retroceden. Tamén se ten en conta a planificación urbanística,para que se integre na paisaxe, de modo que cada edificio goce duns espaciospanorámicos adecuados( ábrense prazas, deséñanse xardíns...)
ITALIA
2
 
Carlo Maderno
Será o mellor representante da transición do Manierismo ó Barroco. Realiza unha dasprimeiras obras barrocas, pero dentro dunha tendencia clasicista: a
conclusión da Basílica desan Pedro.
Realiza algúns engadidos no interiores á obra de Miguel Anxo e prolonga o brazooccidental para dar lugar a unha planta de cruz latina –variando así a planta de Miguel Anxo eBramante- por considerala unha tipoloxía máis adecuada ós principios da Contrarreformareferidos á consideración do templo como lugar de acollida dos fieis. A fachada coa que rematao conxunto está configurada por columnas e pilastras de orde xigante que unifican os douspisos articulados por vans e nichos.Todo isto está coroado por un frontón triangular sobre azona central. Maderno realiza unha obra bastante comedida e equilibrada, adecuando a fachadaó plan xeral do edificio renacentista ao tempo que incide nunha maior monumentalidade.
Bernini
Está considerado como a gran figura do Barroco italiano. Ademais de escultor destacacomo arquitecto. Estivo vinculado ó papado, para o que realizou a maior parte das súas obras.
Baldaquino de San Pedro
A primeira gran obras foi o
Baldaquino de San Pedro
especie de ciborio ou dosel de bronce situado sobre a tumba de S. Pedro e baixo a gran cúpula de Miguel Anxo.Catro enormescolumnas salomónicas, cubertas con decoración vexetal e capitel corintio, soportan a estructurasuperior a modo de palio , e onde as catro grandes volutas do remate dan paso a unha esferasimbólica coroada por unha cruz. Destaca o carácter funerario e simbólico da obra do quetamén compre destacar o gran dinamismo plástico. No baldaquino podemos destacar aunidade das artes, pois Bernini une arquitectura , escultura e pintura (o propio materialproporciona efectos pictóricos, que son potenciados polos recubrimentos dourados).Posteriormente para a
Cátedra de San Pedro
ideou
un transparente
que completaría coseu efectismo os anhelos simbolistas do papado, cun sentido de auténtica apoteose, remarcandocoa súa situación presbiterial a primacía de sé romana. Sirve para conectar a ábsida principal cocruceiro da Basílica, creando unha continuidade visual entre o Baldaquino e esta. A cátedra de bronce dourado está rodeada de catro pais da Igrexa, que recoñecen a súa autenticidade e aautoridade de quen a ocupa, realzando a autoridade do Papa. Na parte superior o transparenteestá rodeado de anxos que , ó recibir a luz dunha fiestra posterior, simula a iluminación celestialda graza desprendida dunha pomba, que representa o Espírito Santo. Estes recursos servenpara impresionar polos sentidos ó fiel, que como vimos é un importante aspecto do barroco.Na
escaleira rexia
que constrúe nos palacios vaticanos dará mostras dun notableenxeño ó suxerir unha maior amplitude mediante o emprego de dúas columnatas laterais: dastres ramplas que se orixinan , só a central é verdadeiramente practicable, acentuando cunha bóveda a súa escenográfica perspectiva.
Igrexa de San Andrés do Quirinal
Igrexa de planta elíptica, crea acusados efectos escenográficos a partir da multiplicación deperspectivas, cunha articulación plástica dos muros –nos que es abren capelas a modo degrandes nichos- e cúpula que contribúe a remarcar o dinamismo visual a partir dos grandescontrastes de claroscuro. O pórtico cóncavo que da acceso ó interior de igrexa ten o seuequivalente no propio presbiterio, situando incluso ambas estruturas no eixe menor paraincrementar o efectismo. A fachada é clásica, con pilastras corintias xigantes rematadas enfrontón e arco de medio punto que enmarca a porta de acceso. Pero estes elementos venseanimados polas liñas curvas dos muros e da escalinata de entrada. 
Columnata da Praza de San Pedro
3
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...