Jack London _ Demir \u00d6k\u00e7e
www.kitapsevenler.com
Merhabalar
Buraya Y\u00fckledi\u011fim e-kitaplar A\u015fa\u011f\u0131da Ad\u0131 Ge\u00e7en Kanuna \u0130stinaden
G\u00f6rme \u00d6z\u00fcrl\u00fcler \u0130\u00e7in Haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r
Ekran Okuyucu, Braille 'n Speak Sayesinde Bu Kitaplar\u0131 Dinliyoruz
Amac\u0131m Yay\u0131n Evlerine Zarar Vermek De\u011fildir
Bu e-kitaplar Normal Kitaplar\u0131n Yerini Tutmayaca\u011f\u0131ndan
Kitaplar\u0131 Beyenipte Engelli Olmayan Arkada\u015flar Sadece Kitap Hakk\u0131nda Fikir
Sahibi Oldu\u011funda
A\u015fa\u011f\u0131da Ad\u0131 Ge\u00e7en Yay\u0131n Evi, Sahaflar, K\u00fct\u00fcphane, ve Kitap\u00e7\u0131lardan Temin
Edebilirler
Bu Kitaplarda Hi\u00e7 Bir Maddi \u00c7\u0131kar\u0131m Yoktur B\u00f6yle Bir \u015eeyide D\u00fc\u015f\u00fcnmem
Bu e-kitaplar Kanunen Hi\u00e7 Bir \u015eekilde Ticari Ama\u00e7l\u0131 Kullan\u0131lamaz
Bilgi Payla\u015ft\u0131k\u00e7a \u00c7o\u011fal\u0131r
Ya\u015far Mutlu
Not: 5846 Say\u0131l\u0131 Kanunun "alt\u0131nc\u0131 B\u00f6l\u00fcm-\u00c7e\u015fitli H\u00fck\u00fcmler " b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yeralan "EK
MADDE 11. - Ders kitaplar\u0131 dahil, alenile\u015fmi\u015f veya yay\u0131mlanm\u0131\u015f yaz\u0131l\u0131 ilim
ve edebiyat eserlerinin engelliler i\u00e7in \u00fcretilmi\u015f bir n\u00fcshas\u0131 yoksa hi\u00e7bir
ticar\u00ee ama\u00e7 g\u00fcd\u00fclmeksizin bir engellinin kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in kendisi veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc
bir ki\u015fi tek n\u00fcsha olarak ya da engellilere y\u00f6nelik hizmet veren e\u011fitim kurumu,
vak\u0131f veya dernek gibi kurulu\u015flar taraf\u0131ndan ihtiya\u00e7 kadar kaset, CD, braill
alfabesi ve benzeri 87matlarda \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131 veya \u00f6d\u00fcn\u00e7 verilmesi bu Kanunda
\u00f6ng\u00f6r\u00fclen izinler al\u0131nmadan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir."Bu n\u00fcshalar hi\u00e7bir \u015fekilde
sat\u0131lamaz, ticarete konu edilemez ve amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lamaz ve
kulland\u0131r\u0131lamaz. Ayr\u0131ca bu n\u00fcshalar \u00fczerinde hak sahipleri ile ilgili bilgilerin
bulundurulmas\u0131
ve \u00e7o\u011falt\u0131m amac\u0131n\u0131n belirtilmesi zorunludur." maddesine istinaden web sitesinde
deneme yay\u0131n\u0131na ge\u00e7ilmi\u015ftir.
T.C.K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131 Bilgi \u0130\u015flem ve Otomasyon Dairesi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131
Ankara
Bu kitaplar haz\u0131rlan\u0131rken verilen emeye harcanan zamana sayd\u0131 duyarak
L\u00fctfen Yukar\u0131daki ve A\u015fa\u011f\u0131daki A\u00e7\u0131klamalar\u0131 Silmeyin
Tarayan Ya\u015far Mutlu
web sitesi
www.yasarmutlu.com
www.kitapsevenler.com
e-posta
yasarmutlu@kitapsevenler.com yasarmutlu@yasarmutlu.com
mutlukitap@hotmail.com kitapsevenler@gmail.com
D\u00dcNYA KLAS\u0130KLER\u0130 - ROMAN
JACK LONDON
DEM\u0130R \u00d6K\u00c7E

T\u00dcRK\u00c7ES\u0130: OSMAN \u00c7AKMAK\u00c7I
JACK LONDON (1876-1916)
Kitaplar\u0131 yabanc\u0131 dillere en \u00e7ok \u00e7evrilmi\u015f ABD'li yazarlardan biridir. \u00c7ocuklu\u011fu
ve ilk gen\u00e7lik \u00e7a\u011f\u0131 yoksulluk i\u00e7inde ge\u00e7ti. Maceralara at\u0131lma hevesiyle okulu
b\u0131rakt\u0131; istiridye korsanl\u0131\u011f\u0131 ve denizcilik yapt\u0131, alt\u0131n arayanlara kat\u0131ld\u0131.
Yirmi ya\u015f\u0131nda Sosyalist \u0130\u015f\u00e7i Partisi'ne \u00fcye olan London, \u00f6l\u00fcm\u00fcne dek
g\u00f6r\u00fc\u015flerinden vazge\u00e7medi. \u0130lk kitab\u0131 Kurt Kan\u0131'yla geni\u015f bir okur kitlesine
ula\u015ft\u0131; kitaplar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 on yedi y\u0131l i\u00e7inde elliyi buldu. Di\u011fer \u00f6nemli
eserleri; otobiyografik romanlar\u0131 Martin Eden, Demiryolu Serserileri ve Bir
Alkoli\u011fin An\u0131lan ile Vah\u015fetin \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131, Beyaz Di\u015f, Ademden \u00d6nce, Demir \u00d6k\u00e7e,
Deniz Kurdu ve Alaska Kid'dir.

JACK LONDON
DEM\u0130R \u00d6K\u00c7E
T\u00dcRK\u00c7ES\u0130
OSMAN \u00c7AKMAK\u00c7I
REDAKS\u0130YON

ASLI TOHUMCU
T\u00dcRK\u00c7E REDAKS\u0130TON
F\u0130L\u0130Z G\u00d6VER
TASH\u0130H
ESEN G\u00dcRAY
\u00a9 BORDO S\u0130YAH KLAS\u0130K TAYINLAR
BASKI, \u0130STANBUL 2005
D\u0130Z\u0130 TASARIMI KOORD\u0130NASYON
H. H\u00dcSEY\u0130N ARIKAN
D\u00dcNYA KLAS\u0130KLER\u0130 ED\u0130T\u00d6R\u00dc
VEYSEL ATAYMAN
T\u00dcRK KLAS\u0130KLER\u0130 ED\u0130T\u00d6R\u00dc
KEMAL BEK
ISBN
975-6323-48-5
TREND YAYIN BASIM DA\u011eITIM REKLAM ORGAN\u0130ZASYON SAN. T\u0130C. LTD. \u015eT\u0130.
MRK.
MERKEZ EFEND\u0130 MAH.
DAVUTPA\u015eA CD.
\u0130PEK \u0130\u015e MERKEZ\u0130 6/3

7-9-10-11
TOPKAPI/\u0130STANBUL
\u015eB.
CAFERA\u011eA MAHALLES\u0130
M\u00dcH\u00dcRDAR CADDES\u0130 NO: 60/5
81300 KADIK\u00d6Y/\u0130STANBUL
TEL: (0216) 348 98 03 Pbx
FAKS: (0216) 349 93 45
E-mail: info@bordosiyah.com.tr
Web: www.bordosiyah.com.tr
HUKUK SERV\u0130S\u0130 TEL: (0216) 348 99 18
JACK LONDON DEM\u0130R \u00d6K\u00c7E
T\u00dcRK\u00c7ES\u0130: OSMAN \u00c7AKMAK\u00c7I
BORDO-\u2014^S\u0130YAH ROMAN
JACK LONDON
(D. 12 Ocak 1876, San Francisco - \u00d6. 22 Kas\u0131m 1916, Glen Ellen, California,
ABD). \u0130\u015fi dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcrekli gezen bir astrologun o\u011fluydu. Annesinin ve London
soyad\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 \u00fcvey babas\u0131n\u0131n yan\u0131nda yeti\u015fti. On d\u00f6rt ya\u015f\u0131nda yoksulluktan
kurtulma ve ser\u00fcvenlere at\u0131lma umuduyla okulunu b\u0131rakt\u0131. Tayfa olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131
bir gemiyle Japonya'ya gitti. 1893'teki iktisadi kriz sonras\u0131nda y\u00fck trenleri
ile \u00fclkeyi dola\u015farak mitingler d\u00fczenleyen i\u015fsizler ordusuna kat\u0131l\u0131p hemen b\u00fct\u00fcn
ABD'yi dola\u015ft\u0131. 1894'te militan bir sosyalist oldu. London; Danvin, Marx ve
Nietzsche'nin eserlerinin basitle\u015ftirilmi\u015f bi\u00e7imlerini okuyup bir senteze
vararak beyaz \u0131rk\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunan g\u00f6r\u00fc\u015flerle sosyalizmi kendine \u00f6zg\u00fc bir
tarzda kayna\u015ft\u0131rd\u0131. California \u00dcniversi-tesi'ne girdikten bir y\u0131l sonra okulu
b\u0131rakarak Klondike b\u00f6lgesinde alt\u0131n arayanlara kat\u0131ld\u0131. Ertesi y\u0131l be\u015f paras\u0131z
ve i\u015fsiz olarak geri d\u00f6nd\u00fc. \u015eans\u0131n\u0131 yazarl\u0131kta denemeye karar verdi.
G\u00fcnl\u00fck \u00e7al\u0131\u015fma programlar\u0131 haz\u0131rlayarak yazmaya ba\u015flayan London baladlar,
soneler, f\u0131kralar, korku ve macera \u00f6yk\u00fcleri yazmaya ba\u015flad\u0131. \u0130lk kitab\u0131 The Son
ofthe W\u00f6tf (Kurt Kan\u0131; 1900) geni\u015f bir okur kitlesine ula\u015ft\u0131. London \u00fcretken bir
yazard\u0131. On yedi y\u0131l i\u00e7inde kitaplar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 elliyi buldu. Bir tekneyle G\u00fcney
Pasifik'e a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonra, orada

of the
Snark'ta
-5-
(Snark'm Seferi; 1911) anlatt\u0131. \u00c7evreye uyumu ve vah\u015fi hayat\u0131n \u00e7ekicili\u011fini
anlatt\u0131\u011f\u0131 Alaska \u00f6yk\u00fclerini i\u00e7eren Cali ofthe Wild (Vah\u015fetin \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131; 1903),
Buming Daylight (Yanan G\u00fcn I\u015f\u0131\u011f\u0131; 1910) en \u00f6nemli eserleri aras\u0131ndad\u0131r. 1910'da
California'da Glen Ellen yak\u0131nlar\u0131ndaki bir \u00e7iftli\u011fe yerle\u015ferek \u00f6mr\u00fcn\u00fcn geri
kalan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc 'Kurt Evi' ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi \u00e7iftlik evinde ge\u00e7irdi. \u00d6l\u00fcm\u00fcne kadar
toplumcu g\u00f6r\u00fc\u015flerine ihanet etmedi ve devrimcilerin g\u00f6z\u00fcnde bir kahraman olarak
kald\u0131. \u00d6zya\u015famsal (otobiyografik) roman\u0131 Martin Eden'da (Martin Eden; 1909)
yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 gibi yaz\u0131n ser\u00fcveni boyunca b\u00fcy\u00fck bir enerjiyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bu eserinden

ba\u015fka, iki \u00f6zya\u015famsal roman\u0131 daha vard\u0131r: The Road (Demiryolu Serserileri;
1907) ve John Barleycorn (Bir Alkoli\u011fin An\u0131lan; 1913). Uzun y\u0131llar
b\u00f6breklerinden rahats\u0131z olan London, bir yemek s\u0131ras\u0131nda aniden fenala\u015f\u0131p k\u0131rk
ya\u015f\u0131nda hayata g\u00f6zlerini yumdu. Kitaplar\u0131 yabanc\u0131 dillere en \u00e7ok \u00e7evrilmi\u015f
ABD'li yazarlardan biridir. London'\u0131n T\u00fcrk\u00e7e'de yay\u0131mlanan eserlerinden baz\u0131lar\u0131
\u015funlard\u0131r: Deniz Kurdu, \u0130nci Pe\u015finde, G\u00fcne\u015f \u00c7ocu\u011fu, Ya\u015fama H\u0131rs\u0131, Ate\u015f Yakmak,
\u015eafak K\u0131z\u0131, Ac\u0131 Kuvvet, Can Yolda\u015f\u0131, A\u00e7lar Ordusu, Ay Vadisi, Cinayet \u015eirketi,
Alaska Kid, Beyaz Di\u015f.
-6-
\u00d6NS\u00d6Z
Jack London, macera romanlar\u0131 ve \u00f6yk\u00fcleri yazar\u0131 olarak bilinir. Tan\u0131t\u0131mdan da
\u00e7\u0131kart\u0131labilece\u011fi gibi, \u00e7o\u011fu roman ve \u00f6yk\u00fcs\u00fc, do\u011frudan onun hayat deneyimleri
ile, tutunabilme m\u00fccadelesi ile ya da kendini hayata dayatma, "herkes gibi biri
olmama" kayg\u0131lar\u0131 ile ili\u015fkilendirilebilir. Bu y\u00f6nden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, London kimi,
neyi anlat\u0131rsa anlats\u0131n, anlatt\u0131klar\u0131n\u0131n i\u00e7inde az ya da \u00e7ok kendisi de vard\u0131r.
Edebiyat\u00e7\u0131lar, ele\u015ftirmenler, onun Martin Eden roman\u0131n\u0131n \u00f6zya\u015fam\u00f6yk\u00fcsel roman
oldu\u011funda hemfikirdirler.
Bu t\u00fcr metinleri, yazar\u0131n do\u011frudan kendi ad\u0131yla kendini anlatt\u0131\u011f\u0131 "an\u0131"
metinlerinden ay\u0131ran yan, son tahlilde bu metinlerin "kurmaca" olu\u015fudur.
Anlayaca\u011f\u0131m\u0131z, yazar istedi\u011fi kadar kendi hayat\u0131n\u0131n sular\u0131nda, ya\u015fant\u0131 ve
birikimlerinde dolans\u0131n; metnin malzemesi, ba\u015fta kendi ad\u0131 olmak \u00fczere, birebir
ger\u00e7ek ile \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece, bu metin bir "kurma-cad\u0131r," \u00f6teki deyi\u015fle an\u0131 ya
da an\u0131-belge de\u011fildir.
Bir \u015feyi \u00e7ok iyi biliyoruz: Yazar\u0131n "kurmacada" (edebiyat metninde) bir araya
getirdi\u011fi, kulland\u0131\u011f\u0131 malzeme istedi\u011fi kadar "ger\u00e7ek"in hafif\u00e7e oynanm\u0131\u015f
par\u00e7alan olsun, diyelim ki, olaylar, ki\u015filer, co\u011frafya, mek\u00e2nlar vb., b\u00fcy\u00fck
\u00f6l\u00e7\u00fcde "ger\u00e7ek"e dayans\u0131n, yine de bu \u00f6zellik o metnin "ger\u00e7ek\u00e7i" olmas\u0131n\u0131n
g\u00fcvencesini sa\u011flamaz. Tersine, malzemesi alabildi\u011fine tasanmsal, hayali ya da
fantastik olandan
-7-
derlenmi\u015f bir "bilimkurgu" roman\u0131 ya da \u00f6yk\u00fcs\u00fc pek\u00e2l\u00e2 \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde "ger\u00e7ek\u00e7i"
olabilir; bize politik, bilimsel, teknolojik bir sorunsal\u0131n, \u00f6teki deyi\u015fle
ger\u00e7ekli\u011fin kap\u0131lar\u0131n\u0131 sonuna kadar a\u00e7abilir.
Dilimize "bilimkurgu" diye girmi\u015f olan science-fiction, asl\u0131nda bilim-kurmaca
anlam\u0131na gelmektedir. K\u00f6kenleri, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n gotik romanlar\u0131na, fan-tastik-
macera romanlar\u0131na, yolculuk \u00f6yk\u00fclerine, hatta bir ucuyla masallara kadar uzanan
bilimkurgu, \u00f6zellikle "gelecek tasanmlan"na y\u00f6neldi\u011fi yerde, "\u00fctopya" t\u00fcr\u00fcne ya
da gelene\u011fine yakla\u015f\u0131r. Yay\u0131nevimizce pe\u015f pe\u015fe yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck, klasik
\u00fctopya metni (\u00dctopya, Yeni Atlantis, G\u00fcne\u015f \u00dclkesi] daha iyi bir gelecek toplumu
tasar\u0131mland\u0131r. Bu tasar\u0131mlar olumlu ise mesele yoktur; gelece\u011fe bak\u0131\u015f olumsuz,
karamsar ise, kar\u015f\u0131m\u0131zda bir anti\u00fctopya ya da negatij\u00fctopya var demektir.
\u00d6rne\u011fin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde (sinemada) s\u0131k\u00e7a rastlanan, gelece\u011fin ve teknolojinin olumsuz
etkileriyle toplumun bug\u00fcnk\u00fcnden \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc olaca\u011f\u0131na i\u015faret eden filmler,
birer negatif ya da kar\u015f\u0131 \u00fctopya \u00f6rnekleridir.
Edebiyatta, Orwell'in \u00e7ok bilinen 1984'\u00fc ve Huxley'in Cesur Yeni D\u00fcnya's\u0131, Jack
London'm Demir \u00d6fc\u00e7e'sinden sonra kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle 1984,
ele\u015ftirmenlerce, \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kapal\u0131 bir b\u00fcrokrasi y\u00f6netimine teslim
olmu\u015f toplum modeliyle, emek ve \u00e7al\u0131\u015fma ile kurdu\u011fu ili\u015fkiyle ve insan\u0131n
manip\u00fclasyonuna yakla\u015f\u0131m\u0131yla, so\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde, s\u0131r\u0131tan bir antikom\u00fcnizm
propagandas\u0131n\u0131n arac\u0131 olarak de\u011ferlendirildi.
Bu metinleri \u00f6nceleyen Demir \u00d6k\u00e7e, uzak bir gelecekte topluma y\u00f6nelik bir
tasar\u0131m olmaktan \u00e7ok, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerin sanc\u0131lar\u0131ndan hareketle yak\u0131n bir
gelece\u011fin endi\u015felerine, muhtemel geli\u015fmelerine i\u015faret eden bir roman.
Demir \u00d6k\u00e7e'nin politik kahraman\u0131, az \u00e7ok Jack London'a, daha do\u011frusu, onun
Martin Eden adl\u0131 \u00f6z-ya\u015fam\u00f6yk\u00fcsel roman\u0131ndaki m\u00fccadeleci ki\u015fiye yak\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcyor.
Roman\u0131n kahraman\u0131 Ernest Ever-hard'\u0131n politik m\u00fccadelesini, onun \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra
e\u015fi Avis anlat\u0131r. Teknik olarak edebiyatta s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan bu t\u00fcr "\u00e7er\u00e7eve"
anlat\u0131mlar, \u00f6teki deyi\u015fle, \u00f6yk\u00fcdeki kurmaca, birinin a\u011fz\u0131ndan geriye d\u00f6n\u00fc\u015fl\u00fc
anlat\u0131m tekni\u011fi, elbette roman\u0131 bir bilimkurgu yapmaya yetmiyor. Ne var ki,
romana "\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir el" taraf\u0131ndan yerle\u015ftirilen dip notlar, olaylar\u0131 bir anda
2700 y\u0131l\u0131n\u0131n zaman d\u00fczlemine ta\u015f\u0131y\u0131p okurun oradan geriye bakmas\u0131n\u0131 istiyor.