Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Devlet Kavramı, Kemal Gözler, Devletin Genel Teorisi, Bursa, Ekin Kitabevi Yayınları, 2007

Devlet Kavramı, Kemal Gözler, Devletin Genel Teorisi, Bursa, Ekin Kitabevi Yayınları, 2007

Ratings: (0)|Views: 10|Likes:
Published by Üntaç Güner

More info:

Published by: Üntaç Güner on Apr 20, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/07/2013

pdf

text

original

 
Bölüm 1DEVLET KAVRAMI
Bu bölüm,
Kemal Gözler,
Devletin Genel Teorisi,
Bursa, Ekin Kitabevi Yay
ı
nlar 
ı
, 2007,
s.4-28’den al
ı
narak, bu kitab
ı
tan
ı
tmak amac
ı
yla, buraya konulmu
ş
tur. © ve al
ı
nt
ı
ko
ş
ullar 
ı
için belge-nin sonuna bak
ı
n
ı
z. Bu belgenin ba
ğ
l
ı
oldu
ğ
u web sayfas
ı
http://www.anayasa.gen.tr/dgt.htm dir.
Bibliyografya.-
Recai Galip Okandan,
Umumî Amme Hukuku,
 
İ
stanbul,
İ
stanbul Üniver-sitesi Hukuk Fakültesi Yay
ı
nlar 
ı
, 1968, s.28-114; Muvaffak Akbay,
Umumî Amme Huku-ku Dersleri,
Ankara, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yay
ı
nlar 
ı
, Dördüncü Bask 
ı
,1961, Cilt I, s.19-59; Yavuz Abadan,
 Amme Hukuku ve Devlet Nazariyeleri,
Ankara, An-kara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yay
ı
nlar 
ı
, 1952, s.123-132; Yahya Kaz
ı
mZabuno
ğ
lu,
 Kamu Hukukuna Giri
 ş
: Devlet,
Ankara, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakülte-si Yay
ı
nlar 
ı
, 1973, s.47-72; A. Selçuk Özçelik,
 Esas Te
 ş
kilât Hukuku Dersleri: Umumî  Esaslar,
İ
stanbul,
İ
stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yay
ı
nlar 
ı
, 1982, Cilt I, s.26-39;Ali Fuat Ba
ş
gil,
 Esas Te
 ş
kilât Hukuku,
 
İ
stanbul, Baha Matbaas
ı
, 1960, s.126; Bülent NuriEsen,
 Anayasa Hukuku: Genel Esaslar,
Ankara, Ayy
ı
ld
ı
z Matbaas
ı
, 1970, s.89-90;
İ
lhanArsel,
 Anayasa Hukuku: Demokrasi,
Ankara, Do
ğ
u
ş
Matbaac
ı
l
ı
k, 1964, s.29-30; MünciKapani,
 Politika Bilimine Giri
 ş
 ,
Ankara, Bilgi Yay
ı
nevi, Sekizinci Bask 
ı
, 1996, s.40-43;Alaeddin
Ş
enel,
Siyasal Dü
 ş
ünceler Tarihi,
Ankara, Teori Yay
ı
nlar 
ı
, 1985. s.39-70; KarlDoehring,
Genel Devlet Kuram
ı
(Genel Kamu Hukuku),
(Çev.: Ahmet Mumcu),
İ
stanbul,
İ
nk 
ı
lap, 2002, s.27-48; Georg Jellinek,
 L’Etat moderne et son droit,
Traduction française par Georges Fardis, Paris, V. Giard & Brière, 1911, Cilt 1, s.301-345; Philippe Ardant,
 Institutions politiques et droit constitutionnel 
, Paris, LGDJ, Onyedinci Bask 
ı
, 2005, s.27-29;221-230; Dominique Carreau,
 Droit international,
Paris, Pedone, 2’inci Bask 
ı
, 1988,s.456-357; Dominique Chagnollaud,
 Droit constitutionnel contemporain (Tome 1:Théorie générale - Les régimes étrangers),
Paris, Armand Colin, Dördüncü Bask 
ı
, 2004,s.4-21; Dominique Turpin,
 Droit constitutionnel 
, Paris, P.U.F., Dördüncü Bask 
ı
, 2003,s.14-66; Jean Gicquel
 Droit constitutionnel et institutions politiques
, Paris, Montchres-tien, Onalt
ı
nc
ı
Bask 
ı
, 1999, s.43-58; Vlad Constantinesco ve Stéphane Pierré-Caps,
 Droit constitutionnel,
Paris, PUF, 2004, s.239-317.
 
Bu bölümde “devlet” kavram
ı
n
ı
n tan
ı
m
ı
, “devlet” kelimesinin terminolojik 
ı
klamas
ı
, devletlerin nas
ı
l kuruldu
ğ
u, devletlerin nas
ı
l sona erdi
ğ
i, devletinhukukî ki
ş
ili
ğ
i ve devaml
ı
l
ı
ğ
ı
ilkeleri, devletin faaliyet alan
ı
gibi konular 
ı
n
ı
gö-rece
ğ
iz. Buna göre bu bölümün plan
ı
 
ş
u
ş
ekilde olacakt
ı
r:
PLANI. Devlet Kavram
ı
n
ı
n Tan
ı
m
ı
 II. Devlet TerimiIII. Devletlerin Kurulmas
ı
 IV. Devletlerin Sona ErmesiV. Devletlerin Hukukî Ki
ş
ili
ğ
i
İ
lkesiVI. Devletlerin Devaml
ı
l
ı
ğ
ı
 
İ
lkesiVII. Devletlerin Faaliyet Alan
ı
 
Ş
imdi bu plan dahilinde konuyu inceleyelim:
 
4
DEVLET
İ
 N GENEL TEOR 
İ
S
İ
 
I. DEVLET KAVRAMININ TANIMI
A
ş
a
ğ
ı
da devletlerin nas
ı
l kuruldu
ğ
unu ve sona erdi
ğ
ini, devletin unsurlar 
ı
-n
ı
, devletin hukukî ki
ş
ili
ğ
i ve devaml
ı
l
ı
ğ
ı
gibi konular 
ı
ayr 
ı
nt
ı
lar 
ı
yla görece
ğ
iz.Ancak devlet konusuna ba
ş
larken, devlet kavram
ı
n
ı
n genel bir tan
ı
m
ı
n
ı
yap-makta yarar vard
ı
r.
Üç Unsur Teorisi.-
Devlet konusunda pek çok tan
ı
m yap
ı
lm
ı
ş
t
ı
r ve yap
ı
l-maya da devam etmektedir. Bu tan
ı
mlar 
ı
n içinde
ş
üphesiz en benimsenmi
ş
ikökeni Georg Jellinek’in ilk bask 
ı
s
ı
1900 y
ı
l
ı
nda yay
ı
nlanan
 AllgemeineStaatslehre
’de bulunan “üç unsur teorisi (
 Dreielementenlehre, three elementstheory
)” diye bilinen teoriye göre yap
ı
lm
ı
ş
olan tan
ı
md
ı
r. Bu teoriye göre dev-let,
insan, toprak 
ve
egemenlik 
unsurlar 
ı
n
ı
n bir araya gelmesiyle olu
ş
mu
ş
bir varl
ı
k olarak tan
ı
mlanmaktad
ı
1
.
TANIM: Devlet, belirli bir toprak parças
ı
üzerinde egemen olan belirli bir insantoplulu
ğ
unun olu
ş
turdu
ğ
u bir varl
ı
kt
ı
r.
Devletin birinci unsuru olan insan toplu
ğ
una hukukta
millet 
denir. Millet birbirilerine birtak 
ı
m ba
ğ
larla ba
ğ
lanm
ı
ş
olan insanlardan olu
ş
mu
ş
bir topluluk-tur.
İ
nsan toplulu
ğ
u, yani millet unsurunu a
ş
a
ğ
ı
da üçüncü bölümde ayr 
ı
nt
ı
lar 
ı
y-la inceleyece
ğ
iz. Devletin ikinci unsuru olan toprak unsuruna hukukta
ülke
de-nir. Ülke, belirli insan toplu
ğ
unun devaml
ı
olarak ya
ş
ayabilece
ğ
i ve egemenlik kurabilece
ğ
i, belirli s
ı
n
ı
rlar 
ı
olan bir toprak parças
ı
d
ı
r. Devletin toprak unsuru-nu, yani ülkeyi a
ş
a
ğ
ı
da dördüncü bölümde ayr 
ı
nt
ı
lar 
ı
yla inceleyece
ğ
iz. Devle-tin üçüncü unsuru olan iktidar unsuruna hukukta
egemenlik 
denir. Egemenlik,en üstün iktidar demektir. Bir devletin varl
ı
ğ
ı
ndan bahsedebilmek için, insantoplulu
ğ
unun belirli bir ülke üzerinde en üstün iktidara sahip olmas
ı
gerekir.Haliyle bu iktidar 
ı
n da az çok uzunca bir süre devam etmesi laz
ı
md
ı
r. Devletinegemenlik unsurunu da a
ş
a
ğ
ı
da be
ş
inci bölümde görece
ğ
iz.Bu üç unsur kullan
ı
larak, yukar 
ı
da yapt
ı
ğ
ı
m
ı
z devlet tan
ı
m
ı
na esas itiba-
ı
yla benzeyen, ama farkl
ı
ifadelerin kullan
ı
ld
ı
ğ
ı
devlet tan
ı
mlar 
ı
yapmak mümkündür. Örne
ğ
in
“devlet, belirli bir ülke üzerinde egemen olmu
 ş
milletinmeydana getirdi
 ğ 
i bir varl 
ı
kt 
ı
r”
veya
“devlet bir ülke üzerinde ya
 ş
ayan insantoplulu
 ğ 
unun üstün bir iktidara tâbi olmak suretiyle olu
 ş
turdu
 ğ 
u varl 
ı
kt 
ı
r”
ve-ya çok daha k 
ı
sa ve düz bir 
ş
ekilde
“devlet, millet, ülke ve egemenlik unsurla-
 
1. Georg Jellinek, devleti, “egemenlik gücüyle aslen donat
ı
lm
ı
ş
, belli bir toprak parças
ı
üzerindeyerle
ş
ik bir millet birli
ğ
i (
corporation d’une nation sédentaire dotée originairement de la puissance dominatrice
)” olarak tan
ı
mlamaktad
ı
r (Georg Jellinek,
 L’Etat moderne et son droit,
Traduction française par Georges Fardis, Paris, V. Giard & Brière, 1911, c.I, s.296). Devleti bu
ş
ekilde tan
ı
mlayan G. Jellinek, bu üç unsuru s
ı
ras
ı
yla incelemektedir. Birinci unsur olan“ülke (
territoire
)”yi ikinci cildin 17-34 sayfalarda; ikinci unsur olan milleti (nüfus,
 population
), ikinci cildin 34-60; üçüncü unsur olan “devlet gücü (
 puissance étatique
)” veya“egemenlik (
 souveraineté
)” unsurunu ünlü eserinin 2’nci cildinin 61-70’inci sayfalar aras
ı
ndaincelemektedir.
 
 
BÖLÜM 1: DEVLET KAVRAMI
5
ı
n
ı
n bir araya gelmesiyle olu
 ş
mu
 ş
bir varl 
ı
kt 
ı
” vb.
ş
ekillerde tan
ı
mlar yap
ı
la- bilir. Bu tür tan
ı
mlar 
ı
, devletin üç unsurunu içerdi
ğ
i ve devleti bu üç unsurdan birine indirgemedi
ğ
i sürece do
ğ
ru olarak kabul etmek gerekir.
Üç Unsurun Birlikte Gereklili
ğ
i.-
Bir devletin kurulabilmesi için bu üçunsurun bir veya ikisi yeterli de
ğ
ildir; üçünün de bir araya gelmesi gerekir. Sa-dece insan toplulu
ğ
u, belirli bir toprak parças
ı
olmaks
ı
z
ı
n devlet te
ş
kil edemez.Keza üzerinde ya
ş
ayan insanlar olmaks
ı
z
ı
n bir toprak parças
ı
n
ı
n devlet meyda-na getirmesi de mümkün de
ğ
ildir. Dahas
ı
, insan ve toprak unsurlar 
ı
olsa, yani belirli bir toprak üzerinde ya
ş
ayan insanlar mevcut olsa bile, bunlar kendi ba
ş
ı
-na bir devlet olu
ş
turmazlar; devletin olu
ş
abilmesi için bu insanlar 
ı
n bu toprak  parças
ı
üzerinde egemenlik kurmalar 
ı
gerekir.
Devlet, Unsurlar
ı
na
İ
ndirgenemez.-
Bu üç unsurun birle
ş
mesiyle olu
ş
andevlet, kendini meydana getiren unsurlar 
ı
n d
ı
ş
ı
nda ve onlardan ba
ğ
ı
ms
ı
z bir varl
ı
kt
ı
r. Dolay
ı
s
ı
yla devlet, kendisini olu
ş
turan unsurlardan birisine indirge-nemez. Devlet sadece ülke veya sadece millet veya sadece egemenlik demek de
ğ
ildir. Devlet hukuk düzeninde, kendini olu
ş
turan insanlardan ayr 
ı
bir hukukîvarl
ı
ğ
a sahip bir tüzel ki
ş
i olarak kabul edilmektedir. Devletin ki
ş
ili
ğ
i ilkesinia
ş
a
ğ
ı
da (bu bölüm, V) ayr 
ı
ca inceleyece
ğ
iz.
Üç Unsurun Ayn
ı
Derecede Önemi.-
Devleti olu
ş
turan üç unsurdan biridi
ğ
erine göre daha önemli de
ğ
ildir. Bu üç unsurdan biri aslî, di
ğ
erleri tali de-
ğ
ildir.
İ
lk bak 
ı
ş
ta insan unsurunun devletin tan
ı
m
ı
nda daha önemli oldu
ğ
u gibi bir izlenim do
ğ
abilir. Böyle bir izlenim yanl
ı
ş
t
ı
r. Çünkü ülke unsuru olmaks
ı
-z
ı
n insan toplulu
ğ
u tek ba
ş
ı
na (nicelik olarak ne kadar büyük olursa olsun) dev-let te
ş
kil etmez. Keza insan ve toprak unsurlar 
ı
olsa bile, söz konusu insan top-lulu
ğ
u, söz konusu toprak parças
ı
üzerinde egemenlik kuramam
ı
ş
ise yine orta-da bir devlet yoktur.Devlet kendini te
ş
kil eden unsurlardan birisine indirgenemeyece
ğ
ine vekeza bu üç unsurdan her biri ayn
ı
de
ğ
erde oldu
ğ
una göre, devlet tan
ı
m
ı
nda, buunsurlardan birine öncelik veren tan
ı
mlar yanl
ı
ş
t
ı
r. Örne
ğ
in devlet
 , “belirli bir toprak parças
ı
üzerinde egemen olmu
 ş
insan toplulu
 ğ 
u”
olarak tan
ı
mlamak yanl
ı
ş
olur. Böyle bir tan
ı
m bir yandan devletin asl
ı
nda insan toplulu
ğ
una in-dirgemekte, en az
ı
ndan insan unsurunun devletin as
ı
l unsuru oldu
ğ
unu akla ge-tirmektedir. O nedenle devlet tan
ı
mlan
ı
rken devletin bu üç unsurun d
ı
ş
ı
nda ayr 
ı
  bir 
varl 
ı
oldu
ğ
u belirtilmelidir.
Uzun Tan
ı
mlar.-
Devletin sadece unsurlar 
ı
na yer veren k 
ı
sa tan
ı
mlar 
ı
ya-n
ı
nda, bu k 
ı
sa tan
ı
m
ı
da içeren daha uzun tan
ı
mlar da yap
ı
lmaktad
ı
r. Uzun ta-n
ı
mlarda hem devletin yukar 
ı
daki
üç unsuru
, hem de tan
ı
m
ı
yapan yazar 
ı
nönemli gördü
ğ
ü devletin baz
ı
 
özellikleri
s
ı
ralan
ı
r. Örne
ğ
in
ş
öyle bir devlet ta-n
ı
m
ı
yap
ı
labilir:

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->