• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
YAKUP KADR\u0130 KARAOSMANO\u011eLU (1889 - 1974)
T\u00fcrk, romanc\u0131 ve yazar. Romanlar\u0131nda T\u00fcrk toplumunun Tanzimat'tan bu yana \u00e7e\u015fitli
d\u00f6nemlerdeki toplumsal ger\u00e7ekli\u011fini sergilemi\u015ftir.

27 Mart 1889'da Kahire'de do\u011fdu. 13 Aral\u0131k 1974'te Ankara'da \u00f6ld\u00fc. \u0130lk\u00f6\u011frenimine
ailesiyle birlikte gitti\u011fi Manisa'da ba\u015flad\u0131. 1903'te \u0130zmir \u0130dadisi'ne girdi. Babas\u0131n\u0131n
\u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra annesiyle yine M\u0131s\u0131r'a d\u00f6nd\u00fc, \u00f6\u011frenimini \u0130skenderiye'deki bir
Frans\u0131z okulunda tamamlad\u0131. 1908'de ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul Hukuk Mektebi'ni bitirmedi.
1909'da arkada\u015f\u0131 \u015eehabettin S\u00fcleyman arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Fecr-i \u00c2ti toplulu\u011funa kat\u0131ld\u0131.
1916'da tedavi olmak i\u00e7in gitti\u011fi \u0130svi\u00e7re'de \u00fc\u00e7 y\u0131l kadar kald\u0131. M\u00fctareke y\u0131llar\u0131nda
\u0130kdam gazetesindeki yaz\u0131lar\u0131yla Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131'n\u0131 destekledi. 1921'de Ankara'ya
\u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131 ve baz\u0131 g\u00f6revler verildi. 1923'te Mardin, 1931'de Manisa milletvekili oldu. Bir
yandan da gazetecili\u011fini ve roman yazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. 1932'de Vedat Nedim T\u00f6r,
\u015eevket S\u00fcreyya Aydemir, Burhan Asaf Belge ve \u0130smail H\u00fcsrev T\u00f6kin ile birlikte Kadro
dergisinin kurucular\u0131 aras\u0131nda yer ald\u0131. Savundu\u011fu baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler a\u015f\u0131r\u0131 bulundu\u011fu i\u00e7in
Kadro dergisinin 1934'te yay\u0131m\u0131na son vermek zorunda kalmas\u0131ndan sonra Tiran
el\u00e7ili\u011fine atand\u0131. Daha sonra 1935'te Prag, 1939'da La Haye, 1942'de Bern, 1949'da
Tahran ve 1951'de yine Bern el\u00e7iliklerine getirildi. 27 May\u0131s 1960'tan sonra Kurucu
Meclis \u00fcyeli\u011fine se\u00e7ildi. Siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131n son g\u00f6revi 1961-1965 aras\u0131ndaki Manisa
milletvekilli\u011fi oldu.

Karaosmano\u011flu yazarl\u0131\u011fa \u00dcmit, Servet-i F\u00fcnun, Resimli Kitap gibi dergilerde ba\u015flad\u0131.
Fecr-i \u00c2ticiler'in "sanat \u015fahs\u00ee ve muhteremdir" g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve "sanat i\u00e7in
sanat" yapt\u0131\u011f\u0131 bu ilk d\u00f6neminde Nirvana adl\u0131 bir oyun, makaleler, denemeler, d\u00fczyaz\u0131
\u015fiirler ve \u00f6yk\u00fcler yazd\u0131. Balkan Sava\u015f\u0131 ve I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00fclkenin durumu,
sanat anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesine yol a\u00e7t\u0131. T\u00fcrk toplumunun \u00e7e\u015fitli d\u00f6nemlerdeki
ger\u00e7ekli\u011fini sergilemek istedi\u011fi i\u00e7in bir ikisi d\u0131\u015f\u0131nda yap\u0131tlar\u0131nda belli tarihsel
d\u00f6nemleri ele ald\u0131. Kiral\u0131k Konak I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinin, H\u00fck\u00fcm Gecesi II.
Me\u015frutiyet'in, Sodom ve Gomore M\u00fctareke d\u00f6neminin, Yaban Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131
y\u0131llar\u0131n\u0131n, Ankara Cumhuriyet'in ilk on y\u0131l\u0131n\u0131n, Bir S\u00fcrg\u00fcn II. Abd\u00fclhamid d\u00f6neminin
i\u015flendi\u011fi romanlard\u0131r.
Panorama 1923-1952 y\u0131llar\u0131n\u0131 kapsar. Karaosmano\u011flu 1920'lerden sonra iyimser bir
devrimci \u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeyken,
sonra umutlar\u0131n\u0131 yitirerek romanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 devrimci y\u00f6nde kullanmaktan vazge\u00e7mi\u015ftir.
1955'ten sonra da an\u0131 kitaplar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey yazmam\u0131\u015ft\u0131r. Romanlar\u0131 aras\u0131nda

en \u00f6nemli ve \u00fcnl\u00fcleri Nur Baba, Kiral\u0131k Konak ve Yaban'd\u0131r.

Nur Baba, Karaosmano\u011flu'nun ilk roman\u0131d\u0131r. 1922'de kitap olarak \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce
gazetede yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ama yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 ondan sekiz dokuz y\u0131l \u00f6ncesine gider. O y\u0131llar
Karaosmano\u011flu'nun Eski Yunan ve Latin edebiyat\u0131yla ilgilendi\u011fi ve \u00c7aml\u0131ca'daki bir
Bekta\u015fi tekkesine devam etti\u011fi d\u00f6nemdir. Nur Baba'y\u0131 Euripides'in Bakkhalar'\u0131ndan
esinlenerek ve tekkedeki g\u00f6zlemlerine dayanarak yazm\u0131\u015ft\u0131r. Roman, tekkenin
\u015feyhiyle, evli bir kad\u0131n aras\u0131ndaki tutkulu bir a\u015fk\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc anlat\u0131r. \u0130\u00e7ki, m\u00fczik ve
sevi\u015fmeyle sabahlara de\u011fin s\u00fcren ayinler, Bekta\u015fi t\u00f6releri ve tekke ya\u015fam\u0131 kitapta
b\u00fcy\u00fck yer tutar. Bu ayinlerle Bakkhalar'in ayinleri aras\u0131nda benzerlik bulan
Karaosmano\u011flu, roman\u0131n kad\u0131n kahraman\u0131 Nig\u00e2r'da cinsel a\u015fktan mistik bir a\u015fka
ge\u00e7i\u015fi g\u00f6stermek istemi\u015ftir. Ancak okur i\u00e7in roman\u0131n ilgin\u00e7 y\u00f6n\u00fc Bekta\u015filik'e ili\u015fkin
bilgiler olmu\u015f ve bu y\u00f6n\u00fc, yap\u0131t\u0131n \u00e7ok sat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gibi Karaosmano\u011flu'nun
\u00fcn\u00fcn\u00fc de yayg\u0131nla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Karaosmano\u011flu Bekta\u015filik'in s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak ve
\u00fcstelik Bekta\u015filik'i k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmekle su\u00e7land\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in roman\u0131n ilk ve ikinci bask\u0131lar\u0131na
yazd\u0131\u011f\u0131 "izah"larla bu su\u00e7lamalara kar\u015f\u0131 kendini savunmak gere\u011fini duymu\u015ftur.

of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...