• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
Apeta
 Kirmen Uribe
Gaztaroko irakurketak berreskuratu nahian edo,Italo Calvinoren liburuak berrirakurtzen
aritunintzen
aurrekoan. Esku artean izan nuen Calvinok  berak 
 I nostri antenati
izenarekin osatu zuentrilogia. Trilogia horretakoak dira
bereliburuetatik jendeak gehien ezagutzen dituenak 
,
 Il Barone rampante
,
 Il visconte dimezzato
eta
 Il cavaliere inesistente
.Saio labur batean kontatzen du Calvinok trilogiahori osatu zuenean, berrogeita hamarrekohamarkada ilun hartan,
zertaz ari zen pentsatzen
.Calvinok berak kontatzen du hasieran gauzaneorrealistak idazten zituela,
 jendeari gertatutakokontuak 
paperean jaso nahian. Baina gaizkiateratzen zitzaizkion narrazioak, zerbait barregarriaidatzi nahi zuenean irakurleak patetikotzat hartzenzuen, eta zerbait tragikoa idazten zuenean,
hark barregura ematen zion irakurleari
. Nola ez, partisanoei buruz istorio heroikoak 
idaztea aspergarria zela iruditzen zitzaion
, nahizeta bera komunista izan. Eta ez zuen gogorik, inolaere, garai hartan horren modan zegoenexistentzialismoaren ildotik jotzeko, pertsonaien barne aldean sortzen ziren kezketan sakonduz.Horrela,
 Il barone rampante
idazten hasi zen
,denbora-pasa gisa. Ez zion inori kontatu ezer.Fantasiaren munduan sartu zen, ahozkoliteraturaren altxorrak aztertu zituen, besteedozeinentzat gauza horiek 
huskeriak etadenbora-galtzea ziren
 
garai hartan, besterik ez.
 Baina gauza guztien gainetik bazegoen horretara bultzatzen zuen zerbait. Eta zerbait horrek ez zuenzerikusirik ez literatur teoriarekin,
ezta sasoibakoitzean sortzen zen mundutxo
literarioarekinere. Gogoa zuelako idatzi zuen horrela, horixezuelako apeta. Besterik gabe.
Gaztaroko irakurketak berreskuratu nahian edo,Italo Calvinoren liburuak berrirakurtzen(1)___________ nuen aurrekoan. Esku artean izannuen Calvinok berak 
 I nostri antenati
izenarekinosatu zuen trilogia. Trilogia horretakoak dira bere(2)
 __________ __________ 
,
 Il Barone rampante
,
 Il visconte dimezzato
eta
 Il cavaliere inesistente
.Saio labur batean kontatzen du Calvinok trilogiahori osatu zuenean, berrogeita hamarrekohamarkada ilun hartan, zer (3)__________ buruan.Calvinok berak kontatzen du hasieran gauzaneorrealistak idazten zituela, jendeari gertatzen(4)__________ kontuak paperean jaso nahian.Baina gaizki ateratzen zitzaizkion narrazioak,zerbait barregarria idatzi nahi zuenean irakurleak  patetikotzat hartzen zuen, eta zerbait tragikoaidazten zuenean, hura (5)__________ egitenzitzaion irakurleari. Nola ez, partisanoei buruz istorio heroikoak idazteari aspergarri (6)
 ____________ 
, nahiz eta bera komunista izan. Eta ez zuen gogorik, inola ere,garai hartan horren modan zegoenexistentzialismoaren ildotik jotzeko, pertsonaien(7)__________ - __________ sakonduz. Horrela,
 Il barone rampante
(8)
 __________ 
ekin __________, denbora-pasa gisa. Ez zion inorikontatu ezer. Fantasiaren munduan sartu zen,ahozko literaturaren altxorrak aztertu zituen, besteedozeinentzat gauza horiek huskeriak eta denbora-galtzea (9)__________ ez ___________ garaihartan.Baina gauza guztien gainetik bazegoen horretara bultzatzen zuen zerbait. Eta zerbait horrek ez zuenzerikusirik ez literatur teoriarekin, ezta(10)__________ sasoiko mundutxo literarioarekinere. Gogoa zuelako idatzi zuen horrela, horixezuelako apeta. Besterik gabe.
 
Irtenbidea arazo
 Koldo Aldabe
Droga kontsumoaren eta narkotrafikoaren aurkako borrokak kale egin duela
ados dira
mundukoagintariak, izan kontsumo-herrietakoak, ekoizle-herrietakoak edo igarobide-herrietakoak.
Ez agintariak bakarrik 
, herritarrak ere ados dira.
Baina
arazoariaurre egiteko politikak aldatzeko eskatuz altxatzen direnahots apurren aurkako erantzunak orro bilakatzen dira. Nola ezkon daitezke bi kontraesanok?Ez du logikarik, baina burugogor segitzen dute mundumailako borrokan. Narkotrafikoa negozio ikaragarriaden bezala -320.000 miloi dolar mugitzen ditu-,
bestehainbestekoa da
narkotrafikoaren aurkako borrokak sortutakoa -soldadu-poliziatan, armetan, kartzeletan,narkotrafikoa aitzaki egiten diren bestelako politiketan-.Irtenbidea arazo bilakatu da, eraginkorra ez izateazgainera, politikaz aldatzen
uzten ez duten
intereshandiak sortu dituelako. NBEn eta Europako Batasunean
drogaz hitz egiten aridira
egunotan. Osasun
arazo gisa
hartzea proposatudute aldaketa nahi dutenek. Hortik urra daiteke bidea.
Droga kontsumoaren eta narkotrafikoaren aurkako borrokak kale egin duela bat (1)__________ mundukoagintariak, izan kontsumo-herrietakoak, ekoizle-herrietakoak edo igarobide-herrietakoak. Agintariak (2)__________ __________, herritarrak ere ados dira.Arazoari aurre egiteko politikak aldatzeko eskatuzaltxatzen diren ahots apurren aurkako erantzunak,(3)__________, orro bilakatzen dira. Nola ezkon daitezke bi kontraesanok?Ez du logikarik, baina burugogor segitzen dute mundumailako borrokan. Narkotrafikoa negozio ikaragarriaden bezala -320.000 miloi dolar mugitzen ditu-, ez da(4)__________ narkotrafikoaren aurkako borrokak sortutakoa -soldadu-poliziatan, armetan, kartzeletan,narkotrafikoa aitzaki egiten diren bestelako politiketan-.Irtenbidea arazo bilakatu da, eraginkorra ez izateazgainera, politikaz aldatzea (5)__________ duten intereshandiak sortu dituelako. NBEn eta Europako Batasunean droga dute(6)____________ egunotan. Osasun (7)__________ hartzea proposatu dute aldaketa nahi dutenek. Hortik urra daiteke bidea.
Lurmena
 Anjel Lertxundi
Lurmena, elurra urtu den lur-eremua. Ederra da hitza,eta ez du zerikusirik izango niri iradokitzen didanarekin, baina berdin zait, badira-eta
lexikografia gainditzenduten hitzak 
. Lurmena da horietako bat. Lurmenaentzun orduko, lurraren ahalmena
etortzen zait
burura.Hila zegoena berpizteko, galdua eta mortua zena
biziberritzeko lurrak sasoi bakoitzean daukan indar
moduan ikusten dut nik lurmena. Neguagatik esan ditugun guztiak esan eta gero, oparoari zaigu natura,
hagitz eguraldi
 
ederrak 
eskainiz, bizi-poza barreiatuz. Tagoreren
 Loreen eskola
oroitarazten duen Azkuek jasotako koplatxo hartako poza
ekartzen digu
lurmen ondorenak: «Udaberrikolore polita non izan zara neguan? Abazuzien beldurragatik sarturik zelai barruan». Natura eskuzabala da gurekin,
gu berarekin
 
izaten ezgaren modu batean
: aski izan ditu bost egun biluz hilazirudien gure gereziondoa lore zuriz jantzi eta argi-txinpartetan leherrarazteko.
Lurmena, elurra urtu den lur-eremua. Ederra da hitza,eta ez du zerikusirik izango niri iradokitzen didanarekin, baina berdin zait, badira-eta lexikografiaz(8)___________ doazen hitzak. Lurmena da horietako bat. Lurmena entzun orduko, lurraren ahalmena(9)__________ burura. Hila zegoena berpizteko, galduaeta mortua zena biziberritzeko lurrak daukan sasoian(10)__________ indar moduan ikusten dut nik lurmena. Neguagatik esan ditugun guztiak esan eta gero, oparoari zaigu natura, eguraldi ezin (11)__________ 
 
eskainiz, bizi-poza barreiatuz. Tagoreren
 Loreen eskola
oroitarazten duen Azkuek jasotako koplatxo hartako poza (12)__________ lurmen ondorenak: «Udaberrikolore polita non izan zara neguan? Abazuzien beldurragatik sarturik zelai barruan». Natura eskuzabala da gurekin, gu berarekin(13)
 __________ __________ 
: aski izan ditu bost egun biluz hila zirudien gure gereziondoa lore zuriz jantzi etaargi-txinpartetan leherrarazteko.
 
Den denari ezin zaio preziorik jarri
Maider Eizmendi
Zaila egiten zaio baserritarrari horrenbestemimoz erein, hazi eta jaso dituen tomate aleeiprezioa jartzea
; pagatu ezinezkoak dira, halaber,goxotasunez egin dizkiguten opariak edota jasotakomuxu eta besarkada zintzo askoak.
Horiei ezin zaieinongo preziorik jarri.
Kontzientziaren karga handirik gabe
 jarri dio
,ordea, Donostiako epaile batek 
emakume batenbularrari prezioa
. Hura ukitzeagatik, hogei eurokoisuna.
Kilo bat tomate, legatz xerra batzuk etaurdaiazpiko pixka batek adina balio du
kaleanemakume batengana hurbildu eta besterik gabe bularra ukitzeak.Epaileak ebatzi du
ezin dela eraso sexista denik esan
;
hau da,
«menderaezinak diren jarreralizunek» ez dutela kalifikazio hori merezi. Bereerabakia argudiatu du esanaz egun argitan eta jendemordoxka kalean zebilela egin zuela«aldrebeskeria». Ez du horrek egindakoa arintzen,are gehiago erasotzaile izateaz harago
, lotsagabeere badela pentsatzeko bide ematen dit niri
:«erasotzaile lotsagabea». Eta hori gutxi ez, etaepaileak gizon horren alde eginez, gaineratu du
bularra ukitzen tarte luzerik ez zuela eman
,nahiz eta jakin emakumea bera izan zela eskuakenarazi ziona.Uxue Alberdiri irakurri nion,
ez orain dela asko
,gizonak baino nahiago zituela «gixonak», etahiguindu egiten zutela «hori nirea izango da»dioten mutil eta gizon «ehiztariek». Epaileak «ehiztari» horiei eman die arrazoia eta argudioa; bai,
inorena berea dela uste duten horiei
, norberanorberarena dela ohartzen ez diren horiei. «Barralibre» orduan, guzti-guztientzat.«Ehiztari» horiek ere bai noski, baina ni oro har nazkatzen nautenak dira edozer eskuratzekoeskubidea duten horiek,
izan gizon edota izanemakume
, den-dena ezin baita «eskuratu»,
gauzaeta sentimendu batzuek ez dute preziorik 
, etahoriek erosten saiatzea bera eta, are gehiago,indarrez lortzen saiatzea, «delitua» da nire ustez,
epaileak hala ebatzi edo ez.
(1)___________ izaten ditu baserritarrak horrenbeste mimoz erein, hazi eta jaso dituentomate aleei prezioa jartzen; pagatu ezinezkoak dira, halaber, goxotasunez egin dizkiguten opariak edota jasotako muxu eta besarkada zintzo askoak.Horiei ez dago inongo preziorik (2)___________.Kontzientziaren karga handirik gabe esan du, ordea,Donostiako epaile batek emakume baten(3)___________ ___________ balio duen. Huraukitzeagatik, hogei euroko isuna. Kilo bat tomate,legatz xerra batzuk eta urdaiazpiko pixka batek (4)___________ prezioa du kalean emakume batengana hurbildu eta besterik gabe bularraukitzeak.Epaileak ebatzi du ezin dela eraso (5)___________  jo; «menderaezinak diren jarrera lizunek» ez dutelakalifikazio hori merezi, (6)__________. Bereerabakia argudiatu du esanaz egun argitan eta jendemordoxka kalean zebilela egin zuela«aldrebeskeria». Ez du horrek egindakoa arintzen,are gehiago erasotzaile izateaz harago, lotsagabeere badela (7)___________ dit niri: «erasotzailelotsagabea». Eta hori gutxi ez, eta epaileak gizonhorren alde eginez, gaineratu du bularretik (8)___________ batean erretiratu zuela eskua,nahiz eta jakin emakumea bera izan zela eskuakenarazi ziona.Uxue Alberdiri irakurri nion, (9)___________,gizonak baino nahiago zituela «gixonak», etahiguindu egiten zutela «hori nirea izango da» diotenmutil eta gizon «ehiztariek». Epaileak «ehiztari»horiei eman die arrazoia eta argudioa; bai, inorena berea (10)___________ dauden horiei, norberanorberarena dela ohartzen ez diren horiei. «Barralibre» orduan, guzti-guztientzat.«Ehiztari» horiek ere bai noski, baina ni oro har nazkatzen nautenak dira edozer eskuratzekoeskubidea duten horiek, (11)___________ gizonedota dela emakume, den-dena ezin baita«eskuratu», (12)___________ preziorik ez dutengauzak eta sentimenduak, eta horiek erostensaiatzea bera eta, are gehiago, indarrez lortzensaiatzea, «delitua» da nire ustez, epaileak halaebatziko ez (13)___________ ere.
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...