STREPTOMYCES
KÖKENL
İ
ANT
İ
B
İ
YOT
İ
KLER
İ
N DÜNÜ, BUGÜNÜ VE YARINIÖZET
Mikrobiyal sekonder metabolitler; antibiyotiklerin üretiminde enbüyük paya sahiptir. 1983–1994 y
ı
llar
ı
aras
ı
nda ke
ş
fedilen 520 yeniilac
ı
n, yakla
ş
ı
k %39’u mikrobiyal kaynakl
ı
d
ı
r.
Ş
u ana kadar ke
ş
fedilenantibiyotiklerin ço
ğ
unlu
ğ
u
Streptomyces
cinsi üyeleri taraf
ı
ndanüretilmektedir ve henüz bu antibiyotiklerin sadece %3’ü belirlenmi
ş
tir.Bunun nedeni ise; klasik antibiyotik ara
ş
t
ı
rma metotlar
ı
n
ı
n uygulanmas
ı
,baz
ı
türlerinin laboratuar ko
ş
ullar
ı
nda büyütülememesi ve konuyla ilgiliteknolojilerin eksik olu
ş
udur. Bu çal
ı
ş
mada,
Streptomyces
antibiyotiklerinin tipleri, endüstriyel ve biyoteknolojik önemi,antibiyotik ara
ş
t
ı
rma programlar
ı
nda uygulanan modern tekniklere dikkatçekerek, bu konuda ülkemizde yap
ı
lacak çal
ı
ş
malar için bir önkaynakolu
ş
turulmas
ı
amaçlanm
ı
ş
t
ı
r.
Anahtar Kelimeler:
Streptomyces
, Antibiyotik Ara
ş
t
ı
rma, SekonderMetabolitler, Biyoteknoloji, Metagenomik
ANTIBIOTICS DERIVED FROM THE GENUS
STREPTOMYCES
: PAST, PRESENT AND FUTURE ABSTRACT
Microbial secondary metabolites; have the largest share in theproduction of antibiotics. Of the 520 new drugs discovered between 1983and 1994; approximately, 39% were originated from microbial sources. Mostof the antibiotics discovered up to now, are produced by members of thegenus of
Streptomyces
and only 3% of these antibiotics are determinedyet. Reason of this is application of the classical investigationmethods, some species not to grow under laboratory conditions and lack ofrelevant technologies. Within this study, it was aimed to state the typesof
Streptomyces
antibiotics, industrial and biotechnological importance,modern technics in antibiotic researching programs and to formpreliminary reference for future researches in our country.
Keywords:
Streptomyces
, Antibiotic Researching, SecondaryMetabolites, Biotechnology, Metagenomic
ECOLOGICAL LIFE SCIENCES
Received: September 2008
Accepted: March 2009
Series : 5AISSN : 1308-7358© 2009 www.newwsa.com
Mustafa Oskay Abdurrahman U.Tamer
Celal Bayar Universitymustafa.oskay@bayar.edu.trManisa-Turkiye
ISSN:1306-3111e-Journal of New World Sciences Academy2009, Volume: 4, Number: 2, Article Number: 5A0008
e-Journal of New World Sciences Academy Ecological Life Sciences, 5A0008, 4, (2), 48-60.Oskay, M. ve Tamer A.U.
49
1. G
İ
R
İŞ
(INTRODUCTION)
Antibiyotiklerin tedavide ilk kez kullan
ı
m
ı
Alexander Fleming’inpenisilini tesadüfen ke
ş
fetmesinden sonraki y
ı
llara dayan
ı
r. 1940’l
ı
y
ı
llarda az miktarda üretilen ham penisilin, stafilokok ve streptokokenfeksiyonlar
ı
n
ı
n tedavisinde kullan
ı
lm
ı
ş
t
ı
r. Antibiyotik ara
ş
t
ı
rmalar
ı
1943’de Selman Waksman ve arkada
ş
lar
ı
taraf
ı
ndan, streptomisininbulunmas
ı
yla h
ı
z kazanm
ı
ş
t
ı
r. O y
ı
llarda streptomisin, tüberküloztedavisinde kullan
ı
lan etkili ilk antibiyotik olmu
ş
ve
Streptomyces
cinsinin tip türü olan
Streptomyces griseus
’dan elde edilmi
ş
tir. Waksmanve arkada
ş
lar
ı
n
ı
n bulu
ş
undan sonra 1950 ve 1960’ l
ı
y
ı
llarda [1] çoksay
ı
da antibakteriyal ve antifungal antibiyotikler bulunmu
ş
(Tablo 1), vebu dönem antibiyotik ke
ş
iflerinin “
Alt
ı
n Ça
ğ
ı
” olarak nitelendirilmi
ş
tir[2].1970’li y
ı
llar
ı
n ortalar
ı
na do
ğ
ru antibiyotik dirençli bakterilerhastanelerde azalt
ı
lm
ı
ş
, salg
ı
n hastal
ı
klar gündemin d
ı
ş
ı
na ç
ı
km
ı
ş
; di
ğ
erbir deyi
ş
le, ara
ş
t
ı
r
ı
c
ı
lar antibiyoti
ğ
e dirençli bakterilerin yol açt
ı
ğ
ı
hastal
ı
klar
ı
, tedavinin zor olmayaca
ğ
ı
n
ı
ve bunlarla kolayca ba
ş
aç
ı
k
ı
labilece
ğ
ini dü
ş
ünmü
ş
lerdir. Bu dü
ş
üncelerin
ı
ş
ı
ğ
ı
nda uygulanantedaviler ba
ş
ar
ı
l
ı
oldu
ğ
u için hastal
ı
k etmeninin de belirlenmesine gerekduyulmam
ı
ş
t
ı
r. Ne var ki, bu tür görü
ş
ler, çocuklarda menenjite nedenolan ampisiline dirençli
Haemophilus influenzae
ile ona yak
ı
n penisilinedirençli
Neisseria gonorrhoeae
’nin izole
edilmesiyle de
ğ
i
ş
mi
ş
tir.
An
ı
lanher iki patojen de salg
ı
n hastal
ı
klara yol açabildiklerinden [3] budurum, hastal
ı
ğ
a yol açan organizma ile uygulanan tedavi yöntemiaras
ı
ndaki ili
ş
kiyi/etkile
ş
imi esas alan; antibiyoti
ğ
e kar
ş
ı
dirençkazanm
ı
ş
mikroorganizmalara kar
ş
ı
alternatif tedavi yöntemlerinindo
ğ
mas
ı
na sebep olmu
ş
tur.Son y
ı
llarda çok say
ı
da antibiyotik, mikroorganizmalardan(özellikle streptomisetlerden) izole edilmi
ş
, t
ı
p ve tar
ı
m alan
ı
ndakullan
ı
lm
ı
ş
ve bunun sonucunda önemleri çok iyi anla
ş
ı
lm
ı
ş
t
ı
r [4].Patojenik bakterilerin, s
ı
kça kullan
ı
lan antibiyotiklere kar
ş
ı
dirençkazanmas
ı
etkili ilaçlar
ı
n do
ğ
al ya da yapay yolla acilen üretilmelerigerekti
ğ
i konusunda bilim adamlar
ı
n
ı
bir araya getirmi
ş
tir. Tam zamanl
ı
klasik antibiyotik ara
ş
t
ı
rma programlar
ı
na ek olarak, mikrobiyal geneti
ğ
edayanan yeni bütünle
ş
ik metotlar devreye sokulmu
ş
tur. Bunlar aras
ı
ndadaha çok, antibiyotik üretiminden sorumlu gen dizilerinin belirlenmesiile biyosentez teknolojisi ön plana ç
ı
kmaktad
ı
r. Antibiyotik üretimindensorumlu uygun gen dizilerinin biyosentetik yol izlerininde
ğ
i
ş
tirilmesiyle de yeni ürünlerin ke
ş
fi sa
ğ
lanabilmektedir. Di
ğ
er biryol ise, laboratuarda büyütülemeyen, ancak yeni metabolitleri üretebilenmikroorganizmalara ait DNA’n
ı
n do
ğ
rudan topraktan moleküler tekniklerikullanarak izole edilmesidir. Bu konuda ba
ş
ar
ı
l
ı
birkaç çal
ı
ş
ma mevcutolup, bilinmeyen bir çevreden fonksiyonel DNA izolasyonunda halen çokfazla zorluklar bulunmaktad
ı
r.Antibiyotiklerin insanlarda hastal
ı
klara yol açan bakterilereuygulanmas
ı
ndan k
ı
sa bir süre sonra, hayvanlardaki hastal
ı
klar
ı
niyile
ş
tirilmesinde de kullan
ı
lmaya ba
ş
land
ı
. Hatta dü
ş
ük dozlarda yemlerekar
ı
ş
t
ı
r
ı
larak, daha k
ı
sa zamanda h
ı
zla kilo almalar
ı
için uygulanm
ı
ş
t
ı
r[5]. Günümüzde antibiyotikler bitki hastal
ı
klar
ı
n
ı
n biyolojik kontrolündede kullan
ı
lmaktad
ı
r [25]. Son zamanlarda endüstriyel aç
ı
dan geli
ş
mi
ş
ülkelerdeki antibiyotik kullan
ı
m oran
ı
n
ı
n yar
ı
s
ı
n
ı
n insanlar içinyar
ı
s
ı
n
ı
n da hayvanlar için oldu
ğ
u ifade edilmektedir [5].
e-Journal of New World Sciences Academy Ecological Life Sciences, 5A0008, 4, (2), 48-60.Oskay, M. ve Tamer A.U.
50Tablo 1.
Streptomyces
kökenli baz
ı
antibiyotiklerin ke
ş
fedildi
ğ
i y
ı
llarve kaynaklar
ı
(Table 1. Discovered years and sources of some antibiotics originated
Streptomyces
)
Antibiyotik Y
ı
l Üretici Organizma KaynakStreptomisin 1943
Streptomyces griseus
Toprak, New Jersey, USAKloramfenikol 1947
“ venezuelae
Batakl
ı
k, VenezuelaNeomisin B 1947–1953
“ lavendulae
Yol duvar
ı
, Paris,FransaKlortetrasiklin 1948
“ aureofaciens
ToprakNeomisin 1949
“ fradiae
Toprak, New Jersey, USAOksitetrasiklin 1950
“ rimosus
ToprakNistatin 1950
“ noursei
Çiftlik topra
ğ
ı
, USAEritromisin 1952
“ erythreus
Toprak, Filipin adalar
ı
Tetrasiklin 1954
“
sp. Toprak, Teksas, USANovobiyosin 1955
“ spheroides“ niveus
Çay
ı
r ve otlaklar,Vermont, USASikloserin 1955
“ orchidaceus“ gaeryphalus
Toprak, Indiana, USAToprak, GuatemalaVankomisin 1956
“ orientalis
Toprak, Çin, USAKanamisin 1957
“ kanamyceticus
Toprak, JaponyaParomomisin 1959
“ rimosus
Toprak, Kolombiya
2. ÇALI
Ş
MANIN ÖNEM
İ
(RESEARCH SIGNIFICANCE)
Yeni antibiyotiklerin ke
ş
findeki art
ı
ş
, enfeksiyöz hastal
ı
klar
ı
n vedirençli organizmalar
ı
n gündeme geli
ş
iyle paralellik göstermektedir [8].Dolay
ı
s
ı
yla, yeni antibiyotik aktif maddelerinin mikroorganizmalardanucuz yolla ve yeni teknolojiler kullan
ı
larak (
Streptomyces
türlerindeantibiyotik üretiminden sorumlu genlerinin belirlenip laboratuarko
ş
ullar
ı
nda h
ı
zl
ı
ve at
ı
k maddelerde büyüyebilen bir bakteriyeaktar
ı
larak bu maddenin üretimi sa
ğ
lanabilir) elde edilmesigerekmektedir. Bu konuda ülkemizde yap
ı
lan ara
ş
t
ı
rmalar genelde bireyselçal
ı
ş
malar düzeyinde kalmakta ve elde edilen bilgi ve bulgular daço
ğ
unluk önkaynaks
ı
z birer önara
ş
t
ı
rma niteli
ğ
ini ta
ş
ı
maktad
ı
r.
3. C
İ
NS:
STREPTOMYCES
(GENERA:
STREPTOMYCES
)
Streptomyces
cinsi; gram-pozitif ve filamentöz toprak bakterilerinibar
ı
nd
ı
rmakta olup; hayat döngüleri boyunca çe
ş
itli morfolojikde
ğ
i
ş
imlere u
ğ
rarlar. Bu cinsteki bakteriler; bat
ı
k (ince, dallanm
ı
ş
,ço
ğ
unlukla renksiz ve bölmesiz, organizman
ı
n geli
ş
ti
ğ
i ortama gömülü;birincil, substrat ya da vejetatif miselyum olarak da bilinen yap
ı
) vehavasal (yün biçiminde, hafif dallanm
ı
ş
hiflerden meydana gelmi
ş
,ço
ğ
unlukla olu
ş
turulan pigmentlerden dolay
ı
renkli, çok say
ı
da k
ı
vr
ı
ml
ı
spor zincirlerini bar
ı
nd
ı
ran, bat
ı
k misellerden daha kal
ı
n) olmak üzereiki tip miselyum olu
ş
tururlar. Normalde spor formunda olmalar
ı
na ra
ğ
men,yeterli nem ve besini bulduklar
ı
nda sporlar
ı
çimlenerek bat
ı
k miselyumuolu
ş
turur. Bu morfolojik de
ğ
i
ş
imlerle beraber pigmentler, antibiyotiklerve di
ğ
er sekonder metabolitlerin de üretimi ba
ş
lar [6 ve 7].
Streptomyces
cinsi üyeleri toprak d
ı
ş
ı
nda, kompostlarda, sucul ortamlarda, hayvanyemleri ve samanlar üzerinde de bulunurlar [6]. Yap
ı
lan çal
ı
ş
malar evselortamlarda, havada bulundu
ğ
unu da göstermektedir [8].
Streptomyces
cinsinin kimyasal, moleküler ve taksonomik özellikleribaz
ı
çal
ı
ş
malar ile ortaya konulmu
ş
tur [6, 9 ve 10]. Buna göre; asit fastolmayan, nadiren parçalanan bat
ı
k hiflere (0.5-2
µ
m) sahip ve üremeleri
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
STREPTOMYCES KÖKENLİ ANTİBİYOTİKLERİN DÜNÜ, BUGÜNÜ VE YARINI
Oskay M and Tamer AU. 2009. ANTIBIOTICS DERIVED FROM THE GENUS STREPTOMYCES: PAST, PRESENT AND FUTURE ABSTRACT Microbial secondary metabolites; have the largest share in the production of antibiotics. Of the 520 new drugs discovered between…
(More)
3.4K
Reads
5
Readcasts
3
Embed Views
Recommended
More From This User
Notes
Load more
