2
Güzel Konu
ş
ma&Etkili
İ
leti
ş
imSes Organlar
ı
n
ı
Geli
ş
tirme
A
kci
ğ
erlerden ç
ı
kan hava g
ı
rtlaktan geçerken ses tellerinde titre
ş
imler olu
ş
turur, bu titre
ş
imlerle g
ı
rtlak yap
ı
s
ı
na görede
ğ
i
ş
ik
ş
ekillerde çok zay
ı
f sesler olu
ş
ur. Bu sesler di
ğ
er ses organlar
ı
yla yo
ğ
rulur, titre
ş
imlerle rahatl
ı
klai
ş
itilebilecek kadar büyür ve kimlik kazan
ı
r. Herkesin ses organlar
ı
n
ı
n yap
ı
s
ı
n
ı
n farkl
ı
l
ığı
ölçüsünde farkl
ı
sesleri veyases kimlikleri vard
ı
r. Burada önce ses organlar
ı
m
ı
z
ı
n istedi
ğ
imiz sesi ç
ı
karabilecek yetene
ğ
e ula
ş
mas
ı
n
ı
sa
ğ
lamal
ı
y
ı
z.
S
es organlar
ı
n
ı
n e
ğ
itimi diksiyonun altyap
ı
s
ı
n
ı
olu
ş
turur. Ses organlar
ı
e
ğ
itimsiz oldu
ğ
unda diksiyon çal
ış
malar
ı
n
ı
nher a
ş
amas
ı
nda t
ı
kan
ı
kl
ı
klar olu
ş
acakt
ı
r. diksiyon çal
ış
malar
ı
n
ı
n kendisi de dolayl
ı
ş
ekilde ses organlar
ı
n
ı
ngeli
ş
imine yol açar. Ana ses organlar
ı
n
ı
tek tek ele alal
ı
m ve geli
ş
tirilmeleri için al
ış
t
ı
rmalar yapal
ı
m.
Dil
D
ilimiz ünlüleri hariç tutarsak di
ğ
er tüm seslerin ç
ı
kar
ı
lmas
ı
nda mutlaka kulland
ığı
m
ı
z çök önemli bir sesorgan
ı
m
ı
zd
ı
r. “a,e,
ı
,i,o,ö,u,ü” den olu
ş
an ünlülerin dilimiz sabit dururken seslendirilmeleri mümkündür. Sadece farkl
ı
ünlülerde çene ve a
ğı
z içinin ald
ığı
pozisyonun de
ğ
i
ş
imine paralel olarak de
ğ
i
ş
ik pozisyonlar alabilir. Ancak dilözellikle baz
ı
seslerin ç
ı
kar
ı
lmas
ı
nda en önemli fonksiyonlar
ı
icra eder.
D
il a
ğı
z içinde çok rahat hareket edebilmelidir. Dilin ön alt di
ş
lerin köküne, ön alt di
ş
lerin üst bölümüne, ön üstdi
ş
lerin köküne, k
ı
vr
ı
larak üst duda
ğ
a dokunabilmesi gerekir. Dilin ucu rahatl
ı
kla kas
ı
labilmeli ve k
ı
vr
ı
labilmelidir.Dilin a
ğı
z içinde sa
ğ
ön ve arka yönde, sa
ğ
ve sol yönde veya ucundan k
ı
vr
ı
larak geriye do
ğ
ru hareketi rahatolabilmelidir.
E
ğ
er dilimizin kaslar
ı
n
ı
n dilimize rahat bir
ş
ekilde hakim olmas
ı
n
ı
sa
ğ
layamazsak özellikle dilimizi kullanarakç
ı
kard
ığı
m
ı
z seslerin bozuk ç
ı
kt
ığı
n
ı
görürüz. De
ğ
i
ş
ik milletlerin dillerindeki fonetik özellikler farkl
ı
dil yeteneklerinigerektirebilir. Örne
ğ
in Japonca “tsu” sesi,
İ
ngilizce “the” sesi, Arapça’daki “peltek z” Türkçe foneti
ğ
inde bulunmaz. Busesleri ç
ı
karabilmek için de o milletlerin fonetikleri çerçevesinde dilimizi geli
ş
tirmemiz gerekir. E
ğ
er dilimizinkullan
ı
m
ı
n
ı
n genel anlamda geli
ş
tirilmesini sa
ğ
lamay
ı
ba
ş
ar
ı
rsak, bu yetene
ğ
imiz yabanc
ı
dil ö
ğ
renirken “telaffuz-pronounciation” sorununu çok kolay a
ş
mam
ı
z
ı
sa
ğ
layacakt
ı
r.
T
ürkçe’de dil tembelli
ğ
inin en fazla olumsuz etkiledi
ğ
i sesler
ş
unlard
ı
r: “c, ç, d, j, l, n, r, s,
ş
, t, z” E
ğ
er bu seslerdenherhangi birini ç
ı
karmakta güçlük çekiyorsan
ı
z veya seste bo
ğ
ukluk, olu
ş
uyorsa dil egzersizleri üzerindeyo
ğ
unla
ş
man
ı
z gerekecektir.
ALI
Ş
TIRMA: D
İ
L
İ
GEL
İŞ
T
İ
RME ÇALI
Ş
MASI
A
ş
a
ğı
daki al
ış
t
ı
rmalar
ı
dilinizi yöneten a
ğı
z içi kaslar
ı
n
ı
z
ı
iyice yoracak kadar uzun süre ve abart
ı
l
ı
olarak tekrarediniz.
-Dilinizi a
ğ
z
ı
n
ı
zda sak
ı
z çi
ğ
ner gibi h
ı
zla çi
ğ
neyiniz.
-Dilinizi a
ğ
z
ı
n
ı
z
ı
n içinde, çenelerinizin d
ışı
ndan, dudaklar
ı
n
ı
z
ı
n alt
ı
ndan dairesel hareketlerle h
ı
zla dola
ş
t
ı
r
ı
n
ı
z.
-Dil ucunu ön alt di
ş
lere dayand
ı
rarak a
ğı
z içinde köklerden ileri geri hareket ettiriniz.
-Dilinizi iyice d
ış
ar
ı
ç
ı
kar
ı
n
ı
z.
İ
terek uzun süre dayan
ı
n
ı
z.
-Dilinizi yuvarlat
ı
p daraltt
ığı
n
ı
z dudaklar
ı
n
ı
z ve çeneleriniz aras
ı
ndan içeri-d
ış
ar
ı
hareket ettiriniz.
-Dilinizin ucunu ön alt di
ş
lerinize dayand
ı
r
ı
n
ı
z ve dilinizi kökünden içeri d
ış
ar
ı
h
ı
zla hareket ettiriniz.
Çene
Güzel konu
ş
mada çenenin rolü çok önemlidir. Tüm dillerdeki tüm harfler çenenin kullan
ı
m
ı
yla seslendirilirler.Konu
ş
ma esnas
ı
nda çene h
ı
zla birbirinden farkl
ı
hareketleri ard arda gerçekle
ş
tirmek zorundad
ı
r. Çene aç
ı
l
ı
r,kapan
ı
r, daral
ı
r, geni
ş
ler. Alt çene ileri ve geri hareket eder. A
ğ
z
ı
m
ı
z
ı
n üst bölgesinde bulunan di
ş
lerin ba
ğ
l
ı
oldu
ğ
ukemik yap
ı
s
ı
sabittir. dolays
ı
yla tüm bu hareketler alt çeneyi yöneten kaslar taraf
ı
ndan gerçekle
ş
tirilirler. Dikkatedelim: “
ııı
” sesini ç
ı
kard
ığı
m
ı
zda çene geriye do
ğ
ru ç
ı
kmaya zorlan
ı
r. “aaa” sesini ç
ı
kard
ığı
m
ı
zda hizas
ı
ndan
Leave a Comment