3
«ΠΑΛΜΟΙΤΗΣΖΙΤΣΑΣ»ΣΕΛΙΔΑ
Σ
τη Ζίτσα ξεκίνησε να λειτουργεί Δημοτική Πινακο-θήκη Χαρακτικής. Το σύνολο των αξιόλογων έρ- γων που εκτίθενται αποτελεί συλλογή του αείμνηστουΖιτσιώτη ζωγράφου Κώστα Μαλάμου και διακαήςπόθος του, η δωρεά της συλλογής αυτής στον τόποκαταγωγής του, για την ίδρυση Πινακοθήκης.Τα έργαπου είναι δημιουργήματα αξιολογότατων χαρακτώνκαι ζωγράφων όπως Δαγκλής, Οικονομόπουλοs, Γα-λάνης, Κογεβίνας, Κεφαλληνός, Τάσσος, Βάσω Κατρά-κη, Τσαρούxης, Μόραλης, και ακόμη πολλών άλλων,χρονολογούνται από τον 19 αιώνα έως και σήμερα. Την ξενάγηση κάνει η χωριανή μας Αριστούλα Νούλημε τον καλύτερο τρόπο.
Ώρεςλειτουργίας:Τρίτη-Πέμπτη-Παρασκευή9:00-13:00Τετάρτη-Σάββατο:11:00-13:00και18:00-20:00 τηλέφωναεπικοινωνίας2658022810,6981727504mail:pinakothikizitsas@hotmail.com
Ήδη η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων έχειδεσμευτεί για μερικά χρόνια με την εφάπαξ καταβο-λή του ποσού των 20000 € ετησίως για τα λειτουργικά της έξοδα.Τα εγκαίνια της Πινακοθήκης προβλέπεται να γί-νουν την Άνοιξη του 2009 όπως μας είπε η κόρη τουμεγάλου ζωγράφου κ. Έφη Μαλάμου και σκοπεύοννα καλέσουν στα εγκαίνια τον πρόεδρο της Δημο-κρατίας , υπουργούς και όλους τους εν ζωή καλλιτέ-χνες που έργα τους κοσμούν την Πινακοθήκη.Η χαρακτική είναι μια τέχνη συναρπαστική κι ενδι-αφέρουσα όπως η ζωγραφική και η γλυπτική. Χαρα-κτικό έργο είναι κάθε τυπωμένη εικόνα που παίρνου-με από την επιφάνεια ενός ξύλου, μιας πέτρας ή ενόςμετάλλου , αφού γίνουν οι απαραίτητες διαδικασίες.Ο καλλιτέχνης χαράζει επάνω σε ειδική γι’ αυτό τοσκοπό πλάκα , το σχέδιό του. Η χάραξη γίνεται μεκατάλληλα κοφτερά εργαλεία. Η χαρακτική επιφάνειαπου είναι ξύλινη, χάλκινη ή πέτρινη καλύπτεται έπειταμε μελάνι. Στη συνέχεια ένα φύλλο χαρτιού πιέζεταιπάνω στη μελανωμένη πλάκα. Μ’αυτό τον τρόπο τοαποτύπωμα του σχεδίου μεταφέρεται στο χαρτί.Με τη διαδικασία αυτή είναι δυνατόν να τυπω-θούν από το ίδιο σχέδιο πολλά όμοια έργα ή αλλιώςαντίτυπα. Ωστόσο ο χαράκτης όχι μόνο αποφασίζειποιο θα είναι το σχέδιο, αλλά φροντίζει και επιμελεί- ται ο ίδιος το τύπωμα υπογράφοντας κάθε αντίτυποχωριστά. Έτσι κάθε χάρτινη εικόνα, που παράγεταιαπό το ίδιο αρχικό σχέδιο, είναι γνήσιο δημιούργη-μα του χαράκτη της και όχι απλό αντίγραφο, πράγμαπου την κάνει ιδιαίτερα πολύτιμη. Με την χαρακτικήπολλοί άνθρωποι μπορούν να έχουν ένα αντίτυπο του ίδιου έργου.Είναι δηλαδή μια τέχνη που απευθύνεται σε πολ-λούς και όχι μόνο σε έναν, όπως συμβαίνει με τηζωγραφική. Ο χαράκτης καθορίζει πόσα αντίτυπαθα παραχθούν από ένα έργο του. Αυτό το νούμεροσημειώνεται με μολύβι στην κάτω αριστερή γωνία του έργου. Για παράδειγμα ο αριθμός 15/30 σ’ έναχαρακτικό, σημαίνει ότι είναι το 15ο από τα 30 αντί- τυπα που έχουν γίνει για το έργο αυτό. Τα χαρακτι-κά έργα είναι στενά συνδεδεμένα με τα υλικά από ταοποία προέρχονται.1. Ξυλογραφία : ο χαράκτης χρησιμοποιεί μια χοντρήξύλινη πλάκα και πάνω σ’ αυτή φτιάχνει το σχέδιομε σινική μελάνη και έπειτα με ειδικά μαχαιράκιαχαράζοντας αφαιρεί ότι δε θέλει να τυπωθεί. Ότιαφαιρείται θα μείνει λευκό όταν το έργο τυπωθεί.2. Λιθογραφία: ο χαράκτης χαράζει ένα λεπτό φύλ-λο χαλκού και με μυτερά εργαλεία βαθαίνει ότιθέλει να τυπώσει στο χαρτί.3. Λιθογραφία: Ο χαράκτης φτιάχνει το σχέδιό τουμε κατάλληλο λιπαρό κραγιόνι πάνω στην πέ- τρινη επιφάνεια και μετά τη βρέχει και τη μελα-νώνει. Το μελάνι πιάνει εκεί μονάχα που η πέτραείναι λιπασμένη από το κραγιόνι και στα άλλασημεία το νερό εμποδίζει το μελάνι να πιάσει.
ΤΡΥΓΟΣ
ΦθινοπώρουΠανηγύρι,φθινοπώρουπασχαλιά
Το φθινόπωρο ήρθε, ήρθε και έδωσε το μήνυμα πως ο τρύγος έπρεπε ν’ αρχίσει.Και ο τρύγος άρχισε κι ήταν ένα πανηγύρι μέσα στο φως και τα χρώματα. Άστραφτεη ντεμπίνα χρυσή κάτω απ’ τον ήλιο με κόμπους γλύκα και ανάσες άρωμα. Άφηνετα’ αμπέλι γυμνό με μια μικρή μελαγχολία κι έφτανε στο σπίτι σαν καλοδεχούμενοςσυγγενής για να μπει στο βαρέλι με παφλασμούς χαράς μεθώντας τον αέρα.Φωνές και γέλια, αυτοκίνητα, κόσμος, γεμάτοι οι δρόμοι, οργασμός στα οινοποιεία, χαρούμενη αναστάτωση στα σπίτια όλη μέρα. Και το βράδυ, καθώς όλοι κουρασμέ- νοι ησύχαζαν, το χωριό μέσα στην απόλυτη σιωπή κοιτούσε κατάματα το φεγγάριπου πρόβαλλε αργά απ’ το Μοναστήρι κι αφουγκραζόταν. Κάτω στις μπίμτσες και τακατώγια το τραγούδι του μούστου είχε αρχίσει. Χαρείτε τούτο το πανηγύρι μέσα απ’ την σιωπηλή φωνή των εικόνων. Εικόνες πουδεν έχουν μέσα τους σεπέτια και γαϊδουράκια, τους εμπόρους στη Λούτσα και ταξύλινα πατητήρια στις αυλές. Κλείνουν όμως μέσα τους την ίδια ομορφιά, την ίδιααγάπη, το ίδιο μεράκι του Ζιτσιώτη για το αμπέλι, για την ντεμπίνα, για το κρασί. Ίδιακι απαράλλαχτα αιώνες τώρα με τη «συνταγή» καλά κρυμμένη στο «εικονοστάσι» τηςψυχής.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ
ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ
(ΣΕΠΤ. 1922)
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΤΟΪΛΟΥ
« Η Σμύρνη ωλοκαυτώθη. Ο Ελληνισμός της εσφάγη. Αι γυναίκες της, αι παρθένοι, εγένοντοθύματα αιματηράς ασελγείας. Ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος εκρεουργήθη αγρίως. Ίσως τηνστιγμήν αυτήν δεν υπάρχει πλέον τίποτε καθ’ όλην την Μικρασιατικήν παραλίαν που να εν-θυμίζει Ελλάδα και Ελληνισμόν. Το όνειρον έσβησε. Και ίχνη χριστιανισμού δεν υπάρχουνπλέον καθ’ όλην την Ανατολήν»
Εφημ. «Ελεύθερον Βήμα», 12 Σεπτεμβρίου 1922
Θα πάρουν φωτιά οι ουρανοί…
… Από τη Σμύρνη έφτανε στο Κορδελιό η ανταύγεια της φωτιάς που αντανακλούσε στις προσό-ψεις των κτιρίων και κοκκίνιζαν σαν το αίμα που εχύνετο στην Σμύρνη. Μέχρι μέσα στο μεγάλοσαλόνι έφτανε η κόκκινη ανταύγεια και όλα κοκκίνιζαν μέσα στο σπίτι. Ο καιρός ήταν συννεφιάκαι η ανταύγεια αυτή έφτασε στα σύννεφα, κοκκίνισε ο ουρανός, νόμιζες ότι έφθασε η ΔευτέραΠαρουσία και ότι θα πάρουν φωτιά οι ουρανοί. Το θέαμα ήταν τρομακτικό, ακούγαμε το μου- γκρητό της φωτιάς, τις φωνές εκατοντάδων χιλιάδων γυναικοπαίδων που ζητούσαν βοήθεια.
Κωνστ. Πολίτης, Μικρά Ασία, «Κέδρος», Αθήνα 1975
Θεέ μου, κοιτάξτε τη μαούνα..
.. Έτρεχα κι εγώ, μαζί με όλους, μην ξέροντας πού. Μερικοί έτρεξαν σε μια αποβάθρα και άρ-χισαν να πηδάνε μέσα σε μια μαούνα που ήταν εκεί. Η μαούνα γέμισε . «Όχι άλλους, θα βου- λιάξουμε», φώναζαν και έκαναν κουπιά με τα χέρια τους να απομακρυνθούν. Εμείς κοιτάζαμε.Μερικοί έλεγαν: «Αυτοί γλίτωσαν το μαχαίρι, ίσως φτάσουν σε κανένα πλοίο να σωθούν». Ακού-στηκε ένας τρομερός κρότος και η αποβάθρα υποχώρησε από το πολύ βάρος του κόσμου.Εκατοντάδες άνθρωποι έπεσαν στα βαθιά νερά. Η μαμά μας έμεινε εμβρόντητη , ενώ εμείςτην τραβούσαμε απάνω, το ένα της πόδι ήτανε στο κενό. Η θάλασσα κόχλαζε από χέρια καιπόδια. Όσοι ήταν κοντά πιάστηκαν για να βγουν. Αλλά οι Τούρκοι δεν άργησαν να μαζευτούνπιο λυσσασμένοι. Άρχισαν να πυροβολούν μέσα στη θάλασσα, όσους κολυμπούσαν. Σ’ έναν,που είχε κατορθώσει να πιαστεί για ν’ ανέβει , με μια σπαθιά του έκοψαν και τα δυο χέρια,που έμειναν σφικτά γαντζωμένα, ενώ ο ίδιος, με μάτια γεμάτα τρόμο, χάθηκε στο νερό. Εμείςτρέχαμε να σωθούμε μέσα στον κόσμο που συνέχιζε το δρόμο του., Για μια στιγμή, η Ρόζαφώναξε: - «Θεέ μου, κοιτάξτε τη μαούνα!». Όσοι δεν ξέρανε κολύμπι, είχαν ανέβει κι από το βάρος (η μαούνα) έγειρε κι έπεσαν όλοι στηθάλασσα. Από τον κόσμο αυτό, κανείς δε γλίτωσε…
Από τα «τετράδια της Aντζέλ Κιουρτάν», Πλέθρον, Αθήνα 1980
ΠΙΝΑΚΟΘΗΚΗ ΧΑΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΥ ΖΙΤΣΑΣ
«ΙΔΡΥΜΑ ΚΩΣΤΑ ΜΑΛΑΜΟΥ»
Εξωτερική άποψη της Πινακοθήκης
Leave a Comment