14
Introducciónalapsicosociología
Unaexplicaciónmáscompletaconsisteenmostrarquelacohesiónprotegecontrala
angustia
*.Estaúltimasehallalatenteentodosujeto,peroalgunosestánespecialmenteexpuestosalaangustiaenfuncióndetrastornosneurológi-cosobiendesuhistoriaafectiva(traumatismos,duelos,etc.)ydesuactualaislamientodentrodelasr~deslocalesdecomunicación.v-2)Demodoinverso,enellaboratoriosepuedenmedirlosumbralesylosgradosdepercepción,deemotividad,dememoria,perosisequiereexaminarcómoseejercenestasfuncionespsicológicasbásicasenlavidacotidianahayqueconsiderarlainfluenciadeloscuadrosylosmodelossocia-les.Así,p.ej.,ciertosvaloresociertassituacionessocialespuedendarlugarafenómenosdedistorsiónperceptiva.Cier-tasexperienciasimaginadasporlospsicólogosamericanosBRUNERyGOODMANbib.)yrelativasalapercepcióndeta-mañosporpartedeniñosmuestranque:
-
lasdimensionesdelaspiezasdemonedasonconstante-mentesobrevaloradasenrelacióncondiscosdecartóndeidénticotamañoqueaquéllas;
-
talsobrevaloraciónestantomásacentuadacuantomáspobressonlosmediossocialesdelosqueprocedenlossujetos.Estosresultadosllamantantomáslaatención,puestoquecorrespondenadatosaparentementemuy«objetivos».Hansidoconfirmadospormúltiplesinvestigacionesrealiza-dasenlaboratorioosobreelterreno,enfuncióndefactoressocialesdeordenestructural(clase,estatutoprofesional),deordencultural(niveldeinstrucciónodeinformación)oin-clusodeordensituacional:hayexperienciasquehandemos-tradoque!ameracomunicacióndelaopinióndeotroejercíaunainfluenicasobrelaopiniónpersonalsiemprequeunsujetohadeformularunaevaluación.Demodomuygeneralpuedehablarse,conJ.STOETZEL,deuna
institucionalizacióndeljuegodelasfuncionesmen-tales,
quevaríasegúnlasculturasylosperíodosdecadacul-tura;elcalendario,elritmodelasjornadas,lastécnicas,lasartes,losvalorescomunesnormalizannuestrasaccionesynuestraspercepciones,laexpresiónyquizáinclusoelvi-venciardenuestrossentimientos.
*VerKIELHOLZ:
Angustia.
Madrid,Morata,1970.
(N.delR.)
II
~
Lapsicosociología:ciencia«charnela.
15
3)Porotraparte,las
relacionesentreloshombres
estánparcialmentecondicionadasporestructurasecológicasyso-cialesindependientesdesupersonalidad,otambiénporcos-tumbresodiversosmodeloscolectivos.Esteeselcaso,sobretodo,encuantoalosefectosdevecindadenunahabitaciónoenel.jrabajo;delasimilitudodeladiferenciadecatego-ríasocial;!dectertostiposdesegregacioneslocales.Asimis-mo,situaciones.tantoestatutariascomoocasionalesejercenunainfluenciapreviasobrelasrelacionesentrelossujetos:dependencia;competición,urgencia,etc.Noobstante,unavezpuestasestascondicionesregulado-ras,cuandoelcontactoseestablece,surgenprocesosespe-cíficos:atracciónuhostilidad,indiferencia,ajustesmutuos.Estevariad!rymóviltejidodevínculosinterpersonalesnohasidoabordadodurantemuchotiempomásquedeunmodoliterariooatravésdeensayos.Constituye,dehecho,juntamenteconlos
gruposrestringidos
enlosquesedesarro-lla,uncampoprivilegiadoparalapsicosociología,yaquesu-poneconstantementeunainterferenciadefactoresdeperso-nalidadydefactoresdeordeninstitucional.Lasinvestigacionesefectuadassobrelaeleccióndelcon-junto,lasafinidadesamistosas,asícomotodasaquellascon-cernientesala«dinámicadegrupos»,consistenenexplorareinterpretarconductasrelacionales,vinculadasalaconjun-cióncompleja,masnoaleatoria,delossiguientesfactores2.
Eldominiopropiodelapsicosociologíaaparece,portan-to,esencialmente,comocorrespondiendoalainteracci6n:
-
interaccióndelosprocesossocialesypsicológicosaniveldelasconductasconcretas;
-
interaccióndelaspersonasydelosgruposdentrodelcuadrodelavidacotidiana;
-
unión,asimismo,entrelaaproximaciónobjetivayladelsignificadovivido,aniveldelodelosagentesensitua-ción.Insistimosenquees,enefecto,estapreocupacióndecon-cretizaciónyexhaustividadaquelloquecaracterizaalapsi-cosociologíayasu«papeldecharnela»,yaquelasociologíareducidaasímismaselimitaaljuegodelasestructurasinstitucionalesydelasregulacionescolectivas.Laaproxima-ciónpuramentepsicológicaseaplicatambiéna«funciones
2Consúlteseaesterespectonuestrolibro
Psychosociologiedesaffi-nités
ysubibliografía.
Leave a Comment