STRATEGI MEMARTABATKAN WARISAN BUDAYA DINEGERI MELAKA

Sempena: Seminar Pengembangan Dan Pemeliharaan Warisan Budaya Indonesia danMalaysiaSesi: Masalah, Perspektif dan Strategi Masa DepanOleh: Azhar Abdul Latiff

1.Pengenalan

Negeri Melaka kaya dengan pelbagai warisan budaya yang memiliki nilai estetika yang tinggiterutama dalam bidang seni muzik seperti Dondang Sayang, Joget, Nazam, Zapin dan RebanaKeras. Walaupun kesenian-kesenian tradisional ini pernah popular di kalangan masyarakattempatan pada satu masa dahulu, kini kesenian-kesenian ini semakin dilupakan dan kurangdiminati oleh golongan muda.Pengiktirafan Melaka sebagai Bandaraya Warisan Dunia oleh UNESCO pada 7 Julai 2008telah memberi nafas baru kepada kesenian-kesenian tradisional di Melaka untuk menjadi pengisian kepada Industri Kreatif Seni Budaya dan Warisan (IKSBW) yang menjadi nadi dan penggerak kepada sektor pelancongan negeri Melaka. Satu perancangan yang sistematik dan

Azhar Abdul Latiff M.A. (Malay Studies) UM, BEng. (Electrical-Electronics) UTM, BEM(Graduate Engineer), ABRSM Certificate (Violin) merupakan Ketua Kumpulan SenimanMuda ISMMA, bersama-sama dengan ISMMA sejak tahun 2001 sebagai pemuzik, jurulatihseni budaya dan konduktor Orkestra. Menjadi penggiat seni budaya di negeri Melakasejak daripada tahun 1994 dan masih aktif sehingga sekarang. Berpengalaman sebagai Jurutera Operasi Penyiaran Radio di stesen radio komersial Malaysia sejak tahun 2004.Sedang membuat kajian di peringkat Ijazah Doktor Falsafah terhadap Industri Kreatif SeniBudaya dan Warisan di negeri Melaka.

tersusun perlu direkabentuk bagi memastikan masyarakat di Melaka bersedia untuk menghadapi arus kepesatan serta gelombang pembangunan IKSBW ini pada masa akandatang.Menyedari hal ini, tiga strategi utama dikenalpasti dalam memastikan warisan budayaterutama seni muzik tradisional di negeri Melaka dimartabatkan iaitu 1) Mengenalpasti danMemperkukuh Identiti Seni Budaya dan Warisan, 2) Membina Jatidiri Generasi Muda, dan 3)Perindustrian Seni Budaya dan Warisan. Strategi-stategi ini dijangka dapat membantu sektor awam, swasta dan komuniti untuk merancang urus tadbir warisan budaya di negeri Melakasupaya tidak pupus ditelan arus pembangunan dan pemodenan.Perancangan-perancangan yang bakal dilaksanakan juga akan menitik berat pendekatanglokal yang bermula dengan pendekatan lokal yang menfokus kepada seni budaya danwarisan negeri Melaka dan disusuli dengan pendekatan global yang menfokus kepada seni budaya dan warisan di rumpun nusantara. Di dalam pendekatan glokal ini kerjasama di antaradua negara yang berjiran iaitu Malaysia dan Indonesia dapat dipererat bukan sahaja dari segi bidang seni, budaya dan warisan malah turut melibatkan kerjasama di dalam IKSBW yangmemiliki nilai ekonomi yang menguntungkan kedua-dua belah pihak.

Seni Muzik Melayu Tradisional: Warisan Budaya di Negeri Melaka

Seni muzik tradisional negeri Melaka telah menerima pelbagai pengaruh budaya luar sejak dahulu lagi hasil daripada pertembungan budaya dengan wilayh-wilayah lain di rumpunMelayu dengan dunia luar seperti China, India, Arab, Parsi dan Eropah melalui satu sejarahyang panjang. Bermula dengan penaklukan wilayah Melaka oleh Empayar Sriwijaya padakurun ke 7 masihi dengan empayarnya dipercayai berpusat di Palembang, Sumatera,Indonesia. Ini diikuti pula dengan pengaruh Empayar Majapahit yang berpusat di Singahsari pada kurun ke 14 masihi. Pembukaan Melaka oleh seorang putera raja daripada Palembang

yang bernama Parameswara pada akhir kurun ke 14 telah menjadi asas penubuhan Empayar Kesultanan Melayu Melaka.Kedudukan Melaka ditengah-tengah Selat Melaka menjadikannya sebuah lokasi yangstategik untuk pusat perdagangan dunia yang menghubungkan wilayah Timur dan Barat diantara negara China dan India. Kepesatan Melaka sebagai sebuah pelabuhan perdagangan diTimur telah menarik minat para pedagang dari serata dunia termasuk China, India, Eropah,Arab dan Rumpun Melayu. Peristiwa pemelukan Islam Parameswara sekitar tahun 1414melalui seorang Ulama berasal dari Jeddah telah meletakkan asas kepada kemajuan Empayar Kesultanan Melayu Melaka sebagai sebuah pusat perdagangan dan perkembangan agamaIslam yang terulung di rantau ini.Kegemilangan Empayar Kesultanan Melayu Melaka telah berakhir pada tahun 1511apabila bangsa Portugis daripada Eropah telah datang menyerang dan menawan Melaka.Penguasaan Portugis di Melaka berakhir pada tahun 1641 setelah 130 tahun memerintah dan bertukar tangan pula kepada Belanda melalui peperangan di antara kekedua-dua pihak.Perang Napoleon di Eropah telah menyebabkan Melaka diserah oleh Belanda kepada Inggeris pada tahun 1795 sementara waktu dan dikembalikan semula kepada Belanda melaluiPerjanjian Venice pada 1818. Pada tahun 1824 penguasaan Melaka bertukar tangan pulakepada penjajah Inggeris melalui Perjanjian London menjadikan Melaka sebagai sebahagianwilayah jajahan Inggeris di Timur. Melaka telah menjadi sebahagian daripada wilayahtaklukan Jepun apabila tentera Jepun menakluki Tanah Melayu sewaktu Perang Dunia Kedua pada tahun 1941–1945.Kemerdekaan Tanah Melayu pada tahun 1957 telah membuka lembaran baru kepadasejarah negeri Melaka apabila pemerintahan negeri ini dikembalikan daripada pihak Inggerissemula kepada penduduk asalnya dan dikuti dengan penubuhan Malaysia pada tahun 1963.Diawal abad ke 21, Melaka telah muncul sebagai sebuah negeri yang sedang majumembangun di Malaysia dengan pelbagai projek--projek pembangunan selaras dengangagasan

Melaka Maju 2010