Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
PRAVOPISNA PRAVILA

PRAVOPISNA PRAVILA

Ratings: (0)|Views: 297 |Likes:
Published by Gorica Klacar
Kratak pregled pojedinih pravopisnih pravila
Kratak pregled pojedinih pravopisnih pravila

More info:

Categories:Types, Reviews
Published by: Gorica Klacar on May 23, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/02/2013

pdf

text

original

 
PRAVOPIS
PISANJE VELIKOG SLOVA
Velikim početnim slovom pišu se: vlastita imena, prva riječ u rečenici, kao i riječi iz poštovanja.
 
Pisanje vlastitih imena
Pod vlastitim imenima
podrazumijevamo lična imena ljudi, posebna imena životinja, mitoloških bića, geografskihpojmova, ustanova, preduzeća, istorijskih događaja, nazive praznika, umjetničkih djela, knjiga i slično.
 
Velikim početnim slovom pišu se lična imena, prezimena, imena
odmila i nadimci, ustaljeni atributi i titule koje se
upotrebljavaju umjesto ličnog imena.
 
Lična imena i prezimena:
 
Ivo Andrić, Miloš Crnjanski, Marko, Milićević.
 
Velikim početnim slovom pišu s
e i
imena iz umjetničkih djela
(
iz književnosti, filma i sl.):
Crvenkapa, Ateriks...
Imena odmila i nadimci
: Pero, Mišo...
 
Dodaci uz imena
 
(ustaljeni atributi): Stari Vujadin, Petar Prvi, Aleksandar Veliki, Ričard Lavlje Srce...
 
Titule koje stoje uz ime pišu se malim početnim slovom: vladika Danilo, serdar Janko, patrijarh Pavle. Međutim, ako se
ime izostavi i
titula preuzme ulogu ličnog imena
 
onda ćemo pisati: Vladika (kad mislimo na vladiku Danila i sl.)
 
Imena naroda i njihovih
pripadnika, etničkih grupa i
njihovih pripadnika, kao i imena stanovnika mjesta
oblasti, država, kontinenata
, pišu se velikim početnim slovom: Crnogorac, Crnogorci, Rus, Rusi, Meksikanac, Sloveni,Južni Sloveni, Romi, Romkinja, Podgoričanin, Šumadinac, Bjelopoljac, Dalmatinci, Kuči, Evropljanin, Amerikanac,
Afrikanac...
Vlastita imena životi
nja
, kada su posebno nadjenuta, pišu se velikim početnim slovom: Šarac, Jabučilo, Rudonja,
Lesi...
Kada ova imena nisu posebna, već se radi o imenovanju prema prepoznatljivim osobinama, pišu se malimpočetnim slovom: vranac (konj crne dlake), šarulja (krava šarene dlake)…
 
Jednočlani geografski pojmovi
 
pišu se velikim početnim slovom:
Lovćen, Morača, Sitnica, Breznica, Kopaonik, Zemlja
(planeta),
Sunce
(zvijezda),
Venera
 , Danica, Sjevernjača, Mjesec
 
(Zemljin satelit). Kada imaju opšteno značenje, imenice
 zemlja, sunce
i
mjesec
 
pišu se malim početnim slovom, na primjer:
izgoreo sam na suncu, težak kao zemlja, riba se ne
 peca po mladom mjesecu.
U višečlanim geografskim pojm
ovima
samo se
prva riječ
 
piše velikim početnim slovom: Balkansko poluostrvo,Crnogorsko primorje, Jadransko more, Sveta gora, Panonska nizija, Atlantski okean... U višečlanim geografskim
pojmovima
i druge riječi
 
(izuzimajući veznike i prijedloge)
pišu se v
elikim slovom
 
u sljedećim slučajevima:
-
 
ako je druga riječ vlastito ime
: Južna Amerika, Sjeverna Amerika, Velika Morava...
 
-
 
imena država, pokrajina i naseljenih mjesta:
 
Crna Gora, Danska (službeni naziv Kraljevina Danska),Sjedinjene Američke Države, Koosovo i Metohija, Petrovac na Mlavi...
 
U nepravim, a ustaljenim imenima država i oblasti, samo se prva riječ piše velikim početnim slovom: Mletačka
republika, Rimsko carst 
vo, Istočno rimsko carstvo, Pariska komuna, Treći rajh, Tursko carstvo, Zemljaizlazećeg sunca (Japan)...
 
 
Imena božanstava, svetaca i bića iz mitologije
 
pišu se velikim početnim slovom: Apolon, Afrodita, Zevs, Perun,Minotaur, Buda... U jednobožačkim religijama imenica Bog se shvata kao lično ime i piše se velikim početnim slovom.Tako se pišu i ustaljeni izrazi koji se upotrebljavaju kao zamjena za Hrista
-
Gospod, Svevišnji, Spasitelj, za Hristovu
Majku - Bogorodica, Presveta djevica, Bogomati. Kada ove r
iječi imaju opšte značenje, pišu se malim početnim slovom:
sam bog zna, bog ljubavi...
Imena praznika
 
pišu se velikim početnim slovom: Božić, Uskrs, Đurđevda, Aranđelovdan, Nikoljdan, Bajram, Pasha.Ako je naziv praznika višečlan, samo se prva riječ piše velikim početnim slovom 8ako druge riječi nisu vlastita imena):Badnjii dan, Veliki petak, Velika gospojina, Nova godina, Prvi maj, Dan državnosti, Međunarodni dan borbe protiv
side...
Posebna imena građevina, spomenika
 
i sl. pišu se velikim početnim slovom
: Milenijum (most), Titanik (brod),
Studenica (manastir)... U višečlanim nazivima samo se prva riječ iše velikim početnim slovom (ako druge riječi nisuvlastita imena): Kineski zid, Ajfelov toranj, Narodno pozorište, Spomenik neznanom junaku, Vezirov most,
Lijepa Kata(zgrada)...
Nazivi ulica, trgova i gradskih naselja
 
pišu se velikim početnim slovom (druga riječ se piše malim slovom ukolikonije vlastito ime): Stari aerodrom, Preko Morače, Blok V, Bulevar kralja Nikole, Stara varoš, Ulica slobode, Trg slo
bode,
Studentski trg, Hercegovačka ulica, Gradska mahala... Imenice ulica, bulevar, trg kada se nađu na početku nazivauvijek se pišu velikim slovom: Ulica bratstva i jedinstva, Bulevar Lenjina, Trg Slavija. U ostalim slučajevima se pišumalim početnim sl
ovom.
Imena magistrala, ganičnih prijelaza i autoputeva
 
pišu se velikm početnim slovom: Magistrala Beograd ‒ Bar,Jadranska magistrala, Granični prijelaz Šćepan Polje, Autoput Beograd –
Zagreb...
Imena institucija, društava, saveza, političkih stranaka,
crkava i vjerskih zajednica, manifestacija, posebnih
škola u nauci i umjetnosti
 
pišu se velikim početnim slovom (druga riječ se piše malim slovom ukoliko nije vlastito
ime): Ministarstvo kulture Crne Gore, Univerzitet Crne Gore, Beogradski univerzitet, Fil
ološki fakultet, Privredni sud uPodgorici, Liberalni savez Crne Gore, Crnogorska pravoslavna crkva, Srpska pravoslavna crkva, Katolička crkva,Islamska zajednica, Sajam knjiga, Ujedinjene nacije... Ako uz naziv stoji sintagmem koji objašnjava djelatnost u
stanove
preduzeća i sl., početna riječ se piše velikim slovom, a naziv se stavlja pod navodnike: Izdavačko preduzeće:„Prosveta“, Osnovna škola: „Sutjeska“, Sportsko društvo: „Crvena zvezda“...
 
Nazivi istorijskih događaja
 
pišu se velikim početnim sloovom (druga riječ se piše malim slovom ukoliko nije vlastitoime): Prvi svjetski rat, Francuska revolucija, Kosovski boj, Bitka na Cerovom Lazu, Bitka za Pljevlja, Prvi krstaški rat...
 
Nazivi naučnih, umjetničkih, stručnih i sl. djela, novina, časopisa, zakona i sl. dokumenata
 
pišu se velikimpočetnim slovom i većinom se obilježavaju navodnicima ili posebnim tipom slova (kosim slovima) u štampano tekstu:Na Drini ćuprija (roman), Gorski vijenac, Luča mikrokozma, Jesenje veče (
pjesma), Pravopis crnogorskog jezika,
Pobjeda (dnevne novine), Bijeli anđeo (freska), Art magazin, Kad jaganjci utihnu (film)
, Konvencija o pravima djeteta(pravni dokument), Dejtonski sporazum, Zakon o osnovnom obrazovanju i vaspitanju...
Prisvojni pridjevi izvedeni od vlastitih imenica nastavcima
-
ov/-ev 
i
-in
 
pišu se velikim početnim slovom.Milanov, Dušanov, Milošev, Urošev, Anin, Zoričin, Miličin...
 Kada
u stranim imenima poslije
ličnog imena slijedi pomoćna riječ
, ona se piše malim slovom: Antoan de
Sent-
Egziperi, Vinsent van Gog, Šarl de Gol, Leonardo da Vinči... Međutim, kada se lično ime izostavi, takve riječi se pišu: DeSent_Egziperi, Da Vinči, Van Gog, De Gol...
 
 
Malim početnim slovom se pišu:
-
 
prisvojni pridjevi na
-ski, -
čki,
-
 ški 
: crnogors
ki, srpski, podgorički, užički, niški, praški...
 
-
 
imenice opšteg značenja koje su po porijeklu vlastita imena
: vat, tesla, rendgen...
-
 
pridjevi izvedeni od naziva praznika
: uskršnji, novogodišnji, božićni...
 
-
 
vremenska razdoblja, nazivi pokreta, umjetničkih i
filozofskih pravaca:
praistorija, bronzano doba,
srednji vijek, humanizam, renesansa, barok, kapitalizam, socijalizam, hrišćanstvo, islam...
 
-
 
pripadnici raznih pokreta, pravaca, vjeriospovjesti, rasa:
 
romantičar, modernista, socijalista, kapitalista,hriščanin, pravoslavac, zvjezdaš, parizan, četnik, bijelac, crnac...
 
-
 
strane svijeta:
zapad, istok, sjever, jug, jugoistok, sjeverozapad
-
 
narodna imena biljaka
: bijela rada, neven, lijepa kata...
Prva riječ u rečenici
 
Velikim početnim slovom započinjemo svaki tekst i svaku komunikativnu rečenicu koja dolazi poslije nekoginterpunkcijskog znaka koji označava kraj prethodne rečenice.Iza dvije tačke i navodnika,
na početku upravnog govora
, piše se veliko slovo, na primj
er: Viknuo je glasom
punim bola i gorčine: „
uda ćemo?“
 
U pismima
, iza obraćanja piše se zarez ili uzvičnik, a tekst pisma počinje
u novom redu
 
velikim početnim
slovom:Dragi Jovane,
Z
nam da nijesi očekivao ovo pismo...
 ali: Dragi Jovane,
z
nam da ...
Riječi iz poštovanja
 
U poslovnoj i službenoj prepisci zamjenice
Vi 
i
Vaš 
 
pišu se velikim slovom i kada se obraćamo jednoj ososbi,
na primjer:
Radosno prihvatam
Vaš 
 prijedlog.
Međutim, ako je riječ o službenoj komunikaciji s nekom ustanovom ili je učtivo obraćanje usmjereno premavećem broju lica, tada se zamjenice
vi 
 i
vaš 
 
pišu malim slovom, na primjer:
Poštovana gospodo, čast mi je sarađivati sa vama.
 
Kao znak naglašenog poštovanja, i pored bliskosti, i zamjenice
Ti 
 i
Tvoj 
mogu se pisati velikim slovom:
Mnogo mi je značilo Tvoje prisustvo.
 
Zamjenice
Njegov 
 i
Njen
 mogu se pisati velikim slovom kada govorimo o svjetovnim i duhovnimvelikodostojnicima, na primjer:
Njegova Ekselencija, Njena Svetost i sl.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->