2
NÓS
I
XORNAL DE GALICIA
18 DE ABRIL DE 2009
EN PORTADA
son tempode referencias. Cada cambio degoberno vai acompañado dunsdiscursos cheos de menciónsben medidas que normalmenteenvían unha mensaxe de carácterideolóxico, de fondo simbólicoou man aberta. Cada forzapolítica adoita sondar a herdanzacultural do país para atoparnela a ese intelectual históricocuxo pouso sirva de aval paraas súas liñas gobernamentais.Coñecida é o carácter icónicaque, entre outros, adopta AlfonsoDaniel Rodríguez Castelao parao conxunto do nacionalismogalego, especialmente o máisenvorcado á esquerda. Nas filassocialistas, por culpa da escasatradición do PSOE en Galiciadurante a maior parte do séculopasado, tamén remóntanse aoartista rianxeiro, combinado conoutros nomes como o de RamónPiñeiro, símbolo galeguista quesumouse ao seu proxecto comodeputado independente nosalbores da actual autonomía.E case dende o comezo destaetapa do autogoberno, hai algomáis de 25 anos, a dereita galegade centralidade estatal –bencoa denominación de AP ouPP– buscou a súa lexitimidadehistórica na visión territorial enAlfredo Brañas, o impulsor dorexionalismo a finais do séculoXIX.Porén, esa referencia esmoreceno imaxinario dos popularesgalegos liderados por AlbertoNúñez Feijóo e que veñen derecuperar o poder na Xunta. Asíconstatouse durante a sesiónde investidura, na que apenasfoi nomeado a última hora e ádefensiva, mentres persoeiroscomo Vicente Risco ou o propioCastelao tiveron moito máisprotagonismo nas intervenciónsdos populares. Custa pensar quefoi unha rebaixa casual. Talvez,Brañas estableza relacións que
Brañas: unhareivindicaciónna neveira
O PP de Fraga fixo do fundador do rexionalismo a súa icona. Agora, Feijóo recupera o poder para
os populares, pero non semella que rescate ao autor dun ideario polémico e moi católico, talvez galeguista en exceso para parte dos seus votantes e demasiado reaccionario para outros.
TEXTO DE
RODRI SUÁREZ
xa non interesan demasiado noPPdeG.Amparada por persoeirosconservadores, en 1983constituíse a Fundación AlfredoBrañas. Na inauguración estivopresente Manuel Fraga, quecando se fixo coa presidenciada Xunta seis anos despoisconverteuna no máis semellantedaquela ao
think tank
de facecultural e corpo político doPPdeG, posto que agora recalana Fundación Ágora, fundadaen 2007 con Feijóo comopadriño. Dende entón, non existeactividade da que levaba o nomede Brañas. Un cambio de cicloevidente. Pero, quen era eseintelectual cuxo nome fixo seu o
fraguismo
?
IDEOLOXÍA
Alfredo Brañas (Carballo,1859-Compostela 1900)licenciouse en Dereito naUniversidade de Santiago, á quesempre estivo moi vinculado.Pero foi no ideolóxico onde asúa figura acadou aínda máisbrillo. Recollendo a herdanza doprovincialismo que encabezouAntolín Faraldo, Brañas deu unpaso adiante para converteloen rexionalismo, antecedente,malia os matices, do que a partirde 1918 xa seria definido comonacionalismo. A súa prematuramorte conapenas 41anos impediucoñecer cal seríaa súa evolución,que neses anossituábase nocarlismo. Nonobstante, aproposta quefixo quedouescrita nunhaabundante obraxornalística ouen libros como
El Regionalismo
.As súas ideas son definidas polohistoriador Justo Beramendicomo “unha adaptación docatolicismo tradicionalista aogaleguismo”, segundo escribeno
Dicionario Enciclopedia do pensamento galego
(Ed. Xerais,2008). A actualmente coitadaFundación que leva o seu nomedefíneo como “gran patriota ehome extraordinario” en basea unha cita de Castelao. RamónMáiz, presidente da FundaciónIniciativas 21, vencellada aoPSdeG, e autor dun libro sobreo propio rexionalista, recoñecealgunhas virtudes pero émáis claro: “Era reaccionarioultramontano, algo semellante aoque na actualidade definiríamoscomo extrema dereita”.O certo é que a concepcióndo galeguismo que defendía–e aínda defende– ManuelFraga precisaba iconas detradición que impediran que opatrimonio clásico da culturagalega quedaran en mansnacionalistas ou de esquerda.Escolleu a Brañas. “Notou esanecesidade e como non debeuler moito do que escribiu, poisfixo esa aposta aproveitando quedefendía a unidade de España”,comenta Máiz con certa retranca.A afirmación atopa soportena hemeroteca. En 2005, nosúltimos meses dasúa presidenciada Xunta, opresidentefundador do PPacudiu a Carballo,localidade nataldo rexionalista,se ben foiCambados onde se criou. Alíinaugurou unha escultura na súahonra e pronunciou un discursosignificativo: “Brañas quería unhaGalicia grande e unida, solar detodos os galegos, parte de Españae territorio solidario”. Pero foimáis alá: “Nun momento difícile complexo no que o estado dasAutonomías e a Constituciónestán sendo cuestionados dunhamaneira insensata e pouco seria,é importante que volvamos osnosos ollos ao pensamento deAlfredo Brañas”.Pero ese ideario do bergantiñánde nacemento non quedasó no seu demostrado amorpor Galicia nin tampouco na–recoñecida ata polos máiscríticos– valía intelectual endiversos terreos, como o poéticoou o xurídico. Máiz insiste.“Odiaba a industrialización, ninmoito menos tiña unhas ideas
O GALEGUISMOQUE RECOÑECÍA AUNIDADE DE ESPAÑADO BERGANTIÑÁN FOIASUMIDO POLO PP DAETAPA ‘FRAGUISTA’“BRAÑAS ERA UNULTRAMONTANO DOQUE AGORA SERÍAEXTREMA DEREITA”OPINA O CATEDRÁTICORAMÓN MÁIZ
Manuel Fragaimpulsou aFundación AlfredoBrañas, na queincluso publicouun libro sobre a
súa identificación
na política galega
Tumba de Alfredo Brañas no cemiterio compostelán de Santo Domingos de Bonaval, no Panteó
Leave a Comment