Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
0Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Dekonstrukcija prostora Afrim A. Rexhepi

Dekonstrukcija prostora Afrim A. Rexhepi

Ratings: (0)|Views: 12 |Likes:
Published by Zeničke sveske
Zeničke sveske 17/13
Zeničke sveske 17/13

More info:

Published by: Zeničke sveske on Jun 11, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/23/2013

pdf

text

original

 
 Afrim A. Rexhepi 
 44
Dekonstrukcija prostora
1
U ogledalu vidim se tamo gdje nisam, u jedom virtualnom prostoru koji se otvara iza površine, ja sam tu gdje nisam, vrsta sjene koja
 mi daje svoju vidljivost, što mi omogućuje da vidim gdje sam odsutan – utopija ogledala. Ali, to je takođe heterotopija, jedan vid povratne
veze: tek pred ogledalom otkrivam se kao odsutan, na mestu gdje sam ja, jer ja ne vidim ja tu. 
Michel Foucault
O
no što intrigira danas, u vrijeme interdisciplinarnih iskušenja jest pozicijaestetskog razbiranja svijeta, pozicija dekonstrukcije znanja i estetike.“Kritika, izgleda još nedovoljno povezuje pesnike s pesnicima, nedovoljno poezijuobjašnjava poezijom.”
2
Logika dekonstrukcije prepozicionira stvari, distinkcija
teorijsko – estetsko iz interpretativne strategije, tako zadaje cilj: dekonstrukcijaestetike kao dekonstrukcije estetskog uma u odnosu na estetski hipnogeničniobjekt. Ili kako funkcionalna odredba naglašava: umetnost je konstrukcija,zapravo kompozija - mig vječnosti.“Vječnost je centralna kategorija umjetnosti.”
3
 
1
Teorijsko- pragmatični pristup romanu
 Balkanski žrtveni jarac
Luana Starove.
2
Uhlig, Klaus:
Teorija književne istorije
, Službeni glasnik, Zagreb, 2010; 23.
3
Gilles Deleuze,
Ç’është filozofia
? Zenit, Tiranë, 2008; 334.
 
 Zeničke sveske
 45
Umjetnici tipa Gauguina ili Cezannea prijatno uznemiruju, no i prikazuju bezdanostistinskog života. Dekonstruktivno funkcioniše logika one tačke univerzuma u kojojsu “stvari takve same po sebi”, jednostavno jesu. Istinska stvarnost dekonstruira,
otvara se, prepozicionira se, za nas i u nas. Preko estetske funkcije pozicionirase
 Dasein
- otvorenost bića označuje kao umjetnost i to umjetnost percepcije iubjeđivanja. Dokaz je suvišan kako je umjetnosta potraga za nevidljivim. U njoj sesve zbiva po prvi put na u jedan vječan / vanvremenski način. Da bi se percepiralacrvena boja Cezannea ili žuta Van Gogha valja se pretvoriti u to što je Proustoznačio kao “biće za bjegstvo”, a što izdaleka potsjeća na Heideggerov
 Dasein.
 
Mislioci kao Platon, Augustin ili Kierkegaard ’žalili su se’ jer su se u doživljaju muzikeosjetili ispunjeni, cjeloviti, gdje mogućnost filozofskog spekuliranja nemoguća.Dekonstrukcija estetike opravdava cilj: umjetnost objašnjava ti jedino prekoumjetnosti. Trebalo bi uzeti u obzir činjenicu da je estetski doživljaj dekonstruktivnorelativan. Kao što utvrđuje Geertz: “Uvjeren sam da većina Europljana afričkeskulpture percipiraju kao ružnog Picassa.”
4
Dekonstruktivni praksis je funkcionalan pa
umjetnost treba dekonstruirati, dovesti u pitanje objektivnu stvarnost. Nesumnjivo jeda je umjetnost starija od misli, povijesno prethodi mišljenju.“Prije nego što je stvorio pojmove,čovjek je stvorio mitove i oslikao razne prizore.”
5
 
Sukus Lacana u iskazu “mi smo tamo gdje nismo” podrazumijeva fenomenogledala, neku vrst povratnog efekta: odsutne prisutnosti ili rekonstrukcije.Prostor koji se nalazi s druge strane stakla, Foucault određuje kao heterotopiju:“U ogledalu sam otkrio odsutnost na mjestu gdje sam ja, jer ja ne vidim ja tu.Iz dna ovog virtualnog prostora koji se nalazi iza stakla, vraćam se sebi i počinjemponovo usmjeravati svoje oči prema sebi i rekonstruirati se. Mnoštvo je različitihprostora, te drugih mjesta, istovremeno mitskih i stvarnih, uskrsavanja prostorau kojem živimo.”
64
Caj Strandberg,
 A Structural Disanalogy between Aesthetic and Ethical Value Judgements
, Britishjournal of Aesthetics, London, 1. 2011
5
Michael Dufrenne,
,
 Esthetique et philosophie
, Paris,1981.
6
Michel Foucault,
 Dit set ecrits, Des espaces autres
, in Architecture, Mouvement, Continuite, 1984.
 
^asopis za dru{tvenu fenomenologiju i kulturnu dijalogiku
 46
Šesti princip heterotopije, što je značajka u odnosu na ostatak prostora, čininaknadnu funkciju: stvaranje savršenog i skladnog prostora.“Prostor je bio prazan. Sve je bio pusto…U krater nije mogao da ulazi i izlazičovjek. Sunce kao da nije postojalo, potpuno je iščezlo mitsko svjetlo iz otvorenekraterske pustoši…ovdje su ljudi dijelili supstanciju s životinjama.”
7
 Heterotopijski krater je ogledalo odsutne prisutnosti, stvaran prostor koji sevirtuelno otvara iza površine. Jedan tip sjena koji daje vlastitu vidljivost, podsjetnik
njihove odsutnosti, dodir s anksioznošću i biti naših odnosa sa slikama prije je– kognitivan, čiji smisao nalazimo kroz geste ili u dodiru s fizičkim - prostornapercepcija. Taj dodir / kontakt otkrivamo u liku Maria Dugađinija s kratera / drugogprostora – heterotopije, znači sopstvo razaranja ontologije strukture.“Mladi Mario Dugađini će, obuzet snom koji djeli s profesorom MariomArbrinijem, otkriti u Balkanu zaboravljeni ljudski arhipelag, toliko važan za kulturnuantropologiju. Prema njegovoj ideji, i prema istraživanjima u skladu s tezomnjegovog profesora Claude Lévi- Straussa, ako bi otkrio prapleme Balkanaca,Balkanci koji su došli mnogo kasnije bi mogli skinuti sa sebe mentalnu hipotekukoju im je pridala Evropa – da se nikada ne mogu osloboditi tribalističkogsindroma žrtve samouništenja.”
8
 
Krater – prostor ogledalo je nekodificiranost, istinska stvarnost, “svaki mogućiizvor informacije”, koja kao teorija probabiliteta i igre (moguće kombinacije), nemože se definirati bez potrebe i kontakta. U slučaju kratera – prostora ogledala,
nemamo kontrolu nad stvarima, jer smo u prostoru u kojem se stvari ne
događaju, one jesu kao analogije ogledala, prisutni nedostaci. Estetska percepcijaumjetničkih djela povezana je s dvije tendencije: Fehnerovom eksperimentalnomestetikom koja se ogleda kroz i preko osnovnih pravila estetske sklonosti ieksperimentalne opservacije stimulansima geometrijskih oblika… te analitičkimpragmatizmom kao analizom percepcije vrijednih umjetničkih radova u
razumijevanju fenomenalnog estetskog iskustva.
7
Luan Starova,
 Kurbani ballkanik 
, Shkup, 2006.
8
Ibid

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->