• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
Ο
 
όρος
”
Μακεδών
”
και
 
τα
 
παράγωγα
 
του
 
σε
 
Βυζαντινές
 
πηγές
. 
Posted by
admin
in
Hellenic language
,
Medieval Macedonian History
,
medieval writers
 
Ο
 
όρος
”
Μακεδών
”
και
 
τα
 
παράγωγα
 
του
 
σε
 
Βυζαντινές
 
πηγές
.
 
Μια
 
αρκετά
 
ενδιαφέρουσα
 
έρευνα
 
γύρω
 
από
 
τον
 
όρο
”
Μακεδόνας
”
και 
 
τα
 
παράγωγά
 
του
 
στη
 
Βυζαντινή
 
εποχή
,
έρχεται 
 
από
 
τον
 
καθηγητή
 
Ιωάννη
 
Ταρνανίδη
,
στο
 
βιβλίο
 
του
 
µε
 
τίτλο
”
Οι
 
Κατά
 
Μακεδονίαν
 
Σκλαβήνοι
”
.
Ο
 
καθηγητής
 
Ταρνανίδης
,
ξεκινάει 
 
µε
 
τους
 
αρχαίους
 
Μακεδόνες
 
και 
 
επιµένει 
 
ιδιαίτερα
 
γύρω
 
από
 
τους
 
Μακεδόνες
 
της
 
Βυζαντινής
 
εποχής
,
οι 
 
οποίοι 
 
αναγκάστηκαν
 
 να
 
δεχθούν
 
τους
 
Σλάβους
 
 υπό
 
αµφισβήτηση
,
στην
 
περιοχή
 
τους
.
Από
 
την
 
έρευνά
 
του
 
σε
 
σύγχρονες
 
ιστορικές
 
πηγές
,
καταλήγει 
 
στα
 
ακόλουθα
 
συµπεράσµατα
 
σύµφωνα
 
µε
 
τα
 
δικά
 
του
 
λόγια
:
α
)
Οι
 
δύο
 
όροι
,
Μακεδών
(
ουσιαστικό
,
πληθυντικός
:
Μακεδόνες
)
και
 
Μακεδονικός
(
επίθετο
)
δεν
 
έχουν
 
πάντα
 
την
 
ίδια
 
σπουδαιότητα
:
συµπίπτουν
 
µόνο
 
στο
 
βαθµό
 
που
 
αναφέρονται
 
σε
 
µια
 
γεωγραφική
 
έννοια
.
 
β
)
Ο
 
όρος
 
Μακεδονικός
 
χρησιµοποιείται
 
αποκλειστικά
 
για
 
 να
 
χαρακτηρίσει
 
δυνάµεις
 
ή
 
στρατούς
 
που
 
προέρχονται
 
από
 
το
 
Βυζαντινό
 
Θέµα
,
δηλαδή
 
τη
 
διοικητική
 
ή
 
στρατιωτική
 
περιφέρεια
 
της
 
Μακεδονίας
.
 
Εφόσον
 
το
 
Θέµα
 
Μακεδονία
 
δεν
 
ήταν
 
µια
 
σταθερή
 
οντότητα
 
συµπεριλαµβανόµενη
 
πάντα
 
εντός
 
γεωγραφικών
 
ορίων
,
µια
 
στρατιωτική
 
µονάδα
 
προερχόµενη
 
από
 
ένα
 
συγκεκριµένο
 
µέρος
,
µπορούσε
 
 να
 
περιγραφεί 
 
ως
 
Μακεδονική
 
τη
 
µία
 
χρονική
 
στιγµή
 
ή
 
την
 
άλλη
.
Αυτό
,
συνεπώς
 
θα
 
µπορούσε
 
 να
 
σηµαίνει 
 
ότι 
 
οι 
 
αρχηγοί 
 
αυτών
 
των
 
στρατευµάτων
 
θα
 
µπορούσαν
 
τη
 
µια
 
στιγµή
 
 να
 
ορίζονται 
 
Μακεδόνες
 
στρατηγοί 
 
και 
 
τις
 
άλλες
 
όχι 
.
Αυτή
 
η
 
χρήση
 
απορρέει
 
από
 
το
 
γεγονός
 
ότι
 
η
 
σηµασία
 
του
 
όρου
 
ήταν
 
καθαρά
 
γεωγραφική
,
εξαρτώµενη
 
από
 
τη
 
διοικητική
 
περιφέρεια
-
το
”
Θέµα
”-
που
 
έφερε
 
το
 
όνοµα
 
σε
 
οποιαδήποτε
 
χρονική
 
στιγµή
.
 
γ
)
Ο
 
όρος
 
Μακεδών
 
επίσης
 
χρησιµοποιούνταν
 
σε
 
µεγάλο
 
βαθµό
 
µε
 
τη
 
γεωγραφική
 
σηµασία
 
του
,
όταν
 
καθόριζε
 
το
 
Βυζαντινό
 
κάτοικο
 
της
 
Μακεδονίας
.
 
Μιας
 
και 
,
ωστόσο
,
µπορούσε
 
την
 
ίδια
 
στιγµή
 
 να
 
έχει 
 
άλλες
,
µη
 
γεωγραφικές
,
έννοιες
 (
φυλετικές
,
οικογένεια
 
κ 
.
τ
.
λ 
.),
δε
 
µοιάζει 
 
 να
 
ακολουθεί 
 
τυφλά
 
τις
 
διαδοχικές
 
διοικητικές
 
αλλαγές
 
που
 
επιφέρονται 
 
από
 
την
 
κεντρική
 
εξουσία
.
Είναι
 
χαρακτηριστικό
 
ότι
 
εκείνοι
 
που
 
από
 
καιρό
 
σε
 
καιρό
 
ορίζονται
 
ως
 
Μακεδόνες
,
είναι
 
πάντα
 
µέλη
 
της
 
Βυζαντινής
 
κοινωνίας
 
ή
 
του
 
Βυζαντινού
 
στρατού
,
µιλούν
 
την
 
ίδια
 
γλώσσα
 
και
 
προφανώς
 
ακολουθούν
 
την
 
ίδια
 
πίστη
,
και
 
ότι
 
ποτέ
 
δε
 
µοιάζουν
 
 να
 
στρέφονται
,
σαν
 
αρχηγοί
 
συγκεκριµένης
 
οµάδας
,
εναντίον
 
του
 
Βυζαντινού
 
Κράτους
.
 
 
δ
)
 
Με
 
αυτήν
 
την
 
έννοια
,
ο
 
όρος
 
Μακεδών
 
θα
 
µπορούσε
 
 να
 
απευθύνεται
 
σε
 
ένα
 
άτοµο
 
που
 
δεν
 
ήταν
 
Μακεδονικής
 
καταγωγής
.
Το
 
χαρακτηριστικό
 
παράδειγµα
 
εδώ
 
είναι 
 
εκείνο
 
του
 
αυτοκράτορα
 
Βασιλείου
 
Ι
,
που
 
περιγράφεται 
 
καθαρά
 
ότι 
 
κατάγεται 
 
”
από
 
το
 
αρµενικό
 
έθνος 
” -
αυτό
,
ωστόσο
,
δε
 
σταµάτησε
 
τους
 
Βυζαντινούς
 
από
 
το
 
 να
 
τον
 
αποκαλούν
 
Μακεδόνα
.
ε
)
Αυτή
 
η
 
κατηγορία
 
δε
 
µοιάζει
 
 να
 
περιλαµβάνει
 
τους
 
πιο
 
πρόσφατους
 
έποικους
 
στη
 
Μακεδονία
,
προφανώς
 
επειδή
 
διατήρησαν
 
τη
 
δική
 
τους
 
εθνική
 
ιδιαιτερότητα
(
γλώσσα
,
θρησκεία
,
πολιτισµό
 
κ 
.
τ
.
λ 
.)
 
και
,
ακόµα
 
πιο
 
σηµαντικό
,
την
 
ανεξαρτησία
 
τους
 
από
 
τη
 
Βυζαντινή
 
κυριαρχία
.
 Έτσι
,
για
 
παράδειγµα
,
σε
 
καµία
 
περίπτωση
 
δεν
 
µπορούσαν
 
Βούλγαροι
,
Σλάβοι
 
ή
 
Τούρκοι
 
που
 
ήταν
 
γνωστό
 
ότι
 
είχαν
 
εγκατασταθεί
 
στην
 
περιοχή
 
µετά
 
από
 
µια
 
συγκεκριµένη
 
περίοδο
(
και
 
που
,
όντως
,
έγιναν
 
µόνιµοι
 
κάτοικοι
)
 να
 
περιγραφούν
 
ποτέ
 
ως
 
Μακεδόνες
.
Μια
 
ενδιαφέρουσα
 
περίπτωση
 
αυτής
 
της
 
άρνησης
 
 να
 
χρησιµοποιηθεί 
 
ο
 
όρος
 
Μακεδών
,
ως
 
περιγραφικός
 
 ντόπιων
,
γενικά
 
Σλάβων
,
ηγεµόνων
,
είναι 
 
εκείνη
 
του
 
Τσάρου
 
Σαµουήλ 
.
 
Ο
 
Σαµουήλ 
 
που
 
ήρθε
 
από
 
τη
 
∆υτική
 
Μακεδονική
 
περιφέρεια
 
της
 
Αχρίδας
 
και 
 
ο
 
οποίος
 
έφερε
 
όλη
 
τη
 
Μακεδονία
 
 υπό
 
το
 
ζυγό
 
του
 
στα
 
τέλη
 
του
 10
ου
 
αιώνα
 
και 
 
στις
 
αρχές
 
του
11
ου
 
αιώνα
,
ποτέ
 
δεν
 
ονοµάστηκε
 
Μακεδών
,
είτε
 
από
 
τους
 
Βυζαντινούς
 
είτε
 
από
 
 ντόπιες
 
Σλαβο
-
Βουλγαρικές
 
πηγές
.
Αυτό
 
το
 
γεγονός
 
θα
 
ήταν
 
εξαιρετικά
 
διαφωτιστικό
 
αν
 
η
 
αρµένικη
 
καταγωγή
 
του
 
µπορούσε
 
 να
 
αποδειχθεί 
,
το
 
οποίο
 
θα
 
έκανε
 
την
 
περίπτωσή
 
του
 
εφάµιλλη
 
µ
’
εκείνη
 
του
 
αυτοκράτορα
 
Βασιλείου
 
Ι
,
επίσης
 
αρµένικης
 
καταγωγής
.
Αυτό
 
θα
 
έκανε
 
απολύτως
 
σαφές
 
ότι 
 
ο
 
ένας
,
ονοµαζόταν
,
απολύτως
 
φυσικά
,
Μακεδών
 
επειδή
 
δεχόταν
 
χωρίς
 
ενδοιασµό
 
ή
 
αντίδραση
 
την
 
ιδιότητα
 
ενός
 
Βυζαντινού
 
πολίτη
 
και 
 
Βυζαντινού
 
 υπήκοου
,
ενώ
 
του
 
άλλου
 
του
 
αρνούνταν
 
τέτοια
 
τιµή
 
οι 
 
Βυζαντινοί 
 
συγγραφείς
 
και 
 
η
 
κοινή
 
γνώµη
 
του
 
Βυζαντίου
 
επειδή
 
ο
 
διαχωρισµός
 
του
 
βασιζόταν
 
στην
 
ανταρσία
 
εναντίον
 
των
 
Βυζαντινών
 
αρχών
.
Το
 
γεγονός
 
ότι 
 
η
 
πόλη
 
της
 
Αχρίδας
 
δεν
 
ήταν
 
εκείνη
 
τη
 
συγκεκριµένη
 
στιγµή
 
µέρος
 
του
 
Μακεδονικού
 
Θέµατος
,
δε
 
θα
 
ήταν
 
φυσικά
 
εµπόδιο
 
σ
’
αυτό
,
για
 
δυο
 
λόγους
:
πρώτα
,
επειδή
 
η
 
Αχρίδα
 
ήταν
 
µέρος
 
της
 
Μακεδονίας
 
στο
 
παρελθόν
 
και 
 
οι 
 
περισσότερες
 
από
 
τις
 
κτήσεις
 
του
 
Σαµουήλ 
 
ήταν
 
µέσα
 
στα
 
όρια
 
της
 
ιστορικής
 
επικράτειας
 
της
 
Μακεδονίας
 
και 
 
δεύτερον
 
επειδή
 
η
 
ονοµασία
”
Μακεδών
”
δε
 
φαινόταν
,
όπως
 
έχουµε
 
επισηµάνει 
,
πάντα
 
 να
 
αντανακλά
 
πιστά
 
τις
 
επίσηµες
 
και 
 
πρακτικές
 
διοικητικές
 
αλλαγές
 
και 
 
τα
 
τµήµατα
 
της
 
ευρύτερης
 
περιοχής
 
των
 
Βαλκανίων
 
που
 
επιφέρονταν
 
από
 
τις
 
Βαλκανικές
 
αρχές
.
 Όταν
,
δηλαδή
,
ο
 
αυτοκράτορας
 
Αλέξιος
(
σύµφωνα
 
µε
 
τον
 
Χωνιάτη
)
ονοµάζει 
 
το
 
Βρυέννιο
 
Μακεδών
,
εφόσον
 
προερχόταν
 
από
 
την
”
ευλογηµένη
”
και 
”
παντοδύναµη
”
Μακεδονική
 
πόλη
,
Ορεστιάδα
,
είναι 
 
δύσκολο
 
 να
 
φανταστούµε
 
ότι 
 
οποιαδήποτε
 
διοικητική
 
αλλαγή
 
θα
 
το
 
άλλαζε
 
αυτό
.
 Ότι 
 
η
 
Ορεστιάδα
,
δηλαδή
,
θα
 
µπορούσε
 
 να
 
πάψει 
 
 να
 
είναι 
 
µια
 
Μακεδονική
 
πόλη
 
ή
 
οι 
 
κάτοικοί 
 
της
 
Μακεδόνες
.
Ακόµα
 
λιγότερο
 
θα
 
µπορούσε
 
ο
 
γόνος
 
µιας
 
διάσηµης
 
Μακεδονικής
 
οικογένειας
,
τέτοιας
 
όπως
 
των
 ”
Γωµοστών
’
που
 
αναφέρονται 
 
από
 
τον
 
Γεώργιο
 
Μοναχό
(
ο
 
οποίος
 
φυσικά
 
δεν
 
αναφέρει 
 
ακριβώς
 
από
 
πού
 
προήλθαν
)
 να
 
πάψει 
 
 να
 
ονοµάζεται 
 
Μακεδόνας
,
µόνο
 
επειδή
 
µία
 
διοικοιτική
 
µετατόπιση
 
στο
 
Θέµα
 
Μακεδονία
 
µπορεί 
 
 να
 
τον
 
αφήσει 
 
έξω
 
από
 
τα
 
σύνορά
 
της
.
Από
 
την
 
υπάρχουσα
 
βιβλιογραφία
 
είναι
 
πιθανό
 
 να
 
καταλήξουµε
 
µε
 
βεβαιότητα
 
ότι
 
το
 
προνόµιο
 
του
 
 να
 
καθορίζεται
 
µια
 
περιοχή
 
ως
 
Μακεδονία
 
και
 
οι
 
κάτοικοί
 
της
 
Μακεδόνες
 
πάντα
 
εξαρτιόταν
 
από
 
τη
 
Βυζαντινή
 
πλευρά
.
Γι
’
αυτό
 
το
 
λόγο
,
καµία
 
ξένη
-
και
 
ειδικά
 
Σλαβική
 
πηγή
-
δεν
 
έχει
 
ποτέ
 
αποδώσει
 
αυθαίρετα
 
την
 
 
ονοµασία
”
Μακεδονία
-
ών
”
σε
 
καµία
 
περιοχή
 
ή
 
κανένα
 
άτοµο
 
εκτός
 
του
 
Βυζαντίου
.
 
στ
)
Η
 
ονοµασία
 
Μακεδόνες
,
µε
 
την
 
πρόσθετη
 
πληροφορία
 
ότι 
 
το
 
άτοµο
 
 υπό
 
αµφισβήτηση
 
ήταν
”
της
 
φυλής
 
των
 
Μακεδόνων
”
ή
 
προερχόταν
 
από
 
πολύ
 
γνωστή
 
Μακεδονική
 
οικογένεια
(
Γωµοστές
)
ή
 
είχε
 
συγγένεια
 
µε
 
κάποια
 
Μακεδονική
 
προσωπικότητα
(
Βρυέννιος
)
συναντάται 
 
σποραδικά
 
σε
 
όλη
 
τη
 
Βυζαντινή
 
περίοδο
.
Αυτό
 
σηµαίνει 
 
ότι 
 
οι 
 
Βυζαντινοί 
 
ήξεραν
 
για
 
την
 
ιδιαίτερη
 
παρουσία
 
των
 
Μακεδόνων
 
στη
 
συγκεκριµένη
 
γεωγραφική
 
περιοχή
 
στο
 
παρελθόν
 
και 
 
κρατούσαν
 
τη
 
µνήµη
 
της
 
συνέχειάς
 
τους
 
και 
 
της
 
διαδοχής
 
τους
 
ζωντανές
 
στα
 
πλαίσια
 
της
 
 νέας
”
Ρωµαιο
-
Χριστιανικής
”
οικογένειας
.
Και 
 
ζ
)
Είναι 
 
φανερό
 
ότι 
 
σε
 
πολλές
 
περιστάσεις
 
η
 
Βυζαντινή
 
χρήση
 
του
 
όρου
”
φυλή
 
των
 
Μακεδόνων
”
σκοπεύει 
 
σκόπιµα
 
στο
 
 να
 
τους
 
διαχωρίσει 
 
από
 
άλλους
 
ανθρώπους
 
που
 
τους
 
περιέβαλλαν
 
ή
 
ζούσαν
 
ανάµεσά
 
τους
 
και 
 
αυτοί 
 
οι 
 
πληθυσµοί 
 
που
 
ταυτοποιούνται 
 
ως
 
µη
 
Μακεδόνες
,
οι 
 
οποίοι 
 
στην
 
πλειοψηφία
 
συνυπήρχαν
 
µε
 
τους
 
 Έλληνες
 
στην
 
περιοχή
,
είναι 
 
κυρίως
 
Σλάβοι 
.
Αυτό
 
σηµαίνει 
 
ότι 
 
οι 
 
Μακεδόνες
,
που
 
είχαν
 
δεχτεί 
 
µεταναστεύσεις
 
Σλάβων
 
και 
 
οι 
 
οποίοι 
,
αφού
 
επιχείρησαν
 
 να
 
αποκρούσουν
 
τους
 
εισερχόµενους
 
για
 
µια
 
περίοδο
,
τελικά
 
δέχτηκαν
 
και 
”
συµβίωσαν
”
µε
 
αυτούς
,
δεν
 
ήταν
 
άλλοι 
 
από
 
τους
 
Βυζαντινούς
 
κατοίκους
 
και 
 
 υπηκόους
 
της
 
περιοχής
 
 υπό
 
αµφισβήτηση
.
Κάτοικοι 
 
και 
 
 υπήκοοι 
 
οι 
 
οποίοι 
 
δεν
 
έφεραν
 
πια
 
συνέχεια
 
το
 
όνοµα
 
Μακεδόνες
 
ή
 
δεν
 
ήταν
 
αναγκαία
 
Μακεδονικής
 
καταγωγής
.
Μπορεί 
 
 να
 
προήλθαν
,
και 
 
όπως
 
έχουµε
 
δει 
 
όντως
 
προήλθαν
,
από
 
διάφορα
 
µέρη
 
της
 
Βυζαντινής
 
αυτοκρατορίας
 
και 
 
για
 
 να
 
 υπηρετήσουν
 
κάποιο
 
συγκεκριµένο
 
σκοπό
,
είχαν
 
ρητορικά
 
ή
 
επιλεκτικά
 
ονοµαστεί 
 
Μακεδόνες
,
συλλεκτικά
 
και 
 
ανεξάρτητα
 
από
 
την
 
ιδιαίτερη
”
φυλετική
 
καταγωγή
”,
αποκλειστικά
 
επειδή
 
ήταν
 
Βυζαντινοί 
 
 υπήκοοι 
 
και 
 
ζούσαν
 
στη
 
Βυζαντινή
 
διοικητική
 
περιφέρεια
 
που
 
ονοµαζόταν
 
Μακεδονία
 
ή
 
στη
 
γεωγραφική
 
περιοχή
 
του
 
ιστορικού
 
βασιλείου
 
της
 
Μακεδονίας
.
 Όλες
 
οι 
 
ιστορικές
 
αποδείξεις
 
αποδεικνύουν
 
ότι 
 
οι 
 
Σλάβοι 
 
ποτέ
 
δε
 
συναναστράφηκαν
 
ανθρώπους
 
που
 
ήταν
 
καθαρά
 
και 
 
αδιαµφισβήτητα
 
Μακεδόνες
,
είτε
 
λόγω
 
καταγωγής
 
είτε
 
λόγω
 
ονόµατος
 
είτε
 
λόγω
 
συνείδησης
.
Η
 
µικρή
 
ανάµειξη
 
που
 
 υπήρχε
 
ανάµεσα
 
σε
 
οµάδες
,
ήταν
 
µε
 
Βυζαντινούς
 
και 
 
άλλους
 
κατοίκους
 
της
 
περιοχής
,
ενδεχοµένως
 
 Έλληνες
.
Μια
 
άλλη
 
συνέπεια
 
αυτού
 
του
 
γεγονότος
-
δηλαδή
 
της
 
Βυζαντινής
 
επίδρασης
 
ή
 
εξέλιξης
 
της
 
σπουδαιότητας
 
του
 
όρου
”
Μακεδών
”,
ο
 
οποίος
 
τώρα
 
σήµαινε
 
οποιονδήποτε
 
Βυζαντινό
 
κάτοικο
 
της
 
περιοχής
 
της
 
Μακεδονίας
 
ή
 
της
 
ιστορικής
 
Μακεδονίας
-
είναι 
 
η
 
σηµερινή
 
επιµονή
 
των
 
Ελλήνων
 
που
 
ζουν
 
σε
 
εκείνη
 
την
 
περιοχή
 
 να
 
αποκαλούν
 
τους
 
εαυτούς
 
τους
 
Μακεδόνες
 
και 
 
η
 
εµµονή
 
της
 
τοπικής
 
Μακεδονικής
 
τους
 
συνείδησης
,
σαν
 
µέρος
 
του
 
ευρύτερου
 
Ελληνισµού
 
τους
.
Η
 
αντίδραση
 
αυτών
 
των
 
σύγχρονων
-
και
 
σύµφωνα
 
µε
 
τη
 
Βυζαντινή
 
παράδοση
-
Μακεδόνων
 
στην
 
ανάρµοστη
 
και
 
ανιστόριτη
 
χρήση
 
αυτής
 
της
 
εθνικής
 
ονοµασίας
 
από
 
τους
 
Σλάβους
 
της
 
περιοχής
,
αυτών
 
που
 
κατά
 
πάσα
 
πιθανότητα
 
είναι
 
απόγονοι
 
των
 ”
Σλάβων
 
της
 
Μακεδονίας
”,
είναι
 
εποµένως
 
εντελώς
 
ευεξήγητη
.
 
Η
 
Μετάφραση
 
έγινε
 
απο
 
την
 *Naemine*
 
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...