Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
0Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Rich Text Editor File

Rich Text Editor File

Ratings: (0)|Views: 0 |Likes:

More info:

Published by: Αθανάσιος Καλαμαρινός on Jun 19, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as EHTML, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/19/2013

pdf

text

original

 
ΛÏŒγος λα΄ Περί του ΑγίουΠνεϵατος Αγ. ΓρηγÏŒριος ο ΘεολÏŒγος ΑπÏŒ το «Μιλάει ο ΓρηγÏŒριος ο ΘεολÏŒγος», Εποπτεία -Εισαγωγή - Επιλογή: Στυλ. Γ. ΠαπαδÏŒπουλος, ΕκδÏŒσεις Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, 1991.Μετάφραση: ΔιονÏσιος ΚακαλÎτρηςΟ ΛΑ ' ΛÏŒγος είναι ο σπουδαιÏŒτερος απÏŒ τους ΘεολογικοÏςΛÏŒγους του αγ. Γρηγορίου. Εκφωνήθηκε στο ναÏŒ της αγ. Αναστασiας στην ΚωνσταντινοÏπολη, το 380, πιθανÏŒν κατά τοδιάστηµα µεταξÏ Ιουλίου και Νοεµβρίου. Είναι η πρÏŽτη φοράπου σε ειδική πραγµατεία, αφιερωµÎνη στο άγιο Πνεϵα,οµολογείται και καταδεικνÏεται η θεÏŒτητα και το οµοοÏσιοτου αγ. Πνεϵατος. Ο ΓρηγÏŒριος διακηρÏσσει την ορθή πίστητης Εκκλησίας ÏŒτι «εκ φωτÏŒς του ΠατρÏŒς φωςκαταλαµβάνοντες τον ΥιÏŒν εν φωτί τω Πνεϵατι» (§ 3).Καταρρίπτει, στη συνÎχεια, τους συλλογισµοÏς τωναιρετικÏŽν ΠνευµατοµÎ¬χων µε θεολογικά επιχειρήµατα (§ 4-21)και τÎλος, απαντÏŽντας στο επιχείρηµα ÏŒτι στην αγία Γραφήδεν δηλÏŽνεται ρητά η θεÏŒτητα του Πνεϵατος, παραθÎτειπλήθος χωρίων, ÏŒπου υποδεικνÏεται η θεÏŒτητα τουΠνεϵατος 29-30). Αλλά και το ίδιο το Πνεϵα τÏŽρα,σϵφωνα µε το ΓρηγÏŒριο, φανερÏŽνει στοÏς αξίους βαθÏτερακαι σαφÎστερα οτι είναι ΘεÏŒς, Îνα απÏŒ τα τρία πρÏŒσωπα τηςµιας θεÏŒτητας (§ 26).3. Εκείνοι, λοιπÏŒν, oι οποίοι είναι δυσαρεστηµÎνοι και µεσφοδρÏŒτητα υπερασπίζονται το «γράµµα», επειδή εµείς τάχαεισάγουµε κάποιον ξÎνο και παρείσακτο ΘεÏŒ, να ξÎρουν καλάότι φοβοÏνται εκεί που δεν υπάρχει φÏŒβος. Και ας γνωρίζουνσαφÏŽς, ÏŒτι κάλυµµα της ασÎβειάς τους είναι η φιλία του«γράµµατος», ÏŒπως θα φανεί εντÏŒς ολίγου, ÏŒταν, ÏŒσο είναιδυνατÏŒν, θα ανατρÎψουµε τα επιχειρήµατά τους. Εµείς βÎβαια Îχουµε τÏŒση πίστη στη θεÏŒτητα του Πνεϵατος, το οποίολατρεÏουµε, ÏŽστε απÏŒ ΑυτÏŒ θ' αρχίσουµε το λÏŒγο για το ΘεÏŒ,αναφÎροντας τις ίδιες εκφράσεις για την Τριάδα, Îστω κι ανφανεί σε µερικοÏς πολÏ τολµηρÏŒ. «Î‰ταν το φως το αληθινÏŒ,το οποίο φωτίζει κάθε άνθρωπο που Îρχεται στον κÏŒσµο», οΠατÎρας. «Î‰ταν το φως το αληθινÏŒ, το οποίο φωτίζει κάθε Î¬νθρωπο που Îρχεται στον κÏŒσµο», ο ΥιÏŒς. «Î‰ταν το φως τοαληθινÏŒ, το οποίο φωτίζει κάθε άνθρωπο που Îρχεται στονκÏŒσµο», ο άλλος Παράκλητος· «Î®ταν» και «Î®ταν» και «Î®ταν»·ÏŒµως Îνα «Î®ταν» υπάρχει. «Φως» και «φως» και «φÏŽς», αλλά Îνα φως, Îνας ΘεÏŒς. ΑυτÏŒ είναι εκείνο που ο ΔαβίδπαλαιÏŒτερα κατανÏŒησε, ÏŒταν Îλεγε· «στο φως σου θα δοϵε τοφως». Και τÏŽρα εµείς και Îχουµε ιδεί και διακηρÏσσουµε ÏŒτικατανοοϵε τον ΥιÏŒ ως φως που προÎρχεται απÏŒ φως, τον ΠατÎρα, µÎσα στο φως, τουΠνεϵατος. Έτσι Îχουµε µιασÏντοµη και απλή θεολογία για την Τριάδα. ÎŒποιος θÎλει ναπεριφρονήσει ÏŒσα λεε, ας τα περιφρονήσει. Κι ÏŒποιος θÎλει ν'αµαρτάνει, ας αµαρτάνει· εµείς κηρÏσσουµε αυτÏŒ που Îχουµεκαταλάβει καλά. Και αν απÏŒ εδÏŽ κάτω δεν ακουγÏŒµαστε, σευψηλÏŒ βουνÏŒ θ' ανεβοϵε και θα φωνάξουµε. Θα «υψÏŽσουµε»το Πνεϵα, δεν θα φοβηθοϵε. Και αν φοβηθοϵε, (αυτÏŒ θαγίνει) ÏŒχι την ÏŽρα που κηρÏσσουµε, αλλά ÏŒταν σιωποϵε(ησυχάζουµε).4. Αν υπήρξε χρÏŒνος κατά τον οποίο δεν υπήρχε ο Πατήρ, αλλο
 
τÏŒσο υπήρξε χρÏŒνος που δεν υπήρχε ο ΥιÏŒς. Και αν υπήρξεχρÏŒνος που δεν υπήρχε ο ΥιÏŒς, τÏŒτε υπήρξε χρÏŒνος που δενυπήρχε οÏτε το άγιο Πνεϵα. Αν το Îνα υπήρχε απÏŒ την αρχή,τÏŒτε και τα τρία υπήρξαν το ίδιο. ΤολµÏŽ να πω, πως αν το Îναυποβιβάσεις, οÏτε τα άλλα δÏο να εξυψÏŽσεις. Ποια άραγεωφÎλεια υπάρχει απÏŒ µÎ¯α ατελή θεÏŒτητα; ΑκÏŒµη περισσÏŒτερο,τι είδους θεÏŒτητα είναι αυτή, αν δεν είναι τÎλεια; Κατάκάποιον τρÏŒπο δεν υπάρχει, εάν δεν Îχει την αγιÏŒτητα· καιπÏŽς θα την Îχει, αν δεν Îχει το Πνεϵα; ΕκτÏŒς εάν υπάρχει Î¬λλη αγιÏŒτητα εκτÏŒς απÏŒ το ΠνεÏµα· ας µας πει κάποιος πωςαυτή κατανοείται αλλιÏŽς. Αν ÏŒµως η αγιÏŒτητα είναι τοΠνεϵα, πÏŽς τÏŒτε δεν υπήρχε απÏŒ την αρχή; Σαν να ήτανκαλλίτερο για τον ΘεÏŒ να υπήρξε ποτÎ ατελής και χωρίς τοΠνεϵα. Αν δεν υπήρξε απÏŒ την αρχή το Πνεϵα, τÏŒτετοποθετείται στην ίδια κατηγορÎ¯α µε µÎνα1, ακÏŒµη κι ανδηµιουργήθηκε λίγο πριν απÏŒ µÎνα. ΔιÏŒτι ως προς το χρÏŒνοεµείς αντιδιαστελλÏŒµαστε απÏŒ τον ΘεÏŒ. Εάν τοποθετείται τοΠνεϵα στην ίδια κατηγορÎ¯α µε µÎνα, πÏŽς εµÎνα µε θεοποιεί ήπÏŽς µε ενÏŽνει µε τη θεÏŒτητα;5. ÎŒµως θ' ασχοληθÏŽ για χάρη σου λίγο περισσÏŒτερο µε τοθεα αυτÏŒ. ÎŒσα Îχουν σχÎση βÎβαια µε την αγία Τριάδαεπεξηγήσαµε και προηγουµÎνως. Oι Σαδδουκαίοι κατ' αρχήν,νÏŒµισαν ÏŒτι δεν υπάρχει καθÏŒλου το άγιο Πνεϵα, οÏτε βÎβαια Î¬γγελοι, οÏτε ανάσταση· δεν ξÎρω γιατί περιφρÏŒνησανεντελÏŽς τις τÏŒσες µαρτυρίες της Παλαιάς Διαθήκης. ΑπÏŒτους Έλληνες πάλι, oι περισσÏŒτεροι θεολÏŒγοι και ÏŒσοιβρίσκονται πιο κοντά στη δική µας αλήθεια, το συνÎλαβαν µετη φαντασία τους, ÏŒπως µου φαίνεται· σχετικά ÏŒµως µε τηνονοµασία του διαφοροποιήθηκαν, καλÏŽντας το «νου τουπαντÏŒς» και «θÏραθεν νου» και άλλες σχετικÎς ονοµασίες2. ΑπÏŒ τους δικοÏς µας σοφοÏς τÏŽρα, άλλοι το εξÎλαβαν ωςενÎργεια, άλλοι ως κτίσµα, αλλοι ως ΘεÏŒ και άλλοι δεν ξÎρουνπιο απÏŒ τα δÏο αυτά, σεβÏŒµενοι τη Γραφή, διÏŒτι, ÏŒπωςισχυρίζονται, δεν φανÎρωσε καθαρά οÏτε το Îνα οÏτε το άλλο.Και γι' αυτÏŒ οÏτε το σÎβονται, οÏτε το περιφρονοÏν,κρατÏŽντας κάπως µÎ¯α µÎση στάση γι' αυτÏŒ, µÎ¬λλον ÏŒµως πολϠάθλια. Απ' ÏŒσους πάλι το θεÏŽρησαν ΘεÏŒ, άλλοι είναι ευσεβείςµÏŒνο µÎχρι τη σκÎψη, ενÏŽ άλλοι τολµοÏν να εκφράζουν τηνευσÎβεια και µε τα χείλη. Άκουσα ακÏŒµη άλλους σοφÏŒτερους ν'αξιολογοÏν τη θεÏŒτητα. Αυτοί λοιπÏŒν, ÏŒπως και µεις, τρίαοµολογοÏν µε ττ νου τους ÏŒτι υπάρχουν, τÏŒσο ÏŒµωςδιαχωρίζονται µεταξÏ τους, ÏŽστε το µεν Îνα (δηλ. τονΠατÎρα) και ως προς την ουσία και ως προς τη δÏναµη ναπαρουσιάζουν αÏŒριστο· το άλλο (τον ΥιÏŒ), ως προς τη δÏναµη,ÏŒχι ÏŒµως ως προς τηνουσÎ¯α· το τρίτο (το Πνεϵα) και ωςπρος τα δÏο περιγραπτÏŒ· µε άλλον τρÏŒπο µιµοÏνται αυτοÏςπου ονοµÎ¬ζουν «δηµιουργÏŒ» και «συνεργÏŒ» και «λειτουργÏŒ» ταπρÏŒσωπα, εκλαµβάνοντας τη σειρά των ονοµÎ¬των καιδιαβάθµιση των προσÏŽπων που αντιπροσωπεÏουν.7. ΕδÏŽ ο δικÏŒς σου λÏŒγος· oι σφενδÏŒνες ας µπουν σε δράση, oισυλλογισµοί ας γίνουν περίπλοκοι. Οπωσδήποτε, ή αγÎννητοείναι το Πνεϵα ή γεννητÏŒ. Και αν είναι αγÎννητο, τÏŒτε δÏοείναι τα άναρχα. Εάν πάλι είναι γεννητÏŒ, πάλι θαυποδιαιρÎσεις· ή απÏŒ τον ΠατÎρα προÎρχεται τοÏτο, ή απÏŒ τονΥιÏŒ. Και αν βÎβαια γεννιÎται απÏŒ τον ΠατÎρα, τÏŒτε υπάρχουνδÏο γιοι και αδελφοί. Αν
 
θÎλεις, φτιάξε τους και διδϵους, ή τον Îνα µεγαλÏτερο καιτον άλλο νεÏŽτερο, αφοÏ είσαι τÏŒσο φιλοσÏŽµατος. Εάν πάλι Îχει φανεί απÏŒ τον ΥιÏŒ, λÎγει, µας φανερÏŽνεται καιΘεÏŒς-εγγονÏŒς! Τι πιο παράξενο απÏŒ αυτÏŒ θα µποροÏσε ναυπάρξει; Αυτή είναι η γλÏŽσσα ÏŒσων είναι σοφοί στο ναπράττουν το κακÏŒ, µη θÎλοντας να γράφουν τα καλά. ÎŒµωςεγÏŽ, αν Îβλεπα ÏŒτι είναι αναγκαία η διαίρεση, θα δεχÏŒµουν τιςπραγµατικÏŒτητες που εκφράζει, χωρίς να φοβάµαι να τιςκατονοµÎ¬σω. ΟÏτε ÏŒµως, επειδή ο ΥιÏŒς είναι ΥιÏŒς σϵφωνα µεκάποια ανÏŽτερη σχÎση που Îχουν µεταξÏ τους, εξαιτίας τουÏŒτι δεν θα µποροÏσαµε µε άλλο τρÏŒπο παρά µÏŒνο Îτσι ναδείξουµε ÏŒτι προÎρχεται απÏŒ τον ΘεÏŒ και είναι οµοοÏσιος,πρÎπει να νοµισθεί ÏŒτι είναι απαραίτητο ÏŒλες τις επίγειεςονοµασίες και µÎ¬λιστα αυτÎς που δηλÏŽνουν συγγÎνεια, να τιςµεταφÎρουµε στο ΘεÏŒ. Ή µÎ®πως θα εκλάβεις και αρσενικοÏγÎνους τον ΘεÏŒ σϵφωνα µε τον λÏŒγο αυτÏŒ, επειδή ονοµÎ¬ζεταιΘεÏŒς και Πατήρ; και ως κάποιο θηλυκÏŒ τη θεÏŒτητα, σϵφωναµε το γÎνος των λÎξεων και ουδÎτερο το Πνεϵα, επειδή δενγεννάει; Κι αν µας πεις και αυτÏŒ το κωµικÏŒ, ÏŒτι δηλαδή ο ΘεÏŒςγÎννησε τον ΥιÏŒ αφοÏ συνενÏŽθηκε µε τη θÎλησή του, σϵφωναµε κάποιες παλιÎς ανοησίες και µυθοπλασίες, τÏŒτε µαςεισήχθη κάποιος αρσενικοθήλυκος ΘεÏŒς του Μαρκίωνα καιτου Ουαλεντίνου, ο οποίος εφεÏρε µε το νοÏ του τους νÎουςαιÏŽνες3.8. ΑφοÏ λοιπÏŒν δεν δεχÏŒµαστε την πρÏŽτη σου διαίρεσησϵφωνα µε την οποία δεν υπάρχει τίποτε ενδιάµεσο µεταξÏαγÎννητου και γεννητοÏ, αµÎσως χάνονται µαζί µε τηνπερίφηµη διαίρεσή σου oι αδελφοί και oι εγγονοί, oι οποίοιχάθηκαν, ÏŒπως ακριβÏŽς ενÏŒς πολυπλÏŒκου δεσµοÏ του οποίου,αφοÏ λÏθηκε ο πρÏŽτος κÏŒµπος και υποχÏŽρησαν µαζί, µη Îχοντας θÎση πλÎον στη θεολογία. ΠοÏ τάχα θα τοποθετήσειςτο εκπορευτÏŒ, πες µου, το οποίο διαφαίνεται στο µÎσον τηςδικής σου διαιρÎσεως και το οποίο εισάγεται απÏŒ κάποιονκαλÏτερο απÏŒ σÎνα θεολÏŒγο, το Σωτήρα µας; ΕκτÏŒς εάν τηφράση εκείνη που λÎγει: «Το Πνεϵα το Άγιο, το οποίοεκπορεÏεται απÏŒ τον ΠατÎρα», την Îβγαλες απο τα δικά σουευαγγÎλια για να φτιάξεις µια τρίτη δική σου Διαθήκη· τοοποίο, εφÏŒσον εκπορεÏεται απÏŒ εκεί, δεν είναι κτίσµα· εφÏŒσονπάλι δεν είναι γεννητÏŒ, δεν είναι ΥιÏŒς· εφÏŒσον, τÎλος,βρίσκεται στο µÎσον µεταξÏ αγεννήτου καί γεννητοÏ‹, είναι οΘεÏŒς. Και Îτσι, πιο ισχυρÏŒς απÏŒ τις διαιρÎσεις σου. Τι είναιαυτή η εκπÏŒρευση; Πες µου εσÏ τι είναι η αγεννησία τουΠατρÏŒς, κι εγÏŽ θα σουεξηγήσω τη γÎννηση του ΥιοÏ και τηνεκπÏŒρευση του Πνεϵατος και θα παραφρονήσουµε και oι δÏοκαθÏŽς θα ζητάµε να εξερευνήσουµε τα µυστήρια του ΘεοÏ. Καιαυτά ποιοί θα τα κάνουν; Εµείς, oι οποίοι δεν µποροϵε οÏτεαυτά που βρίσκονται στα πÏŒδια µας να εννοήσουµε, οÏτε την Î¬µµο των θαλασσÏŽν και τις σταγÏŒνες της βροχής και τιςηµÎρες της αιωνιÏŒτητας να υπολογίσουµε, ακÏŒµη περισσÏŒτεροδε, να εισÎλθουµε στα βάθη του ΘεοÏ και να κάνουµε λÏŒγο γιατην άρρητη και πÎρα απÏŒ κάθε λογική κατανÏŒηση φÏση τουΘεοÏ.9. Τι λοιπÏŒν είναι αυτÏŒ, λÎγει, το οποίο λείπει απÏŒ το Πνεϵαγια να είναι αυτÏŒ ΥιÏŒς; ΔιÏŒτι αν δεν Îλειπε κάτι, θα ήταν ΥιÏŒς.Εµείς ισχυριζÏŒµαστε ÏŒτι δεν του λείπει τίποτε· διÏŒτι δεν είναιελλειπής ο ΘεÏŒς. Ο τρÏŒπος της φανερÏŽσεως, για να το πω

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->