• Embed Doc
  • Copy Link
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
26
Zorg 2.0
Over de omgang tussen de nieuwe patiënt
Steeds vaker zoekt én vindt de patiënt informatie over gezondheid en ziekte via het internet. Zijnzorgprofessionals wel voldoende bekend met de manier waarop en de omvang waarin patiënten ditdoen? Patiënten lijken hierin voor te lopen op de zorgverleners, bij wie de weg naar het internet nogniet ‘in het systeem’ zit. Hoe kan optimaal gebruik worden gemaakt van het internet om de zorg voorde patiënt alsmede de interactie met hem op een hoger plan te tillen? We praten erover met enkelepioniers.
Zorg 2.0 symboliseert het nieuwe ondernemen in de zorg,waarbij de toegevoegde waarde van de interactie tussenpatiënt en zorgverlener een van de pijlers is van een beteregezondheidszorg
Innovatie in communicatie
 
27
FWG Wetenswaardigheden maart/april 2009
Jolanda Hamers, redacteur
In 2003 zocht 1 op de 3 patiën-ten voorafgaand aan een zie-kenhuisbezoek op internet naarinformatie over de mogelijkekwetsuren en behandelmoge-lijkheden. Eind 2008 doen 7van de 10 dat. Maar, internetgebruiken om enkel informatieop te zoeken, is voor sommi-gen hetzelfde als een mobieletelefoon alleen gebruiken omte telefoneren. Fotograferen,sms’en, chatten en mms’en zijnniet meer weg te denken optiesvan een mobiele telefoon,die daardoor voor de huidigegeneratie een verlengstuk vanhenzelf wordt. Analoog hieraanis internet meer dan sec eeninformatiebron die in de vormvan eenrichtingsverkeer de toe-schouwer van gegevens voor-ziet. Interactiviteit en samenzijn de sleutelwoorden.De maatschappelijke trendwaarin mensen internettech-nologieën gebruiken om geza-menlijk inhoud en kennis teproduceren en delen, heet web2.0. Waar het oude web (1.0)slechts bedoeld was om infor-matie op te halen is de tweedegeneratie – 2.0 – een interactief medium. Naar analogie hiervanheeft het begrip Zorg 2.0 zijnintrede gedaan. Alles draaithierbij om participatie, gemeen-schappelijkheid en informa-tie. Zorg 2.0 symboliseerthet nieuwe ondernemen in dezorg, waarbij de toegevoegdewaarde van de interactie tus-sen patiënt en zorgverlener eenvan de pijlers is van een beteregezondheidszorg. Er lijkt eenonherroepelijke en wezenlijkekentering plaats te gaan vindenin de relatie tussen zorgvrageren zorgverleners. Een van decentrale vragen is hoe nieuwemedia als weblogs, online-communities, Twitter, Podcasts,Vodcasts en RSS-feeds zorgcon-sumenten kunnen ondersteunenbij het krijgen en geven vaninformatie. Maar vooral, hoe zijnze van dienst bij het uitwisselenvan ervaringen en netwerkenen het vergemakkelijken vanbijvoorbeeld ziekenhuisbezoeken -opnames?
De nieuwe gebruikers
Wie maken er gebruik van demogelijkheden die web 2.0 onsbiedt? Met andere woorden,wie zijn die nieuwe patiënt ennieuwe zorgverlener?Om met de eerste te begin-nen: waarschijnlijk de meestbekende interactieve zorgvragerin Nederland is Maarten Lens-Fitzgerald, een jonge nieuwe-mediaprofessional die vanaf het moment dat bij hem dediagnose kanker werd gesteld,daarvan uitvoerig verslag doetop het internet. Hij gebruiktzijn weblog, zijn Flickr-accounten niet te vergeten Twitter omzijn ervaringen met anderen tedelen. Voor zijn afspraken metde specialisten in het zieken-huis zet hij Google in. Maartenvertelt wat zijn behandelings-programma is, vermeldt deuitslagen van onderzoeken bijwijze van spreken ‘real time’ opzijn weblog, en laat iedereen alshet ware meekijken terwijl hijeen CT-scan ondergaat. Het zouhem te kort doen, te denkendat hij als een soort freak metzijn gezondheid omgaat. In zijneigen woorden: ‘This is the blogof the journey I started on June4th 2008 when I found out I hada tumor between my lungs. Itsa journal for all to read, to stayinformed and for me to share.’ (Zie www.maartensjourney.com.) Vrienden, familieleden enhuisarts worden zo – impliciet– uitgenodigd om mee te kijkenen kunnen, volgens Maarten,met vragen komen voor de spe-cialist waaraan hij zelf nog niethad gedacht.Natuurlijk is (nog) niet iederepatiënt zoals Maarten. Maarals het bovenstaande ons ietsduidelijk maakt, is het wel datde inzet van interactieve mid-delen die web 2.0 ons biedt, eennieuwe wereld van mogelijkhe-den en communicatiemiddelenschept. Een wereld, waar zorg-verleners onherroepelijk meete maken krijgen en waarmeezorgvragers en -verleners hunvoordeel kunnen doen.Met de vraag wie de (zorg)professionele tegenhanger vanMaarten is, komen we bij eenander hoofdstuk terecht. Waszijn huisarts de Noord-Ame-rikaan Jay Parkinson geweestdan zou dat een ideale matchopleveren. Hij heeft geen prak-tijkruimte, maar doet de meesteconsulten online. Patiënten die
en de nieuwe zorgverlener
 
28hem willen raadplegen, kunnenhem tussen acht uur ’s ochtendsen vijf uur ’s middags bereikenvia instant messenger, e-mail of videochat. Wanneer het nodigis, doet hij een huisbezoek. Hetvervolgcontact kan weer onlineplaatsvinden. Ook in Neder-land werken (huis)artsen diein toenemende mate nut entoegevoegde waarde ervarenvan de inzet van ICT en nieuwemanieren van communiceren.Toch lijkt de nieuwe patiënt denieuwe zorgverlener in aantalruim te overstijgen. Medici zelf zijn nog wat terughoudendermet het gebruik van internet alsinformatie- en communicatie-bron. ‘De patiënt loopt voor opde beroepsgroep’, zegt LucienEngelen, hoofd Acute Zorgre-gio Oost (een samenwerkings-verband van zorgaanbieders,waaronder het UMC St Radboud,huisartsenposten, ambulance-diensten en apothekers in deregio) en hij vervolgt: ‘Waarde patiënten al lang en breedinformatie over ziekte en zorguitwisselen met gebruikmakingvan 2.0 technologieën, staanzorgverleners aan de zijkant.1 miljoen Nederlanders heb-ben een weblog, waarvan erongeveer 17.000 zorggerela-teerd zijn.’ Tel daar de tallozeinternetfora waar patiëntenervaringen uitwisselen eens bijop – dat zijn feiten die de voor-bodes lijken van grote veran-deringen in de organisatie vande zorg. Kennis en informatieover zorginstellingen gaat dehele wereld over zonder dat debetreffende partij het weet, laatstaan kan sturen. Dit zijn defeiten en cijfers waarmee Luciensoms Raden van Bestuur vanzorginstellingen versteld kandoen staan.Speelt hier ook een genera-tiekloof mee? Met name in debestuurlijke en beleidslagen vande zorginstellingen zijn mensenactief die niet zijn opgegroeid ineen digitale omgeving, maar bijwie de wereld van het internetop een later moment in hunleven zijn intrede deed. Veel, jonge, patiënten van nu kennengeen wereld zonder digitalia enhebben deze geïntegreerd inhun leven, in hun zijn. Wellichtis de kloof in het gebruik vaninternet als interactief mediumtussen zorgverlener en zorgge-bruiker hierop – althans gedeel-telijk – te herleiden. ‘Hoewel’,moet Lucien helaas constate-ren, ‘de jonge mensen van 25 jaar niet behoren tot de digitalnatives; dat is pas de generatiedaarna, die nu een jaar of 12-13is.’ 
Acute zorg en Zorg 2.0
Lucien Engelen is de initiatief-nemer van AcuteZorg.nl enomschrijft de groep mensendie bovenstaande ontwikkelin-gen op de agenda proberen tekrijgen als Zorg 2.0-evange-listen. Wat verbindt de acutezorg met interactief internet?Lucien: ‘Vanuit onze taak om dezorg rondom de acute patiëntte coördineren, kwam de vraageen kennisnet in te stellen voorbij de acute zorg betrokkenhulpverleners. Waar vinden weinformatie over de acute zorgen hoe brengen we die op eenhandzame manier bij elkaarmet als doel kennisdeling enonderzoek te faciliteren? Opinternet blijkt veel informatiebeschikbaar, maar door hetversnipperde aanbod was deomgang ermee weinig effectief.’ Los hiervan constateerde zijnonderzoeksteam een grote kloof tussen patiënt en zorgprofes-sional in het gebruik van en detoegang tot deze informatie.Door het aan de hand nemenvan collega’s en laten zienhoe de patiënt al lang gebruikmaakt van de nieuwe media,hopen Lucien en zijn team tweevliegen in een klap te slaan.Enerzijds het oprichten van eendigitale kennispoort rondomacute zorg en anderzijds hetpromoten van de kansen én val-kuilen van de ontwikkeling Zorg2.0. Zo is het negen maandengeleden begonnen.Op 24 maart jongstleden wer-den de eerste vruchten van deinspanningen geplukt met delancering van AcuteZorg.nl: eenonline community waar infor-matie over de acute zorg wordtsamengebracht zodat dezetoegankelijk en beschikbaar isvoor zorgprofessionals. Medici,verpleegkundigen, paramedici
1 miljoen Nederlanders hebben een weblog,waarvan er ongeveer 17.000 zorggerelateerd zijn
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...