Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Krista Log Rafi Ja

Krista Log Rafi Ja

Ratings: (0)|Views: 38|Likes:
Published by Mustafa Kapkovic

More info:

Published by: Mustafa Kapkovic on Jun 26, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/02/2014

pdf

text

original

 
Dr.Sc. Suada BIKI
Ć
, KRISTALOGRAFIJA ( III semestar, 30+30+0 )1.1 Periodi
č
ni nizovi atoma. Kristalna struktura
Govore
ć
i o
č
vrstim tijelima, razlikujemo kristale i amorfna tijela. Npr. bakar, željezo,germanij, natrijev klorid su kristali, a staklo, guma, plasti
č
ne mase, smola, jantar su amorfnatijela.Mikroskopski promatrano, kristali se razlikuju od amorfnih tijela visokim stupnjemregularnosti svoje strukture. Kod idealnih kristala raspored konstituentnih
č
estica ( atoma,molekula ili skupina molekula ) ponavlja se u prostoru. Idealni kristal zamišlja se kao prostorna tvorevina dobijena beskona
č
nim ponavljanjem jednakih strukturnih jedinica. Usvakoj elementarnoj strukturnoj jedinici kristala nalazi se jedan atom ili više njih. Pridefiniciji idealnog kristala pretpostavlja se da atomi miruju u svojim ravnotežnim položajima.
1.2 Rešetka i vektori translacije kristala
Fundamentalno svojstvo idealnog kristala jeste translacijska invarijantnost, tj. idealan kristalse obrazuje beskona
č
nim pravilnim ponavljanjem, u prostoru, identi
č
nih strukturnihelemenata u obliku paralelepipeda ( rešetke ). Struktura bilo kojeg kristala opisuje se pomo
ć
u jedne proste periodi
č
ne rešetke i grupe atoma koja se pridružuje svakom
č
voru ( vrhu) paralelepipeda. Ta grupa atoma naziva se
strukturni motiv.
 Idealan kristal sastavljen od atoma pridruženih
č
vorovima rešetke, koja je definirana sa tri
osnovna vektora translacije:
, tako da raspored atoma, posmatran iz bilo koje ta
č
ke
cba
,,
izgleda potpuno isto kao kada se posmatra iz ta
č
ke
 R
, tj.(1.1)
+++=
cnbnan R
321
gdje su proizvoljni cijeli brojevi ( slika1.1)
321
,,
nnn
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
2
n
b
 
 R
 
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
+
b
1
n
a
2
n
b
 R
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
a
1
n
a
 
Slika 1.1
 Dio kristala u dvodimenzionalnom prostoru.
µ
-strukturni motiv. Raspored atomau ovom kristalu izgleda potpuno isto posmatra
č 
u u ta
č 
ki 
 R
kao i posmatra
č 
u u ta
č 
ki 
 , avektor 
je jednak . U ovom slu
č 
aju konkretno je .
+=
bnan
21
+=
ba
24Logi
č
ka relacija je
rešetka + strukturni motiv = kristalna struktura.
1
 
Dr.Sc. Suada BIKI
Ć
, KRISTALOGRAFIJA ( III semestar, 30+30+0 )
Za rešetku i vektore translacije kaže se da su
primitivni“ ( elementarni, jednostavni ),
ako
bilo koje
dvije ta
č
ke
cba
,,
i
 R
iz kojih raspored atoma izgleda isto, uvijek zadovoljavaju jedna
č
inu (1.1) sa odgovaraju
ć
im izborom brojeva .
321
,,
nnn
Operacija translacije rešetke
ili
operacija translacije kristala
 je definirana kao: pomjeranje kristala, paralelno samom sebi za vektor translacije. (1.2)
++=
cnbnan
321
Vektor 
može se povezati sa bilo koja dva
č
vora rešetke.Jednostavni translacijski vektori ne moraju biti ni jednakog iznosa, niti morajuformirati ortogonalan sistem. Oni odre
đ
uju smjerove kristalografskih osi.
cba
,, 
1.3 Operacije simetrije
U opisivanju kristalne strukture postoje
č
etiri važna pitanja na koja treba odgovoriti
: Kakva jerešetka? Koje kristalografske osi upotrijebiti za opisivanje rešetke? Kakav jestrukturni motiv? Koje operacije simetrije dovode do poklapanja kristalne strukture samesa sobom?
cba
,,Me
đ
u operacijama simetrije nalaze se i operacije translacije kristala, odre
đ
ene relacijom (1.2).Tu su onda operacije rotacije i ogledanja, koje se nazivaju
ta
č
kastim operacijama.
 Naizvjesne ta
č
ke u prostoru (
č
vorove rešetke ili posebne ta
č
ke unutar elementarnog paralelepipeda) mogu
ć
e je primjeniti operacije rotacije i ogledanja, tako da dovedu do poklapanja kristalne strukture sa samom sobom. Dakle, ove operacije treba dodatioperacijama translacije. Mogu postojati i druge operacije simetrije, koje se nazivaju: složeneoperacije, a dobijaju se kombiniranjem translacija i ta
č
kastih operacija simetrije.Kristalna struktura na slici 1.1 tako je nacrtana da posjeduje samo translacijsku simetriju, neuzimaju
ć
i u obzir trivijalnu ta
č
kastu operaciju rotacije za 360
0
.Kristalna struktura na slici 1.2 posjeduje i translacijsku i ta
č
kastu simetriju.
´
 
´
 
´
 
´
 
´
 
´
 
´
 
´
 
´
 x x x
 
 
 
 
 
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 x x x
a
 
´
 
´
 
´
 
´
 
´
 
´
 
´
 
´
 
´
 x x x
 
 
 
 
 
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
µ
 
b
 
Slika 1.2
Vektori translacijer su i . Rotacija za
a
b
π 
radijana, oko bilo koje ta
č 
keozna
č 
ene sa x , dovodi kristal do poklapanja sa samim sobom.
2
 
 
Dr.Sc. Suada BIKI
Ć
, KRISTALOGRAFIJA ( III semestar, 30+30+0 )1.4 Strukturni motiv i kristalna struktura
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  b
1
 b
2
 b
3
a
1
 
 
 
a
2
 
 
 
 
 
 
 
 
1 23
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  b
4
 
T
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4
a
4
Slika 1.3
Č 
vorovi prostorne rešetke u dvije dimenzije. Svi parovi vektora i su vektori translacije rešetke. Me
đ 
utim, vektori a
a
b
4
i b
4
nisu primitivni vektori translacije, jer se nemože obrazovati vektor translacije
 pomo
ć 
u kombinacije cjelobrojnih umnožaka a
4
i b
4
 . Svi ostali prikazani parovi vektora imogu se uzeti kao jednostavni vektori translacije. Paralelogrami 1,2,3 su jednakih površina, i svaki od njih se može uzeti za elementarnu
ć 
eliju. Paralelogram 4 ima dvostruko ve
ć 
u površinu od jednostavne
ć 
elije.
a
b
 
1.5. Jednostavna
ć
elija rešetke
Paralelepiped, slika 1.4, definiran jednostavnim osama ,i naziva se
 jednostavna
ć
elija.
a
b
c
 
b c
 
aSlika 1.4
Jednostavna
ć
elija prostorne rešetke u tri dimenzijeJednostavna
ć
elija je jedna vrsta
elementarne
ć
elije
. Elementarna
ć
elija može popuniti cijeli prostor ako se na nju primjene pogodne operacije translacije kristala; jednostavna
ć
elija jeelementarna
ć
elija minimalne zapremine. Gusto
ć
a
č
vorova rešetke je jedan
č
vor po jednostavnoj
ć
eliji, te je broj atoma jednostavne
ć
elije jednak broju atoma u strukturnommotivu.
Č
vorovi rešetke nalaze se u osam rogljeva paralelepipeda – me
đ
utim, svaki
č
vor uroglju podijeljen je na osam
ć
elija koje se dodiruju na tom mjestu. Zapremina jednostavne
ć
elije,
 3

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->