Tuberkulosis (TB)
Ang TB ay isang karamdamang dulot ng mga mikrobyo na tinatawag na bakterya na kadalasangumaapekto sa mga baga. Maaari kayong mahawaan ng TB kapag nalanghap ninyo ang mgamikrobyo. Mas manganganib kayong magkaroon ng TB kung mayroon kayong mahinang sistema ngkabal sa katawan (immune system). Ang sistemang ito ay maaaring manghina dahil sa di-masustansiyang pagkain, karamdaman, mga gamot, o ibang mga sanhi.
Mga Palatandaan
Ang mga taong may TB ay maaaring mayroong ilan o lahat ng mga palatandaang ito:
•
Ubo
•
Lagnat
•
Pagbaba ng timbang
•
Pag-ubo ng dugo
•
Pakiramdam na nanghihina at pagod
•
Sakit sa dibdib
Pagsusuri
Gagawin ang pagsusuri sa balat upang tingnan kung kayo ay nahawaan. Ang ibig sabihin ngpositibong pagsusuri ay nahawaan kayo ng mikrobyo. Gagawa ang inyong doktor ng x-ray ng dibdibat pagsusuri sa plema (sputum) upang tingnan kung mayroon kayong TB. Susuriin din ang balat ngmga miyembro ng inyong pamilya at iba pang kasamahan ninyo sa bahay.Ang ibig sabihin ng negatibong pagsusuri ay hindi kayo nahawaan. Maaaring walang reaksyon angpagsusuri sa balat kung mahina ang inyong sistema ng kabal sa katawan. Maaaring suriin kayo nginyong doktor para sa TB kung negatibo ang pagsusuri sa inyong balat, ngunit mayroon pa rinkayong mga palatandaan.
Ang Inyong Pangangalaga
•
Kung positibo ang pagsusuri sa inyong balat o mayroon kayong TB, maguumpisa kayong uminomng gamot.
•
Inumin ang inyong mga gamot ayon sa ibinilin. Inumin ang inyong mga gamot sa parehong orasbawat araw at huwag tigilan ang pag-inom sa mga ito. Maaaring kailanganin ninyong inumin anginyong mga gamot sa loob ng 6-24 na buwan. Kung hindi ninyo iinumin ang inyong mga gamot,maaaring bumalik ang inyong TB at mas mahirap itong gamutin. Maaari rin ninyong mahawaanang ibang tao kung hindi ninyo iinumin ang lahat ng inyong mga gamot.
•
Huwag iinom ng alak habang umiinom ng mga gamot na ito dahil ang alak ay maaaring magdulotng mga problema sa atay.
•
Maaaring maging kulay dalandan ang inyong ihi at ibang likido sa katawan dahil sa isa sa mgagamot na ginagamit upang gamutin ang TB.
Kung malala kayo at kailangang dalhin sa ospital:
•
Maaaring ihiwalay kayo sa ibang pasyente. Pipigilan nitong mahawaan ng TB ang ibang tao.
•
Ihihiwalay kayo hanggang nakainom na kayo ng mga gamot sa TB ng 2-3 linggo o hanggang walanang mikrobyo ang inyong plema (sputum).
•
Ang sinumang papasok sa inyong silid ay gagamit ng takip sa ilong at bibig (mask).
•
Isasara ang pintuan sa inyong silid.