3
VAN DE
11
KERNENOPERA'S...
16
t/m
26 september8-9-10 oktober19-20-21 november
februari en maart 2009
april 2009
K wi n t s h e ul M a a s d i j k
H e enw e g &
D eL i er
N a al d wi j k & ‘ s - G r av enz an d eH on s el er s d i j k
Kipstraat
werktitel
Bouke Oldenhof
Bouke Oldenhof (1957) is een geborenen getogen Fries. Hij behaalde zijn doc-toraal Nederlandse Taal en Letterkundeen omdat hij - tot zijn spijt - niet op eenboerderij opgroeide, werd hij leraarNederlands en Fries. Na een studieTheaterwetenschappen ging hij als dra-maturg aan de slag bij het amateurto-neel in Friesland. Maar schrijven kreegbij hem gaandeweg de overhand ensinds 2000 is hij full time schrij-ver/vertaler.Wie de toneelstukken van zijn handziet, kan daarin iets van de persoonOldenhof herkennen. “Bij elk stuk enelke rol kan ik mij telkens de vraag stel-len: ben ik dat? Het verrast me behoor-lijk dat ik toch, al schrijvende, in perso-nages kanten van mezelf verbeeldwaarvan ik me totaal niet bewust ben.”Hij heeft inmiddels meer dan 40toneelstukken op zijn naam staan, vangrote happenings tot kleutertheater.“Juist de afwisseling is boeiend: hetnaïeve voor kinderen, lichte spot voorvolwassen en de dynamiek bij eenspektakelstuk met een behoorlijkecast. Maar ik houd niet van grote woor-den en vage filosofieën op de planken.Ik zoek mijn inhoud dichtbij de mensen,in de kleine dingen van alledag diebepalen hoe ieder in het leven staat.”Oldenhof heeft al voor meerdere wer-ken prijzen en nominaties gekregen.Zijn trots is zijn stuk Abe! (1995) dat inhet Abe Lenstra Stadion werd opge-voerd. Toen hij zijn personage Abe lietzeggen dat hij Ajax zou inpakken, rea-geerden Abe's vrienden, die dat maargrootspraak vonden, met “Die komenuit Amsterdam!”. Toen golfde er eenlach van herkenning door het stadionvol Friezen, die precies voelden wat ditover Noordelingen zei.De opera van Kwintsheul gaat overtwee broers die samen leven met hunmoeder. Als zij overlijdt lenen ze geldom het dak te laten repareren en eenRussische vrouw te kopen. “Hierin zie je mijn lievelingsthema: het stuk gaatover gewone mensen die grip proberente krijgen op hun leven. Je kunt even bijze naar binnen kijken, met ze meevoe-len hoe zij het leven ervaren. Daar kanik nooit genoeg van krijgen.”
Ze slaat op tweemanieren
werktitel
Roger Hendriks
Roger Hendriks (1956) zocht met zijn in1983 behaalde artsenbul aanvankelijkeen carrière in de automatiserings-branche, maar toen hij in 1990 doorHerman van Veen werd gevraagd omzijn privé-secretaris te worden, hoefdehij niet lang na te denken: “Een fantas-tische kans. Toen begon ik ook teschrijven en ging ik ervaren wat je alle-maal schijnbaar uit het niets door mid-del van creativiteit vorm kunt geven.”Samen met Van Veen schreef hij in1986 al ‘Donkerlokje en het Land vanLicht’. Ook was hij mede-auteur eneindredacteur van ‘Het NationaleVoetbalboek’ (2000), auteur van hetesotherisch sprookje ‘De verdwijningvan het mysterie’ (2000), schreef kin-derliedjes voor o.a. ‘Kinderen voorKinderen’ en was hij anderhalf jaar langcolumnist voor ‘Andermans Veren’ opRadio 2.“Ik wil het (lezers)publiek laten bele-ven, dat hun gezondheid te makenheeft met de simpele vraag: voel ik mehier thuis? Een kerngevoel dat heeleigen is maar dat we door allerleiregels zijn vergeten. Door middel vanhumor, filosofietjes en gedachtengan-gen probeer ik dat gevoel op een res-pectvolle manier herkenbaar temaken.”De opera van Maasdijk – gebaseerd opgebeurtenissen in een dorpsschool - isvoor Hendriks in meerdere opzichteneen uitdaging. ”Ik hou niet van rijm ofzinnen die een lied alleen maar opvul-len. Ik daag mezelf uit zin voor zin tezorgen voor betekenis en dat vraagtveel creativiteit. Bovendien wil ik mijneigen invalshoek invlechten in het ver-haal, namelijk dat kwalijke handelingenvan mensen misschien wel begrijpelijkzijn, maar dat het niet goed te praten isals anderen daarvan het slachtofferworden. Toch laten we ons in zulkegevallen gemakkelijk met dooddoenershet zwijgen opleggen. Daarom geef ikdeze opera vooral het thema mee dat je in elke situatie altijd een keuze kanmaken: laat ik het gebeuren of geef ikmijn leven richting door zelf de krachtte vinden een stap te zetten die met‘mij’ te maken heeft? Als het publiekdat eruit oppakt is de opera voor mijgeslaagd.”
Pontamoer
(januari 2009
)
& Vuur en vlam
werktitel
Ruben van Gogh
Ruben van Gogh (1967) – alias de Manvan Taal - heeft zich vanaf zijn studen-tentijd jarenlang bezig gehouden mettoneel, cabaret en dans.Tegenwoordig is hij vooral optredenddichter, cultureel presentator en schrij-ver van liedjes en teksten voor operaen musicals. Zo schreef hij het verhaalvoor 'Kromme Jongens de Musical' ende volledige tekst voor ‘De kus van dePontamoer’. “Het gaf me een trotsgevoel toen Maghen, Jolentha enKoosje in die Heenweg-opera mijn tek-sten zongen. Ik was en blijf fan vanhen. Dat ik in 2008 genomineerd werdvoor de titel 'Dichter des Vaderlands'voelde ook als een geweldige erken-ning van mijn werk.”Inmiddels is Van Gogh wederom metcomponist Bob Zimmerman druk aanhet brainstormen over de toon en deaard van de Lierse opera over de Priva.“Anders dan bij de Pontamoer, waar-voor ik eerst de tekst schreef enZimmerman vervolgens de muziek,hebben we nu meer overleg voorafover de aard en structuur. DePontamoer was een frivole opera maarvoor onze komende opera in novemberverwachten we een meer gedragentoonzetting te krijgen, zowel in demuziek als in de tekst.”De opera van De Lier is dus de derdeproductie waarvoor hij zich verdiept inWestlandse zaken. Via antiquariaten eninternet heeft hij al een aardigWestlandarchief opgebouwd met foto-boeken, romans en kronieken.“Langzamerhand word ik zo’nWestlandkenner dat ik in mijn woon-plaats Utrecht wel eens laat vallen datik misschien liever regiodichter vanWestland zou willen worden dan stads-dichter van Utrecht. Voor De Lier ver-diep ik me nu weer in de geschiedenisvan de Priva, in plofkachels en klimaat-beheersing.De uitdaging is telkens weer uit allegegevens een pakkend verhaal te des-tilleren met een logische opbouw. Ik zitnet zo lang te lezen, puzzelen en schui-ven tot ik denk: nu heb ik de lijn te pak-ken. Voor mij is dan pas de fase aange-broken van schrijven, spelen met taaldus, en dan ben ik ook helemaal in mijnelement.”
Beul, van een Baljuw& Tussen hemel en helBam Commijs
Bam Commijs (1953) is componist, pia-nist en tekstschrijver van muziekthea-terstukken. Hij leerde het muziekvak inde praktijk door in binnen- en buiten-land te werken met musici, artiesten,koren en theatergroepen. Zijn stukkenzijn zeer veelzijdig en herkenbaar, watook geldt voor zijn werk als libret-tist/tekstschrijver.Op basis van gesprekken met bewo-ners uit de Zaanse wijk Kogerveld ont-wikkelde hij het toneelstuk 'VerreBuren, Goede Vrienden' over de inte-gratieproblemen in die wijk. Eerderschreef hij voor Dario Fo onder andere'De Engel en de Duizend Doden','Afstallen' en de mini-huwelijksopera'Forever and ever', die werd uitgevoerdin de Operalinten Heenweg enKwintsheul.Aan de 11kernenopera werkte Commijsmee als tekstschrijver van de opera’svan Naaldwijk en ‘s-Gravenzande.“Omdat je voor deze stukken die in hetverleden spelen, niet uit journaalbeel-den kan putten hoe het praten enbewegen van mensen in die tijd was,moest ik dat vanuit mijn verbeeldinginvullen. Nu hoefde het voor mij nietallemaal precies te kloppen. Ik wildenamelijk in ‘Douglas’ laten zien hoemensen door een schrikbewind wor-den aangetast en – in ‘Tussen hemel enhel’ - de tegenstelling uitwerken tus-sen bovenlaag en volk. Dat zijn eigen-lijk problemen van alle tijden.”Altijd als hij naar een uitvoering vanzijn stuk gaat kijken en hij bij zijn bin-nenkomst in de zaal allerlei stellagesop het toneel ziet staan, heeft hijdezelfde gedachte: Heb ík dat gedaan,heeft men dat allemaal voor de uitvoe-ring van mijn werk gemaakt? En danhoopt hij maar dat het publiek al diemoeite enorm zal waarderen.Zelf zegt hij heel tevreden te zijn over‘zijn’ twee voorstellingen. “Het waslang, massaal en licht chaotisch inNaaldwijk en kort, overzichtelijk enstrak in ’s-Gravenzande, maar zo warendeze stukken ook precies bedoeld. Ikkijk terug op een prettige en probleem-loze samenwerking met Dario Fo,waarvan de 'doe maar gewoon jewerk'- mentaliteit me steeds weersterk aanspreekt.”
Paleisgeheimen
de opera
Aart van den Berg
De Westlander Aart van den Berg(1957) studeerde economie en theolo-gie. In 1998 promoveerde hij en in dat jaar verscheen ook zijn boek ‘God andthe Economy’, waarin hij kerkelijke ver-klaringen over economische ordenin-gen met elkaar vergeleek. Zijn passie isechter het schrijven van theater encabaretproducties. Om hiervan ook zijnwerk te maken richtte hij in 1996Theater in Feite op, dat gevestigd is in’s-Gravenzande.Vanaf dat moment houdt hij zich bezigmet het schrijven van teksten voortheateracts waarmee belangrijkegebeurtenissen in het bedrijfslevenluister kunnen worden bijgezet. “Iklever met name maatwerkproducties –cabaret, musical, sketches , theaterdi-ners – die ik speciaal voor de gelegen-heid schrijf en produceer.“Hij kiest in de regel voor de musical-vorm als hij de opdracht krijgt om een‘community-project‘ te schrijven en teorganiseren. ‘Paleisgeheimen - deopera’ is dan ook feitelijk zijn debuutals schrijver van een operaverhaal, indit geval op muziek van ConstantijnHuygens en tijdgenoten die speciaaldoor Bob Zimmerman bewerkt is totpartijen voor het kleine orkest, solisten,ensembles en koren.“Ik vond het een geweldige uitdagingen een bijzonder leuke ervaring om nueens een opera te schrijven. Eigenlijkmoet ik wel bekennen dat ik typischeen man ben van popmuziek en luis-terliedjes, dus toen ik de tekst voor eenmadrigaal moest schrijven vroeg ik bijDario Fo: ‘Wat is dat, een madrigaal?’Zo heb ik bij dit project ook nog dingengeleerd.”Dat Van den Berg de vraag kreeg hetverhaal voor deze opera te schrijven, isniet helemaal toevallig. “Voor het pro- ject Paleisgeheimen van Kunstgebouwin november 2008 had ik de tekstenvan de nar geschreven, dus de voor-malige 17e eeuwse bewoners warenvoor mij geen vreemden meer. Wehebben Huygens de gelegenheid gebo-den in deze opera zijn belevenissenaan het hof te onthullen, in muziek enverhaal. Ik vond het een eer om, alschrijvend, als het ware zijn pen teberoeren.”
Leave a Comment