Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Bernard Łukańko, Utrata obywatelstwa polskiego przez osoby migrujące do RFN

Bernard Łukańko, Utrata obywatelstwa polskiego przez osoby migrujące do RFN

Ratings: (0)|Views: 16 |Likes:
The objective of the study is an analysis of the problem of effective loss of Polish citizenship by persons migrating to the FRG based on the State Council Act No. 3756. The issue of the loss of Polish citizenship by the above mentioned category of persons is extremely complicated and gives rise to numerous doubts in judicial decisions. Its is an object of discrepancy both in the rulings of administrative courts and the Supreme Court. The problem under study is relevant not only to the very institution of citizenship, but also to the issue of efficient loss of real property in possession of the migrating persons (Art. 38 Act 3 of 14 July 1961 on the governance of urban areas). The main focus of the present study is the analysis of the legal qualification of the permission to change citizenship.
The objective of the study is an analysis of the problem of effective loss of Polish citizenship by persons migrating to the FRG based on the State Council Act No. 3756. The issue of the loss of Polish citizenship by the above mentioned category of persons is extremely complicated and gives rise to numerous doubts in judicial decisions. Its is an object of discrepancy both in the rulings of administrative courts and the Supreme Court. The problem under study is relevant not only to the very institution of citizenship, but also to the issue of efficient loss of real property in possession of the migrating persons (Art. 38 Act 3 of 14 July 1961 on the governance of urban areas). The main focus of the present study is the analysis of the legal qualification of the permission to change citizenship.

More info:

Categories:Types, Research
Published by: Instytut Zachodni w Poznaniu on Jul 18, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/18/2013

pdf

text

original

 
BERNARD ŁUKAN
´
KOBernard Łukan´koWarszawa
UTRATA OBYWATELSTWA POLSKIEGOPRZEZ OSOBY MIGRUJA˛CE DO RFN
Utrata obywatelstwa polskiego przez osoby migruja˛ce do RFN
WPROWADZENIE
W latach 1945-1949 wyjecho z Polski do Niemiec weug doste˛pnychdanych ponad 3,5 mln oso´b narodowos´ci niemieckiej
1
. Na przełomie lat1949
͞
1950, w zwia˛zku z zaostrzeniem mie˛dzynarodowej sytuacji polityczneji realizacja˛krajowych plano´w gospodarczych, wstrzymano akcje˛przesiedlen´cza˛
2
.Zadecydowały o tym m.in. wzgle˛dy demograficzne i brak ra˛k do pracy. Od 1950 r.wyjazd z Polski wymagał zgody włas´ciwych władz, kto´ra˛niezwykle trudno byłouzyskac´
3
. Stosowne porozumienie mie˛dzynarodowe umoz˙liwiaja˛ce wyjazd zawartow 1950 r. z NRD
4
. W latach 1950-1955 wyjazdy naste˛powały praktycznie prawiewyła˛cznie do NRD. Powstaje pytanie, jakie skutki dla zachowania obywatelstwapolskiego wywołał wyjazd do NRD. W dniu 12 listopada 1975 r. w Berlinie zostałapodpisana Konwencja pomie˛dzy PRL a NRD o uregulowaniu przypadko´w podwo´j-nego obywatelstwa, w kto´rej rozstrzygnie˛to m.in. kwestie˛obywatelstwa oso´b, kto´rewyemigrowały do NRD w latach 50. XX w.
5
„Zgodnie z jej art. 7 osoby pełnoletnie, kto´re w dniu wejs´cia w z˙ycie Konwencji miały napodstawie ustawodawstwa krajowego obywatelstwo jednego z pan´stw, mogły wybrac´ pan´stwo,kto´rego obywatelstwo chca˛zachowac´. Naste˛powało to w drodze złoz˙enia os´wiadczenia przed
1
Por. P. Madajczyk,
Wysiedlenia i przesiedlenia popoczdamskie ludnos´ci niemieckiej z Polski
, w:
Transfer, obywatelstwo, maja˛tek. Trudne problemy stosunko´w polsko-niemieckich. Studia i dokumenty
,W. Go´ralski (red.), Warszawa 2005, s. 43; Na temat danych liczbowych por. takz˙e W. Peters,
 Aussiedlerzuzug Entwicklung und Perspektiven
, ZAR 5-6, 2003, s. 193; A. Baaden,
 Aussiedler-Migration. Historische und aktuelle Entwicklungen
, Berlin 1997, s. 16 i n.
2
S. Jankowiak, M. Sora,
Polityka władz polskich wobec oso´b ubiegaja˛cych sie˛ o zgode˛ nawyjazd na pobyt stały z Polski do Niemiec w latach 1950-1984 r.
, w:
Transfer 
..., s. 49.
3
 Ibidem
, s. 50.
4
 Ibidem
, s. 51. Nalez˙y przypomniec´, iz˙ Polska nie utrzymywała stosunko´w dyplomatycznychz RFN.
5
M. Muszyn´ski,
Obywatelstwo oso´b przesiedlonych i repatriowanych z Polski a prawomie˛dzynarodowe
, w:
Transfer...
, s. 106.
PRZEGLA˛D ZACHODNI2012, nr 3
 
organami pan´stwa tej strony, kto´rej obywatelstwo chciały zachowac´, w terminie roku od wejs´ciaw z˙ycie Konwencji. Osoba, kto´ra nie złoz˙yła os´wiadczenia, z mocy Konwencji (art. 8) zachowywałaobywatelstwo tego pan´stwa, w kto´rym miała miejsce pobytu stałego w dniu upływu terminu złoz˙eniaos´wiadczenia”
6
.
W praktyce na mocy art. 8 Konwencji wie˛kszos´c´ oso´b, kto´re wyjechy z Polskido NRD utraciła obywatelstwo polskie.W dniu 31 stycznia 1955 r. rza˛d PRL wydał os´wiadczenie o zakon´czeniu stanuwojny z Niemcami. Okolicznos´c´ te˛potwierdzono naste˛pnie w uchwale RadyPan´stwa z 18 lutego 1955 r.
7
We wrzes´niu 1955 r. pierwszy sekretarz KC KPZRNikita Chruszczow prowadził rozmowy z kanclerzem RFN Konradem Adenauerem,kto´rych przedmiotem była zgoda na rozpocze˛cie akcji repatriacji Niemco´w z Rosjido RFN
8
. Były one impulsem takz˙e dla odpowiednich działan´ władz PRL i RFN,lecz brak stosunko´w dyplomatycznych spowodował, iz˙ po´z´niejsze rozmowy prowa-dzili ze soba˛pos´rednicy przedstawiciele Polskiego i Niemieckiego CzerwonegoKrzyz˙a
9
. Uzgodniono akcje˛ła˛czenia rodzin ze wzgle˛do´w humanitarnych i stworzo-no tym samym moz˙liwos´c´ wyjazdu okres´lonej w ustnych porozumieniach grupieoso´b
10
. Władze pan´stwowe uznały przy tym, iz˙ istotna˛kwestia˛jest doprowadzeniedo utraty obywatelstwa polskiego przez osoby wyjez˙dz˙aja˛ce
11
. Brak uznania RFNoraz (brak w tamtym czasie) stosownej umowy z NRD powodował, iz˙ uregulowaniutej kwestii słuz˙yc´ musiało wo´wczas prawo krajowe. W konsekwencji w dniu 16maja 1956 r. Rada Pan´stwa wydała uchwałe˛nr 37
͞
56 (niepublikowana˛), w sprawiezezwolenia na zmiane˛obywatelstwa polskiego repatriantom niemieckim, maja˛ca˛naste˛puja˛ce brzmienie:
„Na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim(Dz. U. Nr 4, poz. 25) Rada Pan´stwa postanawia:Zezwala sie˛na zmiane˛obywatelstwa polskiego na niemieckie obywatelom polskim, kto´rzyopus´cili lub opuszcza˛obszar Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i udali sie˛lub udadza˛jakorepatrianci do Niemieckiej Republiki Demokratycznej lub Niemieckiej Republiki Federalnej.Zezwolenie rozcia˛ga sie˛na dzieci pozostaja˛ce pod adza˛rodzicielska˛oso´b okres´lonychw ust. 1, kto´re wraz z rodzicami opus´ciły lub opuszcza˛obszar Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Osoby wymienione w ust. 1 i 2 traca˛obywatelstwo polskie po przekroczeniu granicy PolskiejRzeczypospolitej Ludowej”.
6
 Ibidem
, s. 106.
7
S. Jankowiak, M. Sora,
Polityka
..., s. 59.
8
 Ibidem
, s. 60 i n.
9
 Ibidem
, s. 61.
10
Szczego´ły M. Muszyn´ski,
Obywatelstwo oso´b...
, s. 102. Ła˛cznie, gło´wnie w ramach akcjiła˛czenia rodzin, wyemigrowało do 1982 r. oko 633 tys. oso´b por. J. Barcz,
Problem utratyobywatelstwa polskiego przez emigranto´w z Polski do Republiki Federalnej Niemiec na podstawieuchwały Rady Pan´stwa nr 37 
͞
56 
, w:
Transfer 
..., s. 127.
11
M. Muszyn´ ski,
Obywatelstwo
..., s. 103.Bernard Łukan´ko
70
 
Wydawac´ by sie˛mogło, iz˙ w s´wietle powyz˙szego aktu przekroczenie granicyprzez korzystaja˛cych z moz˙liwos´ci wyjazdu ostatecznie zamkne˛ło kwestie˛obywa-telstwa, a uchylenie uchwały nr 37
͞
56 uchwała˛Rady Pan´stwa nr 26
͞
84 z dnia8 marca 1984 r.
12
oznacza, iz˙ ma ona dzis´ jedynie znaczenie historyczne. Tak  jednak sie˛nie stało. Po 1989 r. wielu emigranto´w zdecydowało sie˛podja˛c´ staraniao powro´t do Polski, a zbliz˙aja˛ca sie˛akcesja Polski do UE, kto´ra nasta˛piła ostatecznie1 maja 2004 r. spowodowała, iz˙ wiele oso´b skonkretyzowało swoje działaniazmierzaja˛ce do ustalenia braku utraty obywatelstwa polskiego mimo posiada-nia
͞
uzyskania obywatelstwa niemieckiego. Spowodowało to, iz˙ uchylona przedwielu laty uchwa nr 37
͞
56 sta sie˛przedmiotem zainteresowania organo´wadministracyjnych, sa˛do´w i doktryny prawniczej. Dodac´ nalez˙y, iz˙ uchwała ta maznaczenie nie tylko dla kwestii samego obywatelstwa, ale odgrywa duz˙a˛role˛w kwestii własnos´ci nieruchomos´ci. Art. 38 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 14 lipca1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach
13
stanowił bowiem:
„Nieruchomos´ci stanowia˛ce zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b) dekretu z dnia 8 marca 1946 r.o maja˛tkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 z po´z´niejszymi zmianami)własnos´c´ oso´b, kto´rym wobec uzyskania przez nie stwierdzenia narodowos´ci polskiej słuz˙yłoobywatelstwo polskie, przechodza˛z mocy samego prawa na własnos´c´ Pan´stwa, jez˙eli osoby tew zwia˛zku z wyjazdem z kraju utraciły lub utraca˛obywatelstwo polskie”.
Przepis art. 38 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. obowia˛zywał od 21 lipca 1961 r.do 31 lipca 1985 r. Ustawa z dnia 14 lipca 1961 r. została uchylona przez ustawe˛o gospodarce i wywłaszczaniu nieruchomos´ci z 1985 r.
14
PROBLEM SKUTECZOS
´
CI UTRATY OBYWATELSTWA
W latach 90. XX w. do wojewodo´w zacze˛ły wpływac´ wnioski o stwierdzenieposiadania obywatelstwa polskiego
15
przez osoby, kto´re wyjechały do RFN na
12
J. Barcz,
Problem.
.., s. 129 i n.
13
Dz. U. z 1969 r., Nr 22, poz. 159 ze zm. Art. 39 ust. 3 tekstu pierwotnego ustawy, Dz. U. Nr 32,poz. 159.
14
Na temat kwestii własnos´ciowych por. np. wyrok Sa˛du Najwyz˙szego z dnia 13 grudnia 2005 r.,IV CK 304
͞
05, OSNC 2006
͞
10
͞
166. Wyrok ten tyczył sytuacji atypowej – ewentualnej utraty własnos´ciprzez spadkobierce˛osoby okres´lonej w art. 38 ustawy z 1961 r. Por. takz˙e ustawe˛z dnia 7 wrzes´nia2007 r. o ujawnieniu w ksie˛gach wieczystych prawa własnos´ci nieruchomos´ci Skarbu Pan´stwa oraz jednostek samorza˛du terytorialnego, Dz. U. Nr 191, poz. 1365. Por. takz˙e postanowienie Sa˛duNajwyz˙szego z dnia 20 czerwca 2002 r., I CKN 782
͞
00, Lex 55504.
15
Nalez˙y wskazac´ na istotne stanowisko NSA, zawarte w wyroku z dnia 20 lutego 2008 r., II OSK97
͞
07, zgodnie z kto´rym „dziecko moz˙e byc´ strona˛w sprawie dotycza˛cej obywatelstwa polskiegozmarłego rodzica”, tj. jest legitymowane do wysta˛pienia z wnioskiem tycza˛cym stwierdzenia utraty lubodmowy stwierdzenia utraty obywatelstwa zmarłego rodzica. W okolicznos´ciach stanu faktycznegosprawy wnioskodawczyni została zobowia˛zana przez sa˛d powszechny do przedłoz˙enia dokumentupotwierdzaja˛cego brak utraty obywatelstwa przez matke˛wnioskodawczyni, kto´ra w 1976 r. wyjechała naUtrata obywatelstwa polskiego przez osoby migruja˛ce do RFN
71

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->