Muhammed Hasan KılınçHülya Bulut TK 222.2720.05.2009

Kürk Mantolu Madonna

Romanında Karakterler ve İnsanİlişkileri

Sabahattin Ali’nin ünlü romanlarından olan ‘’ Kürk MantoluMadonna’’ romanı gayet etkileyici , akıcı ve okuyanların tesirini uzun süreüstlerinden atamayacakları bir eser.Eserde kullanılan birinci ağızdan anlatım tekniği kurgulanan olaylarınokuyucu üzerindeki etkisini arttırıyor. Ayrıca çoğu hikayeyi okurkenaklımızın bir köşesinde sürekli bizi meşgul eden anlatılan olayların gerçekolmadığı hissi bu romanda okuyucuyu biraz rahat bırakmış gibigözüküyor.Romanın anlatımındaki bu başarının sadece anlatım tekniğindenkaynaklandığını düşünmek çok doğru olmayabilir.Sık sık psikolojiktasvirlerin kullanılması , samimi duyguların anlatılması ve okuyucunun dakendinden bir pay bulabileceği karakter ve duyguların seçilmesi bubaşarıyı arttıran en önemli sebeplerden birkaçı olarak sayılabilir.Romanın başında Raif efendiyle tanışan ve onun gizemli hayatınınayrıntılarına kafayı takan şahsın kim olduğunu bilmiyoruz. Romanınbaşlangıcı zaten onun kişiliğinin çok da önemli olmadığını fakat anlatacakbir hikayesi olduğunu bize haber veriyor. Aslında bu yönüyle isimsizkahramanımız Raif efendiye çok benziyor.Romanın önemli karakterleri isehiç şüphesiz Raif efendi ve onun biricik aşkı Maria Puder.Romanın belli birbölümünden sonra çoğu olay bu iki karakter arasında geçiyor.Genç Raif Almanya’ya gidişinden yaklaşık bir sene sonra tanıdığı ‘’ Kürk mantolumadonna’’ nın hayatında köklü bir değişikliğe yol açıp sanki onu tekrarhayata bağladığından bahsediyor.Zaten yazının akışından Berlin’in onusıkmaya başladığını ve hayatının bir anlam ifade etmediğini çıkarıyoruz.Maria Puder’ e daha tanışmadan hayran olan Raif , onunla tanıştıktansonra bir kişisel ve ruhsal dönüşüm geçiriyor.Aslında bu iki yabancı insanınbu kadar kolay tanışıp arkadaşlıklarını ilerletebilmelerinin temel nedenleriikisinin de farklı olarak nitelendirilebilecek insanlar olmaları ve birbirleriniinanılmaz bir merak hissiyle tanıma arzularıdır. Bu iki insanın aleladeolmayışlarının sebebi ikisinin de kendi cinslerinin doğal özelliklerinisergilemekten çok uzak olmalarıdır.Bunu birçok yerde Maria Puder itiraf ediyor zaten.Bir yerde kendisiyle alakalı ‘’…Beni yüzde yüz doyurmayan

şeyleri yapmak beni kendi gözlerimde küçültüyor…Bilhassa tahammüledemediğim şey , kadının erkek karşısında her zaman pasif kalmayamecbur oluşu… Neden?...Niçin böyleyim , niçin diğer kadınların farkına bilevarmadıkları bir nokta bana bu kadar ehemmiyetli görünüyor… Acababende anormal bir taraf mı var, dedim. Hayır , bilakis diğer kadınlardandaha normal olduğum için böyle düşünüyorum’’(s97) diyor.Diğer yandanRaif’le alakalı olarak ‘’ Siz sahiden başka erkeklere benzemiyorsunuz…Onları ilk işi evvela bu cihetleri sağlama bağlamaktır.Siz başınızı alıpgidiyorsunuz…’’(s84) yorumunu yapıyor.Maria Puder’in söylemlerinekatılmakta kendimizi haklı sayabiliriz. Ne var ki Raif’in bir erkeğin klasiközelliklerini gösterip göstermediğini anlamak o kadar kolay değil aslında.’’O sadece karşısına çıkan bu yegane insanı ve onun sevgisinikaybetmemeyi umarak ihtiyatlı davranıyor olabilir’’ şeklinde bir yorumyapılabilir fakat bu varsayımı çürüten bulgu da yine Raif’in tavırlarıiçerisinde. Çünkü Raif ‘in tavırları , samimiyeti ve masumiyeti MariaPuder’in ona olan alakası artmasına rağmen değişmiyor. Sadece yenitanıştığı bir kadının sevgisini kaybetme korkusuyla böyle davranıyorolsaydı ilerleyen zaman içerisinde karşısındaki insanla arasındaki bağlarınkuvvetlenmesini fırsat bilip gerçek karakterini ortaya çıkaracaktı.ZatenMaria Puder’ in de korktuğu şey de buydu. Sık sık Raif’in tepkisini ölçen veonu köşeye sıkıştıran tavır ve soruları hep bu korkusundan ilerigelmekteydi.Eserde karşımıza çıkan diğer bir önemli konu da Raif ‘in ebeveyniyleilişkilerinin çok zayıf olduğudur. Anı defterinde annesinden çok azbahseden Raif babasıyla alakalı da çok iyi şeyler söylemiyor. Bu kadar hisli, duygulu ve içine kapanık bir erkeğin babasından pek bahsetmese deannesinden çokça bahsetmesi beklenirdi.Çünkü erkek çocukları annelerinesıkıca bağlıdır , özellikle daha sessiz ve sakin olanlar… Ama eserde böyleizlere rastlayamıyoruz. Bunun sebebi Raif ‘in yirmi beşli yaşlara gelmesive yeni bir kadınla tanışması olabilir. Çünkü psikoloji uzmanları erkekçocuğun bu yaşlarda annesiyle arasındaki bağın zayıfladığını söylüyor.Anıların da tam bu yaşlarda yaşanan olayları konu alması bu meselenintemel sebebini açıklayıcı niteliktedir.Babasının ölümü Raif’in hayatının akışını değiştiren ikinci büyük olayoluyor.Aslında en başlarda bu olayın kendi hayatını nasıl etkileyeceğini çokkestiremiyor.Bir yerde ‘’ Ve bir gün her şey bitti… O kadar basit , o kadarkati bir şekilde bitti ki, ilk anda işin azametini anlamak benim için mümkünolmadı… Yalnız biraz şaşırdım , bir hayli üzüldüm ; fakat bu hadiseninhayatım üzerinde bu kadar büyük , bu kadar değişmez bir tesiri olacağınıasla düşünmedim.’’(s136) derken bu olayın Almanya’da yaşadığı buhayalleri bozan bir karabasan olabileceğinden haberi yoktu. Babasınınölümü adeta ona gerçek dünyanın varlığını tattıran , ait olmadığı yerlerde

olduğu hissini uyandıran ve kaderi sıkça sorgulamasına yol açan birsembol olmuştu.O kadar büyük bir şok yaşamıştı ki Türkiye’ ye gidipgitmemeyi bile Maria Puder ‘ e soracak kadar iradesiz kalmıştı. Sonradanmaddi sebeplerden dolayı Türkiye ‘ ye gitmesinin mecburi olduğunukavrayabilmiş ve yaşadığı bu Almanya macerasına bir ara vermek zorundakalmıştı. Fakat bu ayrılık bir ara değil , bir sondu.Türkiye’ ye geldikten sonra akrabalarının arkasından çevirdiğidolapları gören Raif insanlara olan güvenini epey kaybetmişti. Bu sıralardasevgilisiyle olan mektuplaşmaları onu hayata bağlayan birer iksirdi. Birsüre sonra bu mektupların kesilmesi onu adeta hayata küstürmüş vetepkisiz bir insana dönüşmüştü. Sevmediği birisiyle evlenerek en büyükhatayı yaptığını sonraları anlayan Raif efendi son zamanlarına kadar MariaPuder’i suçlamıştı. Onun öldüğünü düşünmek yaşadığı halde kendisiniunuttuğunu düşünmekten daha zor gelmişti herhalde ona. Çünkü ikincidoğumunu ve ruhunun farkına varmasını onun varlığına borçluydu.Ölümünden iki gün önce gördüğü kızı ona suçsuz ve ölü bir kadını bunca yılsuçlamanın ne kadar büyük bir hata olduğunu hatırlatmıştı ve bu kederhayatının sona ermesine sebep olacak kadar büyüktü.