High Quality
Open the downloaded document, and select print from the file menu (PDF reader required).
SUPLEMENTO DE CULTURA
23 DE MAIO DE 2009. NÚMERO 24
ornal
DE GALICIA
NOS
Alain Resnais, sempre
CINE
Páx.6
OS LUGARES DA POESÍA
Terreos de fronteira, novos xeitos de participación, formas distintas de imaxinar o poético
Seun Kutie a ilustreestirpedo afrobeat
MÚSICA
Páx.7
Poemas visuais da serie ‘Yoviendo’ (2007) da Corporación Semiótica Galega
2
I
XORNAL DE GALICIA
23 de MAIO de 2009
en portada
O ug p
acoro, pensemos na cltraespaola–, fclmentese poen sar coa mesmasolvenca para percr opropo. Pregntas xngasa esta hptese alen srémoras pactaas coa tracnhstrca para ecrmoso qe é o non é poesa naactalae, as como asxecn eses esqemas epensamento ao lro, comomecansmo e lextmacn econsagracn case exclsvopara calqera poeta qe seprece e o ser con toas asgarantas.
POO PO xPt
Formas stntas e maxnaro poétco, qe comean a seralnaas polo campo cltrale Gala, propoen aorar apoesa como nha concnpotencalmente nscrtanos comportamentos e nosacontecementos hmanos.Esta concepcn, qe nosesloca cara a terreos efrontera asmos conpavor por crtca eacaema, nce na eaa arte, a poesanestecaso, como n proceso porexpermentar. E reclama, aomesmo tempo, novas formase partcpacn afastaas aseas convenconas e letra,consmo e nterpretacn.Antn Lopo, nn texto nclono lro o se proxecto
Dentro
, efn a poesa como“accn smltnea e relacnnversal”, espos e caerna conta e qe “a poesa nonpoa ser s lteratra”. Soreestmlantes ases comoestas, paga a pena amplara focaxe sore o panoramapoétco contemporneoe alargar a ollaa cara sprctcas e performance,as qe tran parto osoporte telemtco (poesahpertextal, holopoesa), o
spoken word
, as apostas polahracn e pola confsnentre scplnas artstcas o,tamén notoramente,o qe e poétcohoer en certaspropostasmscas,escéncas,aovsas ogrfcas como aana eseaa.Pomonosa pensar, as,
desordenadamente,
nos programase actacnsoportaos polopropo AntnLopo, MatarleTeatro, www.expoplanetarm.net, a CorporacnSemtca Galega(www.cosega.org), O Leo/ Leo Arremecghona, antervencn sore CelsoEmlo Ferrero e
Labregosdo tempo dos sputniks
(Leoe Garca), o espectcloRosala 21 (ese parmetrosms nsttconas), CarlosSantago, Mara Ro,Pallasos en reela, encerto moo e ms notrostempos as Rees escarlata,Carlos Qroga, too o qeachega a cltra hp hopxestaa ese aq (motoms o qe msca), entreastantes ncatvas fclese sstematar, como asfrmlas varas promoconaas
significados,
no ntercamoe na (con)fsn e prctcasartstcas e cltras e, npnto e vsta pragmtco, nnprncpo e
inclusión
qe prorae accn colectva,ao cramento os mtose procn e recepcn e,en efntva, oposcn snmcas e solamento eprvacae mpostas polacltra e masas.Se os staconstas afrmaanter atopao o se
kairós
nosacontecementos e Maoo 68, en Gala confamosana no exemplo mpoentee eslmrante qe, comomomento oportno e creaoen tempo real, spxo en2002 o movemento (qe non aPlataforma) Nnca Ms. Noronsel a conscenca reele-proxectva qe al xermolo,e co aoo as estratexas
SE OS SiTuACiONiSTASATOPARAN O SEu‘kAiRóS’ NO MAiOdO 68, EN GALizACONFiAMOS AíNdAEN NuNCA MáiSAS PRáCTiCAS QuEdESbORdAN O LibRO,CON TOdO, NONPOñEN EN dúbidAA POTENCiALidAdEPRESENTE dO SOPORTE
desmoralización
qeprocen os enésmos fastoso da as Letras precptano escenaro para qe, mesmocomo actvae nsmsa,eamos en cavlar nos lmtese certas palaras sacralaas.Por exemplo, nn nvelemnentemente smlco,poesa. E por exemplo tamén,na contemporaneaems prxma e n pntoe vsta ms pragmtco,lro. Enteno este ltmocomo soporte a maqnaraempresaral qe o farca, ecomo estanarte n procesoe normalacn cltralqe non semella nteresao napotencalae a ferena,como estlete e afrmacnnn sento comntaro.Poémoslle pr ocalfcatvo qe qxermos cltra galega –mnoraa,salterna, epenente,perférca, emerxente– masconcoraremos en qe ascategoras qe nos permtenpensar as cltras asentaasna estalae, e reforaaspor n Estao –eno formato log.As e too, non procee perera perspectva e pensar estasprctcas poétcas comoexclsvas o tempo presente.Ao contraro, a restaracnornca fxo agromarpropostas lmte qe nospermten traar a xenealoxaa accn poétca nsmsagalega, asentaa como mnmonos proxectos Rompente, OsResentos, Ronselt e tooRexa até
Escarnio
(1999), conalgns acenos proceenteso movemento rave as apostas menosconformstas apoesa os 90, como obatalln Lteraro aCosta a Morte.
POít
Falta nhaporta ms porarr. A qe,segno o poetae nvestgaor valencanoAntono MéneRo, perce apoetcae nscrtana accn poltca,asocaa en prncpoa eas e efcaca naconstrcn socal contra-hexemnca e e crea coasformas convenconas eprotesta socal. É n programaaseao na alteracn oscgos e no eslocamento e
Formas distintas de imaxinar o poético, que comezan a ser alindadas polo campo cultural de Galiza, propoñen abordar a poesía como unha condición potencialmente inscrita nos comportamentos e nos acontecementos humanos. Esta concepciónincide na idea da arte, da poesía neste caso, como un proceso por experimentar.
pOr
IsAAC LOuRIDOPoema viai da erie
Yoviendo
(2007) daCorporación semióticade Galicia
I
NóS
3
XORNAL DE GALICIA
23 de MAIO de 2009
en portada
postuladaspolaGuerrilla daComunicacin,persisten proxectoscontestatarios que,despreocupados porcriterios de valor, calidadeou orixinalidade en relacincos cdigos artísticos,simplemente os usan comoarma de intervencin noespazo público, comoerramentas de accin directa.Ascianse aos máis puxantese menos institucionalizadosmovementos sociais, en moitosdos cales a reivindicacinnacional icou desprazadado centro da accin. Alistaxe podería incluír oscolectivos organizadoscontra a precariedade(Grupo de Axitacin Social,Maus Modos), movementosde liberacin sexual(Maribolheiras Precárias),eministas (Lerchas, MulheresTransgredindo), de deensado territorio (como GalizaNon Se Vende, que nega aexclusividade urbanita aestas ormas de actuacin) oudaqueles colectivos que an dadeensa da lingua galega unsímbolo de resistencia política,con especial protagonismopara o ridiculismoreintegracionista (www.seioque.com).
O hOrizOnte (pOéticO)
Grande parte das prácticasque desbordan o soportelibro, asumen e reconiguranmecanismos de creacin eparticipacin inscritos noimaxinario popular, talescomo a oralidade, a linguaxecorporal ou modos derelacionamento colaborativose multitudinarios. De darmospor boa esta consideracin,en ningún sentidodebe ser tomadacomo proba desuperioridaderonte á palabraimpresa, cuxapotencialidadehistrica epresente nosistema culturalgalego non estáen dúbida. E noentanto, unhaposta en prácticaexpandida e continuamentereapropiada desta ormatransversal de entender opoético, ornece oportunidadespara a construcin, en sentidointegral, de procesos de
democracia cultural
.A elaboracin do mapapoético galego segundoestas coordenadasdebe integrar comonaturais a tensinentre o institucionale o para- ou contra-institucional, entre oprogramado e o espontáneoou inesperado, entreas rmulas de creacine consumo consolidadas,tradicionais ou hexemnicase as que desde unha posicinmarxinal e heterodoxairrompen no espazo público.Da enerxía creada nestadisputa, aínda nonrepresentada, talvezse poidan esperarnovos motores dereorzo para apoesía galega,que desboteno horizonte danormalidadee que apostenna hibridacine na dierenzacomo armaspara superardependencias,subalternidades,colonialismos.Teñen un valorengadido todos osenclaves poéticos que secolocaron, relacionado coasdiiculdades para serenapropiados (bloqueados,neutralizados) polo campodo poder. Non os veremosna cerimonia presidencial,na entrega do premio nen norecital do PEN Clube. Quenporfou en non retirar o cascoque recomendaba Ronseltz,quen acompañou a conscienciado
Fracaso tropical
quecolocaron sobre a mesa OsResentidos, concordará con Leoi Arremecághona en que el nonsobe ao escenario para que se vexa o ben que toca a guitarra. Eentenderá todo o signifcado deque, ante a alta de maniesto,ose o rap de García quenclausurase a intervencin doBloco Precário o 1º de maiode 2007 en Vigo. Nunca llesdedicarán o Día das Letras.Mais é que non o merecen.
n
De arriba a abaixo, o poeta Antón Lopo, cantautor O Leo i Arremecághonae unha montaxe do grupo Matarile Teatro
Add a Comment