Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
5Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
LËNDIMET E SHTYLLËS KURRIZORE DHE PALCËS KURRIZORE

LËNDIMET E SHTYLLËS KURRIZORE DHE PALCËS KURRIZORE

Ratings: (0)|Views: 5,848|Likes:
Published by kraashi

More info:

Published by: kraashi on May 27, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/27/2013

pdf

text

original

 
 
LËNDIMET E SHTYLLËS KURRIZORE DHE PALCËS KURRIZORE 
Paraqesin lëndime,shkaktarë të të cilave mund të jenë traumat apo edhe shkaktarët tjerë jotraumatik siinfekcionet dhe gjendjet tjera kronike . Shumica e traumave të palcës kurrizore shkaktojnë paaftësi të përhershmeapo humbje të lëvizjes ( paralizë ) dhe senzacionit nën pjesën e lënduar . Paraliza mund të përfshijë te katër ekstremitetet , kjo gjendje është e njohur me emrin
quadriplegia
apo
tetraplegia
, apo vetëm pjesën e poshtme tëtrupit dhe është e njohur me emrin
paraplegia .SHENJAT DHE SIMPTOMET
Shenjat dhe simptomet e lëndimit të palcës kurrizore varen nga dy faktorë :
Lokalizimi i lëndimit
, në përgjithësi , sa më lart palcës kurrizore të jenë të lokalizuara lëndimet prodhojnë paralizë më të madhe . P.sh. lëndimet e palcës kurrizore në nivel të qafës shkaktojnë paralizën e të dy duarvedhe këmbëve dhe e bën të pamundur frymëmarrjen pa respirator , ndërsa lëndimet e poshtme të palcëskurrizore mund të përfshijnë vetëm këmbët apo pjesën e poshtme të trupit .
Shkalla e lëndimit
, lëndimet e palcës kurrizore mund të klasifikohen në lëndime parciale dhe komplete , tëcilat varen se sa është gjerësia e dëmtimit të palcës . Tek lëndimet parciale të shtyllës kurrizore , të cilatndryshe mund të quhen edhe lëndime jokomplete , palca kurrizore është e aftë ti përcjellë disa mesazhe ngatruri . Kështu që njerëzit me lëndime parciale të palcës kurrizore , i ruajnë disa senzacione dhe funksionemotorike , nën vendin e lënduar . Lëndimet komplete të cilat mund të definohen edhe si humbje e plotë efunksioneve motorike dhe senzacioneve nën regjionin e lënduar . Megjithatë , te lëndimet komplete , palcakurrizore asnjëherë nuk mund jetë e këputur në mënyrë të plotë përgjysmë . Mjekët e përdorin fjalën
komplete
“ në mënyrë që të përshkruajnë shkallën e lëndimit të palcës kurrizore . Kjo për atë arsye se teshumë njerëz me lëndime parciale të palcës kurrizore janë të aftë të tregojnë shërime sinjifikante , që nuk ndodh tek lëndimet komplete .Lëndimet e palcës kurrizore të çfarëdo natyre qofshin mund të manifestohen me këto shenja dhe simptome :
Dhembje apo senzacione të forta therëse si pasojë e dëmtimeve të fijeve nervore të palcës kurrizore ,
Humbja e lëvizjeve ,
Humbja e senzacionit duke përfshirë , aftësinë e ndijesisë ndaj të nxehtit , ftohtit apo prekjes ,
Humbja e kontrollit të fshikëzës urinare dhe zorrëve ,
Aktiviteti i rritur i reflekseve apo spazmave ,
 Ndryshimet në funksionin seksual , senzivitetin seksual dhe fertilitet ,
Frymëmarrje e vështirsuar , vështirsitë gjatë kollitjes apo pastrimit të sekretit nga mushkëritë ,
 
Shenjat dhe simptomet emergjente :
Vetëdije e turbulluar ,
Dhembje të forta shpine apo shtypje në qafë , kokë apo shpinë ,
Dobësi , jokordinim apo paralizë të ndonjë pjese të trupit ,
Mpirje , therje apo humbje të senzacionit në duar , gishtërinj , këmbë apo gishtërinj të këmbës ,
Humbja e kontrollit të fshikëzës urinare dhe zorrëve ,
Vështirsi në drejtëpeshim dhe gjatë të ecurit ,
Vështirsitë në frymëmarrje pas lëndimit ,
Pozicion i çuditshëm apo shtrembërim i qafës ( përdredhje ) ,
SHKAKTARËT
Së bashku palca kurrizore dhe truri e përbëjnë SNQ , që kontrollojnë shumicën e funksioneve të trupit . Palcakurrizore shtrihet nga baza e trurit dhe përbëhet prej fijeve të gjata nervore që i bartin informacionet prej trurit dheanasjelltas . Këto fije nervore futen nëpër vertebra , 33 vertebra e rrethojnë palcën kurrizore .
Lëndimet mund të jenë traumatike dhe jotraumatike
Lëndimet traumatike të palcës kurrizore më së shpeshti ndodhin tek rrëzuarjet e vrazhda traumatike tëshoqëruara me frakturë , dislokimet , tek ndrydhjet e njëres prej vertebrave . Ajo poashtu mund të shkaktohet edhenga armë zjarri apo nga thika të cilat janë plagë penetruese dhe bëjnë këputjen e palcës kurrizore . Dëmtimi plotësues zakonisht ndodh pas disa ditëve apo javëve si pasojë e gjakderdhjes , enjtjes , inflamacionit apoakumulimit të lëngjeve brenda dhe përreth palcës kurrizore . Lëndimi jotraumatik i palcës kurrizore ndodh tek 
artritisi , kanceri , problemet e qarkullimit të gjakut apo gjakderdhjet , inflamacionet , degjenerimi i diskuttë vertebrave etj.
Çfarëdo qoftë shkaktari , traumatik apo jotraumatik , dëmtimi shkakton lëndimin e fijeve nervore nëpër vendkalimin e regjionit të lënduar dhe mund të keqësoj një pjesë apo tërë funksionin e muskujve dhe nervave nënregjionin e lënduar . Dëmtimet spinale shpeshti manifestohen qafë ( cervikale ) dhe regjionintorakal dhe lumbal . Lëndimet torakale dhe lumbale mund ti afektojnë këmbët , kontrolin e zorrëve dhe fshikëzësurinare dhe funksionin seksual .
 
SHKAKTARËT MË TË SHPESHTË TË LËNDIMEVE TË PALCËS KURRIZORE
Shkaktarët më të shpeshtë të lëndimeve spinale të palcës kurrizore janë :
Aksidentet me automjete , aksidentet me motoçikletë dhe automjete janë shkaktarë më të shpeshtë tëlëndimeve spinale ,
Aktet e dhunshme, ku në këtë raste më së shpeshti përmenden armët e zjarrit ,
Rrëzimet nga lartësia ,
 Njerëzit të cilët janë aktivë në sport , atletika si dhe kërcimet në ujë të cekët ,
Sëmundjet , infekcionet , kanceri , artriti , inflamacionet e pjesës spinale të palcës kurrizore ,
Kur duhet të kërkohet këshilla mjekësore ?
Lëndimi i shtyllës kurrizore nuk është gjithmonë i qartë,therja apo paraliza mund të lajmërohen menjëherë paslëndimit të palcës kurrizore apo gradualisht pas gjakderdhjes apo enjtjes e cila paraqitet përreth palcës kurrizore .Koha ndërmjet lëndimit dhe trajtimit paraqet faktorin kritik i cili determinon pasojat e komplikimeve apo nivelin erikuperimit . Për secilin që dyshohet se ka trauma sinjifikante në kokë dhe qafë , është e nevojshme ndihma emënjëhershme mjekësore për shkak të dyshimit të lëndimit të palcës kurrizore . Nëse dyshoni për dikë se ka lëndime të shpinës apo të qafës , mos e lëvizni personin e lënduar . Paraliza e përhershme dhe komplikimet e tjera serioze mund të zhvillohen ne vendin e ngjarjes , ndërmerr këto masa :
Thirni ndihmën e shpejtë mjekësore ,
Mos e lejo personin të bëjë lëvizje ,
Vendos rrobe të rënda në të dy anët e qafës për ti penguar lëvizjet , përderisa të arrijë ndihma e shpejtëmjkësore ,
Apliko ndihmën e parë bazike , siç është ndalja e gjakderdhjes , si dhe insitoni në rehatinë e viktimës nëmënyrë që ai të bëjë sa më pak lëvizje sidomos të kokës dhe qafës , Nëse janë të pranishëm disa persona në vendin e ngjarjes atëherë ndihma e parë jepet në atë mënyrë që boshti i kurrizit imobilizohet me dërrasë . Të dëmtuarin e rrotullojnë shumë vetë në ijë , mirëpo në atë rastlakimi i trupit duhet të pengohet . Dërrasa apo mjeti tjetër që duhet të jetë i gjatë sa trupi i të dëmtuarit ,mbështetet në shpinë dhe të dëmtuarin e kthejmë përsëri në pozitë të shtrirë . Në pjesën e qafës dhe të boshtit të kurrizit duhet të vemë ndonjë farë jastëku . Të dëmtuarin e lidhim për dërrase me copa të lidhës ,me shami trekëndëshe ose me material tjetër të ngjashëm .Transportimi pa imobilizim nuk është i këshillueshëm . Por në qoftëse nevojitet , të dëmtuarin në këtë rast e bartin shumë vetë ( pesë vetë ) . Tre shpëtimtarë që ndodhen në të njejtën anë të dëmtuarit shtrijnë duart nëntrupin e tij i katërti i mban kokjën , kurse i pesti i mban këmbët . Ngritja , lëvizja , ndalja , lëshimi i sërishëm nëtokë duhet të jetë i harmonizuar , e kjo mund të arrihjet vetëm me komandë të një personi tjetër . Nëse idëmtuari është pa vetëdije , duhet ta vendosim barkas dhe ta lidhim , sepse kjo pozitë e pengon zënien e frymës.

Activity (5)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
agimkamberi liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->