Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
1Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Philippine Collegian Tomo 91 Special Issue

Philippine Collegian Tomo 91 Special Issue

Ratings: (0)|Views: 182|Likes:
Special Issue | Monday, 22 July 2013 | 8 pages | C O N T E N T S: EDITORIAL: Litanya ng kabalintunaan | NEWS: Sa gitna ng unos | FEATURES: Lakas paggawa: Ang laban ng mga manggagawa ng Pentagon | KULTURA: Balangkas ng pag-aklas | OPINION: Checkmate | Sa UP sana, kaso...
Special Issue | Monday, 22 July 2013 | 8 pages | C O N T E N T S: EDITORIAL: Litanya ng kabalintunaan | NEWS: Sa gitna ng unos | FEATURES: Lakas paggawa: Ang laban ng mga manggagawa ng Pentagon | KULTURA: Balangkas ng pag-aklas | OPINION: Checkmate | Sa UP sana, kaso...

More info:

Published by: Philippine Collegian on Aug 06, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

10/21/2013

pdf

text

original

 
TAON 91 BILANG 6 LUNES, HULYO 22, 2013
PHILIPPINECOLLEGIAN
ESPESYAL NA ISYUOpisyal na lingguhang pahayaganng mga mag-aaral ngUnibersidad ng Pilipinas, Diliman
 
     P     h   o    t   o   g     r   a    p     h   s    :     J     i    r    u      R   a    d   a     P   a   g    e     d   e   s     i   g     n
    : 
    A   s     h     l   e    y     G   a    r   c     i   a
 A n g   l a  b a n  n g  m g a  m a n g g a g a w a  n g  P e n t a g o n 
LATHALAIN PHILIPPINE COLLEGIAN LUNES, HULYO 22, 2013
2
 L a k a s  P a g g a w a
 
HULYO 13, 2013, ALA-UNA NG HAPON
: Makulimlim ang langit. Sa unangtingin, tila may malakas na ulang dala ang hapon. Ngunit ang banta ng sigwa ay hindimula sa mga ulap, kundi sa isang pabrika sa Brgy. Apolonio Samson, Quezon City.Magkakapit-bisig ang mga manggagawa ng Pentagon Steel Corporation (Pentagon). Hinihintay nila angdalawang trak na lulan ang mga produkto ng kumpanya: mga kahon ng pako, turnilyo, kawad at iba pangproduktong gawa sa asero.Dali-dali silang tinangkang itaboy ng mga guwardiya ng Pentagon. Hindi nabuwag ang kanilang hanay, ngunithumarurot naman palabas ang unang trak – diretso sa gitgitan ng mga manggagawa at bantay. Sa kaguluhan,nasagasaan ng trak ang isang security guard at malubhang nasaktan ang dalawa pa.Habang tumatakas ang mga trak sa eksena, pinaulanan naman ng mga bato at mga boteng may lamang asido angmga manggagawa. Bagaman walang tinamaan, bakas sa pagkalusaw at pagkasira ng daan ang nangyaring karahasan.Ganito katindi ang tensyon sa pagitan ng Pentagon, isang pagawaan ng asero, at ng 134 manggagawang iligal na inalissa trabaho. Tatlong buwan na rin ang kanilang piketlayn, kung saan kalahok si Aman*, 47.
Pabrika de peligro
Taong 1992 nang unang mamasukan si Aman sa Pentagon bilang wire machine operator. Bago ito, siya’y naging isang kontraktwal na trabahador sa iba’t iba pang pabrika sa Quezon City upang maitaguyod angasawa’t tatlong anak.Dahil hindi regular ang sahod, kulang na kulang ang pantustos ng kanyang mag-anak, at nalulubog pa si Aman sa utang. Kwento pa niya, gulay at tuyo ang kanilang pagkain araw-araw upang makatipid. Kaya nangmay magbukas na trabaho sa Pentagon, na may pangako ng minimum wage, agad niya itong sinunggaban.Walong oras, anim na araw sa isang linggo, kaharap ni Aman ang makinang nagrorolyo ngmga alambre, kung saan ipinapasok niya ang mga bagong hulmang asero ng pabrika. Angugong ay nagpapaalalang sa bawat pagsubo nito ng panibagong kawad, isinusugal niya angkanyang mga daliri.Sa kasamaang palad, dalawang beses na siyang naisahan ng makina. Naputulan na si Aman nghinlalaki at hinlalato hanggang sa buko sa magkahiwalay na aksidente. Sa parehong pagkakataon, mag-isa lang siyang nagtungo sa pinakamalapit na ospital, at kinailangan pang bumalik sa Pentagon dahil kulangang ibinigay nitong halaga para sa gamot.“Ang sumbat palagi sa amin: maghanap kami ng mas murang ospital. Siyempre sa panahong iyon, ang unang nasaisip mo ay magamot ka agad,” ani Aman.Hindi na bago ang peligro sa Pentagon. Dahil hindi maayos ang bentilasyon sa pagawaan, maraming manggagawaang hinihimatay o inaatake ng hika. Labis ang init sa loob, kaya madalas na inaalis ng mga manggagawa ang kanilangpang-itaas at nagtsi-tsinelas at shorts na lang. Wala ring ipinamamahaging protective gear ang kumpanya, kahit na mapanganibang mga makina nito.Gayunman, tinitiis ni Aman ang lahat ng ito para sa buwanang sahod na P11,076. Pero ayon na rin sa pag-aaral ngNational Wage and Productivity Commission, kailangan ni Aman ng P28,710, o magtrabaho pa ng doble oras at higit pa,upang mabuhay nang maayos ang kanyang pamilyang may limang kasapi.“Napaka-walang katarungan ng mga nangyayari [sa amin] na kahit 20 years ka na nagtatrabaho, ganoon pa rin angsitwasyon mo. Mahirap,” daing ni Aman.
Tunggalian sa pagawaan
Umasa ang mga obrero na magbabago ang pamamalakad ng Pentagon. Sa katunayan, sinubukan nilangmagtatag ng isang unyon upang maiparating ang kanilang mga hinaing sa pamunuan ng pabrika. At angkanilang magiging sandata: ang Collective Bargaining Agreement (CBA) o ang kasunduan sa pagitan ng mgamanggagawa at ng pamunuan.“Ang CBA ang kaluluwa ng unyon kasi diyan naoobliga ng mga manggagawa ang mga kapitalista namagbigay ng mga makatarungang benepisyo at tiyakin ang kapakanan ng lahat,” ani Dulcero Gerodiaz,pambansang tagapangulo ng Association o Democratic Labor Organizations.Sa pamamagitan ng CBA, maaari sanang maipaayos ang bentilasyon ng pagawaan, mabigyanng karampatang kabayaran ang mga maaaksidenteng manggagawa, at maitaas ang pangkalahatangpamantayan ng kaligtasan.Kaya laking gulat na lamang nina Aman nang malamang mayroon nang unyon noon pang 1979, ngunithindi isinulong ng umiiral na CBA ang kaligtasan ng mga trabahador, umento sa sahod, at kahit anong leaveo bonus. Dahil dito, kinakailangang mapalitan ang liderato ng unyon upang makagawa ng totoong CBA, aniGerodiaz.Noong 2010, nagsagawa sina Aman ng eleksyon para sa unyon. Ito ang kauna-unahang eleksyon mula noongitinatag ang Pentagon Workers’ Union sa ilalim ng Philippine Trade General Workers’ Organization (PTGWO).Kaya lamang, hindi kinilala ng Department o Labor and Employment, Pentagon, at ng PTGWO ang resultang kanilang halalan.Depensa ni Rudy Pascasio, executive board member ng PTGWO, mayroon na kasing naluklok na mga opisyalesat maaari lang mapalitan ang liderato at ang CBA kada limang taon. “Eh hindi naman sila nagfle ng certifcate orelections sa tamang taon,” aniya.Nasa panig man ng PTGWO ang legalidad ng unyon, makukuha lang nito ang suporta ng mga manggagawa kapag ito ay demokratiko at tunay na nagsusulong ng kanilang interes, ani Gerodiaz. At ngayong hindi muna magagamit ang unyon sakanilang laban, kailangang makipaglaban sa ibang paraan, dagdag niya.Tuwing break time noong 2012, nagsasagawa ng noise barrage ang mga manggagawa at nagsusuot ng itim na ribbon.Hindi ito nagustuhan ng Pentagon at tuluyang tinanggal sa trabaho ang mga trabahador na sumasama sa mga protesta.“Nagulat na lang kami nang hindi na kami pinapapasok sa gate at sinabing tanggal na kami,” ani Aman.
 Singtibay ng asero
Matapos sibakin sa trabaho sina Aman at 134 pang manggagawa, agad nilang itinayo ang isang piketlayn gamit angmga pira-pirasong plywood at tarpaulin noong Abril 13 sa harap ng pabrika.Sa mga piling araw, naglulunsad sila ng mga programa upang ihayag ang kanilang mga hinaing sa kumpanya.Dinadaluhan din ito ng mga sumusuportang organisasyon galing sa iba’t ibang sektor, dahilankaya nananatiling singtibay ng asero ang picket line.“Kaya namin isinusulong ang pakikipaglaban ay para magbago na si Mariano Chan (may-ari ng Pentagon) at ‘yungmga susunod na manggagawa, maayos at disente na ang buhay,” ani Aman.Dahil sa ingay na nalilikha ng kanilang piket, hindi nakapagtatakang gusto itong buwagin ng Pentagonat ng estado. Sa katunayan, idineklara ng National Labor Relations Committee na isang illegal strike angpiketlayn nila Aman.Regular ding nagmamatyag at nagbabanta ang mga pulis at SWAT sa piketlayn kahit nakasaad sa batasna bawal silang lumapit nang 50 metro dito. Kamakailan nga lang, binigyan na ng pamahalaan ng QuezonCity ng palugit na hanggang ika-31 ng Hulyo ang kanilang protesta.Gayundin, noong ika-13 ng Hulyo,sinira ng ilang eskirol ang ilang parte ng piketlayn. Malinaw na gagawin ng Pentagon ang lahat upangmapatahimik ang mga manggagawa.Gayunpaman, matatag ang loob ng mga obrero, ayon kay Aman. Saad niya, “Di kami natatakot, tama langang ginagawa namin dahil karapatan naming magprotesta.”Nakaumang man ang patuloy na pandarahas ng Pentagon, nakahanda si Aman at kanyang mga kasamahan.Tulad ng aserong kanilang pinapanday, matibay, matatag ang kanilang hanay.
*
hindi tunay na pangalan
 
KULTURA PHILIPPINE COLLEGIAN LUNES, HULYO 22, 2013
3
Balangkas ngpag-aklas
Nawasak ang tuwid na linya ngmga nagra-rali nang magkagitgitan angmga militanteng grupo at pulis. Pilitna nagpupumiglas ang mga rallyistasa barikadang ihinarang ng mga pulisgamit ang kanilang mga riot shield.Unipormado ang mga kapulisan,naka-helmet, may dala-dalang batuta,at sa ‘di kalayuan, nakaabang ang mgatruck ng bumbero. Tumindi ang tensyonnang may naghagis ng teargas mula sakung saan. Kasunod nito ang pagpapa-ulan ng bato at mga basag na bote.Kinagabihan, laman ng balita satelebisyon ang naganap na riot sapagitan ng mga pulis at militanteng mgagrupo. Batid sa mga anggulo ng kameraang sadyang paglalarawan sa mgaaktibista bilang magulo at marahas—malayo sa tunay na kuwentong tilanakaligtaang mapagtuunan ng pansinng lente.
 Head-count
Isang araw bago ilunsad ang rali,abala na ang iba’t ibang organisasyonsa paghahanda ng kanilang props parasa gaganaping mobilisasyon sa Batasan.Muling paaalalahanan ng mga liderang kanilang mga miyembro na magsuotng pulang shirt at huwag kalimutan angmga banner at plakard na pinagpuyatanggawin ng lahat sa nakaraang gabi. Alas siyete kinabukasan, nasa kitaanna ang ilang mga magrarali na hinihintay na lamang ang pagdating ng iba pangmga organisasyon para magmartsa samas malawak na hanay ng mga raliyista.Malawak at mahaba ang mga hanay,lalo na sa mga malaking pagtitipongtulad ng State o the Nation Address(SONA) ng pangulo.Karaniwang makikita sa hanay angmga organisasyon mula sa iba’t ibangsektor—mga magsasaka, manggagawa,estudyante, kababaihan, kaguruanat marami pang iba. Mayaman mano mahirap, iisa ang boses ng lahat ngkalahok sa rali.Liban sa mga plakard nanagsusumigaw ng iba’t ibangpanawagan ng mga mamamayan,puhunan ng mga nagrarali ang lakasng kanilang boses sa pagsigaw ng mgachant, mensahe ng mga panawagan, atilang pasaring sa gobyerno.Gayundin ang pagpalakpak, pagtaasng kamao, sabay-sabay na pagtakbopasulong, pag-awit habang naglalakad,at minsan pa nga ay biruan at tawanan.
 Martsa
Bago magsimula ang martsa,nakasalansan na ang mga grupong kalahoksa martsa, sampu-sampu bawat hanay paramagkasya sa kalahati ng kalsada.May popular na pagtingin angmarami tungkol sa rali—maingay angmga nagrarali at dahilan pa ng mabagalna pag-usad ng trapiko. Gawain daw itong mga aktibistang walang respeto sasarili at sa kanyang kapwa.“Totoong may dalang abala [angrali], ngunit ang halaga nito ay hindilamang para sa mga nagrarali, kabilangdin sa ipinaglalaban ang interes ngmga taong nagrereklamo dito,” ani Alvin Nabago, miyembro ng Centeror Nationalist Studies, na taon-taongdumadalo sa SONA ng Bayan mulanoong 2007.Dagdag pa rito ang pagiginginstrumento nito sa pagpaparating ngmga panawagan ng mga mamamayan atupang basagin na rin ang katahimikangnagkukubli sa tunay na kalagayan ngmga Pilipino.May sinusunod na iskema angrali batay sa pagkakasunod-sunod ngmga grupo at organisasyon. Lagingnasa unahan ang mga magsasaka,pinakamalaking sektor sa bansa.Kasunod nito ang mga manggagawahanggang sa pinakamaliit na yunit naorganisasyon ng mga kabataan.“Along revolutionary class linesyung arrangements. Una talagaang mangagawa at magsasaka,mga pinakaaping sektor lipunanat pinakaunang tagapagsulong ngpagbabagong panlipunan,” ani Nabago.Samantala hindi naman umanokailangang nasa harapan ng hanay angmga lider dahil ginagawa lang ito satuwing hinihiling ng midya, paliwanagni Michael Non, kasapi ng League o Filipino Students sa UP Diliman.“Ang nasa harap ay isang linya ngmga taong disiplinado, hindi madalingma-agitate, at handang protektahan‘yung mga nasa likod,” dagdag niya.Mayroon ding “spotter” ng pulisupang matiyak ang kaligtasan ng mganagrarali, lalo na ng mga kabataangnaroon. Upang matiyak na walangmahihiwalay sa hanay, ginagawa angbuddy system, kung saan ang bawat isaay may kaparehang laging kasama saanman magpunta.Makikita naman ang mgabanner at ag sa harap o gilid nghanay upang iparating sa mgamadadaanang mga komunidad ang mgaadbokasiyang ipinaglalaban.Hindi man lahat ng tao ay lumalahoksa mga rali—dahil sa takot, kawalanng panahon o di kaya’y kawalan nginteres—patuloy ang pagrarali ng mgamamamayan hanggang sa pakinggan naang kanilang mga panawagan.
 Barikada
Isang mahabang lakaran angpagdadaanan ng mga grupo bagomarating ang huling destinasyon ngkanilang rali kung saan gaganapin angmga pangkulturang pagtatanghal atmga talumpati mula sa mga lider ngbawat sektor.Magbabahagi rin ng mga kwento angiba’t ibang mga organisasyon. Bubuong maliliit na grupo ang mga rallyistaat makikinig sa mga EducationalDiscussions (EDs) na hango sa personalna karanasan ng mga magsasaka,mangggagawa at iba pang sektor nakinabibilangan ng mga dumalo.Kalimitang ibinabahagi ang danasnilang karahasan sa kamay ng kanilangmga amo, mga may-ari ng lupangkanilang sinasaka, at maging sa militar.Tampok din sa kanilang mga kwento angkakulangan ng gobyerno sa pagbibigay ng batayang serbisyo.Makikita naman sa pinakaharap angisang trak na magsisilbing entabladoat kung saan magkakaroon ng isangkulturang pagtatanghal sa porma ngawit, tula, o iptop na nakabatay parin sa mga suliraning kinakaharapng kanilang grupo. Dagdag pa angpagsasagawa rin ng noise barrage,planking, at efgy burning.Ngunit sa hinaba-haba ng lakad ngmga nagrali, isang malaking trak pa angkailangan nilang lampasan na sadyanghinarang ng mga pulis na naglagay ngbarikada upang pigilan ang pag-abanteng kanilang hanay patungong Batasankung saan nagtatalumpati ang pangulo.Nasunod man ng mga rallysta angmga pamantayan upang magkaroonng pahintulot na makalapit saBatasan, itinuturing ng mga awtoridadna malaking banta ang mismongideya ng rali. Tila inaasahan na nggobyerno ang makatuwirang galitng taumbayan.Ngunit pilit mang busalan nggobyerno ang mga mamamayan, taun-taon pa rin ang martsa at SONA ngBayan—hindi alintana ang pagod, initng araw, at panganib, lalo’t ang kapalitnaman nito ay ang pagkakataongiparating ang kanilang mga panawagansa Pangulong matagal nang nagbibingi-bingihan sa sigaw ng taumbayan.
Photograph :John Keithly Difontorum

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->