-3- Basın İşletmelerinde Maliyet Kavramı:
İşletmeler, hammadde, işçilik, genel üretim giderleri için belliödemelerde bulunur. Bütün bu çabalar şu amaçlara ulaşmak için yapılır:-Uzun dönemde kâr elde etmek, -Topluma hizmet,-İşletmenin yaşamını sürekli kılmak, -Büyüme ve toplumsal sorumluluk.Bu amaçlara ulaşmak için maliyetlere katlanmak gerekir.*Medya işletmelerinin temel yapısı gelir ve gider dengesine dayanıyor.*Basın işletmeleri iki yönlü işletmelerdir 1-Sinai İşletme / Hizmet İşletmesi 2-Ticari İşletme*Ticari işletmeler ürünü alıp satarken belli fedakarlıklarda bulunur. Bu alışveriş sırasında bir nakit alışverişi sözkonusu olur.*Sınai işletme olması üretim yaparken hammadde ve girdiyi temin ederken nakit akışı söz konusu olur. Hizmetişletmesi özü itibariyle hizmeti yerine getirdiği için iki boyutuyla ortaya çıkar. Basın işletmesi ikisini tümüyle barındırır.*İki işi yerine getirirken bir nakit akışı yapıyor basın işletmeleri. O zaman demek ki bu hizmetleri yerinegetirirken maliyet dediğimiz olgu ortaya çıkıyor.*Maliyet, para ile ölçülebilen harcama tutarı, mal ve hizmet üretebilmek için yaptığımız fedakarlıklarıntoplamıdır!*Maliyet bilgileri, muhasebe sisteminden sağlanıyor. Muhasebe bilgi sistemi içinde kayıt etme, raporlama vedeğerleme işlevlerinin ön planda olduğunu görürsünüz.*Bu işlerin somutlaşmış şekli gelir tablosunda ve bilançolardadır.*
Maliyet muhasebesinin sağladığı bilgiler 4 amaç doğrultusunda kullanılır:
*Üretilen ürünlerin birim maliyetlerinin hesaplanarak işletmelerin faaliyet sonuçlarının saptanabilmesi,*Planlama ve kontrol amaçlı kullanılması*Başarı değerleme aracı olarak kullanılması*Kararlara dayanak oluşturmak üzere kullanılması.
BİRİM MALİYET:
Basın işletmeleri için kârı kestirmek için önemlidir ama en önemli mantığı bu ürünü üretirkenkaça mal olduğunu öğrenmektir. Çünkü satış fiyatının belirlenmesi için bir birimin kaça mal olduğunu bilmemizgerekiyor.
PLANLAMA VE KONTROL AMAÇLI KULLANILMASI:
Maliyetin en önemli amaçlarından biri kontrol.Kontrolün amacı ne, bir hedef belirliyorsunuz bu hedefin gerçekleşip gerçekleşmediğini gerçekleşmediysenedenlerinin ne olduğunu kontrolü geriye dönük yapıyorsunuz. Planlama ileriye dönük, kontrol geriye geçmişedönük. Bu maliyet bilgileriyle Habertürk gazetesi çıkmadan önce ben şu gazeteyi şu maliyetten satacağımdemiştir. Bu süreçte onu ne derece gerçekleşip gerçekleşmediğini nasıl öğrenecek? Kontrol ederek öğrenecek.
BAŞARI DEĞERLEME ARACI OLARAK KULLANILMASI:
Kârın istenilen düzeye ulaşıp ulaşmadığıçalışanların istenilen düzeyde performans gösterip göstermediğini, ürünün verimli kullanıp kullanılmadığını nasılöğreniyoruz, bütün bu maliyetleri hesaplayarak başarı değerlemesini yapabiliyoruz. Örneğin kârdan bahsedelim bir önceki yılla bu yıl arasındaki oran nasıl değişti. Kâr düşmüşse bu maliyet kalemlerinin hangisindeki artıştandolayı değişmiştir. Bütün bu dinamikleri araştırarak işletmelerin başarılı olup olmadıklarını görebilirler.*Kâr başarı değerleme araçlarının önemli bir göstergesi olduğu için kârı yüksek tutmanın önemli yollarından birisi maliyet kalemlerini iyi yönetmek ve düşürmektir.
KARARLARA DAYANAK OLUŞTURMAK:
Bu özellikle yöneticileri ilgilendirir. Çünkü yöneticiler,işletmelerinin başarısını daha doğrusu diğer işletmelerle rekabet konumlarını belirlemek için o ürünlerinin nederece esnekliğe sahip olmasını isterler. Çok yüksek bir maliyetle girdi alıyorsanız sizin rakibiniz sizden dahadüşük bir girdi alıyorsa rekabeti uzun süre götürmeniz zorlaşır. O zaman yöneticiler karar verirken o maliyetavantajlarının olup olmadığına göre piyasada atacakları hamlenin sertliğini belirleyeceklerdir. Buna maliyetliderliği diyoruz.1***
Küçük bir gazete mi maliyet avantajına sahiptir, büyük bir gazete mi?
Bir ürünü toptan alırken mi ucuzdur? Perakende alırken mi? Toplu alırken ucuzdur.
Bütün mesele sinerji sağlamaktır. Bu sinerji sağlandığı anlardan biri de maliyettir. Holding çatısında olmak maliyet açısından avantaj sağlar. Aynı çatı altında yönetilirse farklı yerlere ödenmesi gereken kira, elektrik,gibi giderleri ödemekten kurtulacağı için ödemelerini kısmış yani giderlerini azaltmış olur. Bir maliyetavantajı ve rekabet avantajı olduğu için işletmeler doğal olarak bu yöne gidiyor. Örneğin holding çatısıaltında iseniz özellikle son düzenlemelerle birlikte taşeronlaşmaya izin veriliyor. Aynı anda bir işletmeişçisini başka bir yerde çalıştırabiliyor. Aynı havuzdan aynı işçileri farklı yerlerde kullanabiliyor.
BASIN İŞLETMELERİNDE MALİYET TÜRLERİ:
Her işletme kendi amacına uygun maliyet türünü belirler birini öne çıkarır. Burada işletmenin neye ulaşmak istediği neyi elde etmek istediği çok önemlidir. Hangi maliyettürünü kullanacağımızı belirlerken şunlara dikkat etmemiz gerekiyor:1-hızlı, kolay maliyet hesaplama olanağı sağlaması gerekiyor.2-kontrol etmeye olanak sağlayacak bir maliyet türü olması gerekiyor.3-Planlama ve karar verme açısından yönetimin ihtiyaçlarını karşılayabilmesi gerekiyor.
Ürünün yüklenmesine göre maliyetler:
Direkt-Endirekt-İşgücü Maliyetleri
Üretim Hacmine Göre Maliyet Türleri:-Sabit Giderler -Değişken Giderler: Doğrusal/Progresif/Degresif/Marjinal/Yarı DeğişkenCinslerine göre maliyetler:1-İşgal Maliyetleri 2-Sermaye Maliyetleri:
Amortisman Giderleri/Borçlanma Maliyeti/Kiralama(Leasing) Giderleri
3-İşletme ve Yönetim (İdare) Maliyetleri 4--Pazarlama Maliyetleri:
Satış Maliyetleri/Reklam Harcamaları/Promosyon Harcamaları
5-Dağıtım Maliyetleri:
*Doğrudan Kanallar (Abonman Çalışmaları Maliyetleri-Posta Maliyetleri)*Aracılı Kanallar -Dağıtım İşletmeleri ve Bayi Maliyetleri (Ulusal Dağıtıcılar-Bölge Dağıtıcıları ve Kent Bayileri-Tali Bayiler)-Basında İade Sorunu ve Maliyetlere Etkisi
1-İşgal Maliyetleri:
Burada kastedilen, basın işletmeleri üretim yaparken üretimin gerçekleştiği fiziksel ortamdır.Televizyon binası gazeteler için matbaalar, Kağıt depoları, araziler o ürünü gerçekleştiği yerler tüm bunlar işgalmaliyetleri olarak geçiyor. İşgal maliyetleri ile sermaye maliyetleri birisi fiziksel özelliğine diğeri maliyet akışıyla birbirini bütünlüyor. İşgal maliyetleri “Satın alma ve kiralama” olarak iki şekilde oluşur. Basın işletmeleri eğer güçleri varsa satın alma yolunu tercih ederler çünkü üretim tesislerinin işletmenin mülkiyetinde olması, üretiminsürekliliği açısından güvence sağlar. Ancak farklı yollarda değerlendirilebilecek sermayenin bina satın almak içinkullanılması, işletmeyi bu gelirden mahrum bırakır. Bu da işletmeler için fırsat maliyetidir.
2-Sermaye Maliyetleri
: İşletme sahip ve ortaklarının ve üçüncü kişilerin işletmeye koydukları varlıkların tümüsermayedir.. Sermayeye bakınca sahiplik açısından üçe ayrılır:
*Esas sermaye:
işletme sahiplerinin işletme kurulurken işletmeye yatırdıkları varlıklardır.*
Oto finansman):
İşletmenin kendi yarattığı varlıkların işletme bünyesinde bırakılmasıdır.
*Yabancı sermaye:
İşletmenin kaynakları dışında sağlanan borçlar yabancı sermaye diye geçiyor. Kısa ve uzunvadeli alınır. İşletme dışından alınan yabancı sermayelere de ekonomik mali gücü yerinde olmayanlar başvuruyor.İşletmenin mali yapının güçlenmesinde en önemlisi işletme sahip ve ortaklarının koyduğu sermayedir. Eğer her şeyi öz sermayende karşılarsanız fırsat maliyetinden oluyorsunuz. Öz sermayenin avantajı ani dalgalanmalara,krizlere karşı güvence sağlıyor. İflas durumunda en son çıkacak sermaye öz sermayedir. Özsermaye de bir borçama işletme sahiplerinin borcudur. Eğer enflasyon yüksek değilse bir işletmede borçların artması işletmeyefırsatlar sağlayabilir. Kredi imkanlarının geniş olduğu piyasalarda borçlanma her zaman avantaj olur.*İşletmelerde yabancı kaynakların borcu attıkça kar etme olanağı artıyor ama risk büyüyor. Bütün mesele dengeyioptimal düzeyde tutabilmek. Optimal düzey de işletmeden işletmeye değişiyor.
2.A) Amortisman Giderleri:
Bir yıldan daha uzun süre işletmede kullanılmak üzere edinilen duran varlıklarındeğerlerini korumak üzere ayrılan giderlerden oluşur. Eğer kendimiz bir makine, ofset teknikleri matbaa teknikleritüm somut şeyleri almışsanız bunların maliyeti o satın alma maliyeti değil aynı anda maliyet oluşturmuyor.Onlardan faydalı ömrü boyunca kullanılacak oranda her yıl giderleştiriyoruz amortisman ayırıyoruz. Nakit çıkışıolmuyor ve amortisman bir kerede tümünün maliyet olarak görülmemesini sağlıyor.
2.B) Borçlanma Maliyeti:
Bir firmanın borç maliyeti faiz oranı, vergi oranı ve taşıdığı riskin ortak sonucu olarak şekillenir. Basın işletmelerinin öz sermaye yapıları ne kadar güçlü olursa olsun, banka ve benzeri kurumlardansağlanan krediler önemli yer tutmaktadır. Bunlar arasında sermaye varlıklarının finansmanında kullanılandeğerlerin başında banka kredileri gelir.2
2.C) Kiralama (Leasing) Giderleri:
Makine, tesis, araç-gereç-bina benzeri yatırım mallarının kullanım hakkının bir kira bedeli karşılığında belirli bir süre için elde edilmesidir. Özellikle büyük gruplar diyor ki ben bu kadar parayı matbaaya makineye bağlayacağıma giderim leasing kuruluşuna o benim adıma alsın bana kiralasın benkira ödemelerini yapayım. İşletme sermayesi dönen varlıkların ne kadarının uzun vadeli borçlarla yapıldığınıgösterir. Kiralama yoluyla o işletme sermayesini zayıflatmıyorsunuz çünkü fazla borçlanmıyorsunuz. Makinealınca fazla borca gireceğinizden işletme sermayesini azaltırsınız. Kiralama daha az olur. Haliyle işletmesermayeniz güçlü olur.Leasingin dezavantajı: Öz varlıkların aktif büyüklüğü daha rahat kredi bulmayı kolaylaştırır. Eğer leasing yoluylaaldıysanız, leasing aktifinizi büyütmeyeceği için dezavantaj olur.
3-İşletme ve Yönetim (İdare) Maliyetleri:
İşletme maliyetleri, üretimde çalışanlara ödenen ücretler ile maddivarlıklara yapılan harcamalardan (bakım onarım, enerji, su) oluşur. Yönetim giderleri, yönetimde çalışan personelücretleri ve çalışanların sosyal eklentiler ile işletmenin faaliyetini gerçekleştirmek için gereksinim duyduğu genelgiderlerden oluşmaktadır.Basın işletmelerinde sürekli gelişen teknikler, basında değişime ayak uydurabilen profesyonel yönetimlerin önünüaçmıştır.
4-Pazarlama Maliyetleri:
Basında üretim aşamasından sonra ürünün hedef kitleye ulaşması için katlanılangiderlerin tümü pazarlama maliyetleri içinde yer alır.
4.A) Satış Maliyetleri:
Yazılı basın ürünlerinin satılması için yapılan harcamalardan oluşur. Bu harcamalar hedef kitleyi ikna etme, okuyucu taleplerine ilişkin piyasa araştırmaları gibi çabayı kapsar. Satış maliyetleri, yayının büyüklüğüne, amacına, politikasına, okuyucunun demografik yapısına bağlı olarak değişir.Son yıllarda satış maliyetleri artmıştır. Medya tirajı artırmak için bu yönde rekabete girmiştir. Medyanın satış politikasında görülen bu değişmenin temelinde reklam oranı ile tiraj arasında kurulan ilişki yatmaktadır. Daha çok mevcut tiraj rakamını tutturmak için strateji izlenir. Bütüncül bir tiraj politikası yok. oysa satış birimleri kararsızokuyucu ve reklam veren üzerine yoğunlaşmalıdır. Ulusal tirajı artırma çabasına girmeliler. Satış birimlerininürün-okuyucu uygunluğunu sağlamak için hedef kitlenin taleplerini araştırması gerekir.
4.B)Reklam Harcamaları:
KİA’yı kullanarak bir ürün, hizmet ya da fikir hakkında hedef kitleyi bilgilendirmek,ikna etmek ya da etkilemek için belirli bir reklamveren tarafından ücreti ödenen iletişimdir. Basın sektörüreklamların alındığı ve yayınlandığı ortamlardır. Yazılı basının reklamveren olarak yaptığı reklam/ilanharcamaları daha çok televizyonlarda yoğunlaşır. Verilen promosyonlar, ekler televizyonlarda reklam olarak yayınlanır.
4.C)Promosyon Harcamaları:
Satışları ve reklamları artırma kaygısı basının promosyona başvurma nedenleriarasında önemli yer tutar. Günümüzde artık haber bir gazetenin satılmasını sağlayan tek unsur olmaktan çıkmıştır.Promosyon olarak verilen ürünlerin çeşitliliği, dağıtım şirketlerini ve bayileri zor durumda bırakmaktadır.
5-Dağıtım Maliyetleri:
Gazete, değerini ve tazeliğini çabuk kaybeden dayanıksız bir maldır. Bu nedenle hemensatılması gerekir. Özellikle uzun mesafeye dayalı dağıtımda gazetenin başka aracılı kanallardan yararlandığıgörülür.
Dağıtım kanallarını“Doğrudan Kanallar (Abone/Posta/Otomat) “
İyi ve sürekli işleyen posta sisteminin olmasını gerektirir.”
ve Aracılı Kanallar “
Profesyonelleşen bir örgüt yapısını gerektirir.”
-Dağıtım İşletmeleri ve Bayi Maliyetleri (Ulusal Dağıtıcılar-Bölge Dağıtıcıları ve Kent Bayileri-Tali Bayiler)-Basında İade Sorunu ve Maliyetlere Etkisi
5-A)DOĞRUDAN KANALLAR Abone Sistemi:
İnsan emeğine dayanır. Sokak sokak dolaşarak gazete dağıtan ve müşterinin kapısına yayınları bırakan ayaklı insan filosu, adeta aracılı sistemlerde görünle makinelerin yerini almıştır.
Maliyet ve gelir açsından abone sisteminin üstünlükleri:
-Alınan avansların (bedelin satıştan önce tahsil edilmesi) nakit dengesine olumlu katkı sağlar.-Okuyucu profili bellidir, -Satış önceden güvence altına alınmıştır.-Yüz yüze görüşme sayesinde abonelerin ikna edilerek sayısı artırılabilir. –Satış promosyonu verilebilir.-Dağıtılan yayının iade oranını azaltır.
Bu sistemin zayıflıkları:
-Erken ulaştırma zorluğu, -Az ücrete çalışan bulma sıkıntısı, -Organizasyon ihtiyacı,-Koordinasyon ve iyi ekip bulma sorunu.3
of 00
Medya İşletmelerinin Finansal Yapısı 3
1,689 Reads
Info and Rating
| Category: | |
| Rating: | |
| Upload Date: | 05/29/2009 |
| Copyright: | Attribution Non-commercial |
| Tags: |
Leave a Comment