Más De Este Usuario
egubakoitzekoa510
2012-05-25
Gobernu programa
Gipuzkoako Foru Aldundiaren gobernu programa
Astelehenekoa 365 (2012-05-21)
2012-05-21
egubakoitzekoa509
2012-05-18
Joe Henrymusikaria biharArrasaten
>37
"Gazteokprestatuta gaudeFidel Castro hiltzeaniraultzarekin jarraitzeko"
Yoelkis Sanchez
Kubako BatzarNazionalekodiputatua > 09
2009ko maiatzaren 29a > Egubakoitza > IX. urtea >378. zenbakia > Doan banatzekoa
www.goiena.net
BERGARAHiri Antolamenduaren PlanOrokorra onartu dute asteon
>16
ESKORIATZAHileta eta omenaldi zibilak egitekoordenantza onartu du Udalak
>29
ARAMAIOHerria zeharkatuko duen lineaelektrikoagatik kezka dago
>32
G2a
GOIENKARIA
AURKEZPENA
Bergarako eta Oñatiko udaletako eta Aldundiko ordezkariak erremontistekin.
Gerrako hobibat ikertukodute, zortzigorpu dituena
ELGETAN
Ikatzarreinguruan dago,Elgetan; Intxortaelkarteak lekuko batiesker du haren berrieta daki gertatutakoa
PROIEKTUAK
Hobihori ikertu etaElgetako frontekoibilbidea antolatunahi du IntxortaKultur Elkarteak
>02-03
MEMORIA HISTORIKOA
>GERRA FRANKISTA
ArrasatekoElkartasunEguna,auzitan
Arrasaten egiten den Elkar-tasun Eguna debekatzekoeskatu dio Dignidad y Justi-cia terrorismoaren biktimenelkarteak Auzitegi Naziona-lari. Elkarte horrek salaketa jarri du egun horrek terroris-moa goraipatzen duelakoan.Arrasatekoa ez ezik, Herna-nin eta Algortan egiten dire-nak ere debekatzeko eskatudute. Antolatzaileak, Portaloi-ra Topaguneak, ez du balora-ziorik egin nahi izan, jakina-razpen ofiziala izan arte.
>12
POLITIKA
>AUZIA
Gastuakmurriztekoudal planaEskoriatzan
Eskoriatza bereziki zigortzendabil krisi ekonomikoa: han-go langabezia tasa %13tikgorakoa izan da apirilean,Debagoieneko handiena, etaEskoriatzako Industrialdeakurtetako galerak ditu. Horiikusita, "zuhurtasuna" eta"sistema aldaketa" proposa-tzen du Eskoriatzako Udalak,eta badabil horretan: besteakbeste, industrialdeari kon-ponbidea eman gura dio, etaUdaleko zein herriko gastuakmurriztu gura ditu.
>11
EKONOMIA
>KRISIA
Gaur hasi eta martitzenera arte Mendekoste jaiak ospatuko dira Bergaran, eta pilotak apar-teko protagonismoa izango du. Domekako hitzor-dua nabarmentzekoa da, Gipuzkoako erremon-te kopako lehen kanporaketa jokatuko da-eta(17:30). Finala Oñatin izango da, ekainaren 27an.
Erremonte kopakolehen kanporaketa etzi,Bergarako Pazkoetan
AURKIBIDEA
Debagoiena
>04-05
Iritzia
>06
Elkarrizketa
>09
Gutunak
>10
Herriak
>11-33
Kirola
>34-35
Kultura
>38-39
Sailkatuak
>40
Gazteak
>42
Telebista-Irratia
>43
Zerbitzuak
>44
Berri-zakua
>44-45
Eskelak
>45
Non-zer
>46-47
AntzinakoArrasateezagutzen
ARRASATE
>AZOKA
Antzinako Arrasatedelakoferian 60artisau ingurukhartuko dute partebihar eta etzi
>23-26
Kamioilariahilda istripuanAntzuolan
Kamioia irauli eta 47 urteko gizo-nezko moldaviarra kabinanharrapatuta geratu zen. Suhiltzai-leak hura ateratzen saiatu zirenbaina ezin izan zuten ezer egin.Antzuolako sarreran gertatu zenistripua, 12:30 aldera.
>04
JENDARTEA
>ISTRIPUA
Medikuak 13:50ean eman zuen hiltzat kamioilaria Ertzaintzaren arabera.
GOIENKARIA
ASTEKO GAIA
02
GOIENKARIA
2009ko maiatzaren 29a
LEIRE KORTABARRIA
>ELGETA
Gerra frankista Aretxabaletangaitzat duen liburu bat, Intxor-tako frontearen inguruko ibilbi-dea aurrera eramatea eta Eibar-ko Udalarekin horren gainekoelkarlana indartzea; trintxerakzelan egiten zituzten aztertzea etaberoiek berreskuratzea… horiekdira Intxorta 1937 Kultur Elkar-teak gaur egun eskuartean dara-biltzan proiektuetariko batzuk.Sortu zenetik –ofizialki2005ean, nahiz eta ia 10 urte lehe-nagotik lanean ziharduten, norkbere kontura, gero elkarteko kideizango zirenek–, eten barik jarrai-tu du elkarte horrek EspainiakoII. Errepublikaz geroztiko histo-ria ikertzen, Debagoienean etaDebabarrenean, bereziki, etahorren gaineko informazioa etadokumentazioa batzen, memo-ria historikoa berreskuratzekoeta bizirik iraunarazteko helbu-ruarekin. Eguneroko lana isil-isi-lik egiten dute, eta hori ez da albis-te izaten, emaitzak eman arte.Izan ere, elkarteko kide JosurenMurgizu bergararrak dioenmoduan, "hemen ez da gertatuKatalunian bezala: han, memo-ria historikoa berreskuratzekoarau egokiak dituzte, eta lana goi-tik beherakoa da, Legebiltzarre-tik hasita; hemen, behetik gora-kolana da", elkarte, norbanako,udal eta bailaretatik hasten da.
ZORTZI FUSILATU
Orain hurrengo, Elgetan kokatu-ta daukaten hilobi bat aztertugura lukete. Ikatzarre baserriinguruan dago. Orduan 12 urtezituen lekuko baten kontakizu-nari esker jakin dute zer gertatuzen: "Zazpi miliziano gizonezkoeta emakumezko gazte bat fusi-latu zituzten. Neska ez zen Elge-
Lekuko bati eskerdakite Intxortaelkartekoek zergertatu zen Ikatzarreinguruan: zazpi gizoneta emakume bat,seguruenikmilizianoak, hilzituztenHilobi battopatzerakoan,protokolo bat jarraitu behar da:lehenik, testigantza jaso behar da,lekukoen datuekin;gero, Aranzadirekinlanean has daiteke
MEMORIA HISTORIKOA
>GERRA FRANKISTA
Elgeta, 36kogerra etaeuskal historiaulertzekogiltzarri
takoa. Ia konbentzituta gaudeDragones edo UHP batailoietakomilizianoa zela, eta beharbadaasturiarra. Gizonezkoei dagokie-nez, batailoi horietan denetarikzegoen: bergararrak, oñatiarrak,zumaiarrak, azpeitiarrak, biz-kaitarrak ere bai…", azaltzen duMurgizuk.Hobi bat topatzen denean,beti protokolo bat jarraitu beharda, eta Intxorta elkarteak Aran-zadi Zientzia Elkartearekin lanegiten du prozesu horretan. Ezda dirudien bezain samurra:"Lurpetik gorpuak atera aurre-tik, lehenengo testigantza bat jaso behar da, lekukoaren datupertsonalekin eta gertakizunakondo jasoaz. Hori Aranzadira erebadoa. Gero, hobiaren kokapenazehaztu behar da, eta gero Aran-zadirekin lanean hasi.
ELGETA-EIBAR ELKARLANA
Aurten, beste egitasmo batekinlotuta ere izan da albiste elkar-tea: Elgetan, Intxortako frontea-ren gaineko ibilbide tematikoaeta Espaloia antzokian horreninterpretazio eta harrera zen-troa egiteko proiektuaz gabiltza.Otsail eta martxo artean aur-keztu zuten, baina ibilbidea guz-tiz taxututa eta jendeari zabalikegon arte, lan handia geratzen da,eta horretan dihardute Intxortaelkartekoek, beste erakundebatzuekin batera. Besteak beste,Jaurlaritzari eta bestelako era-kundeei aurkezteko txostenakprestatzen dihardute; tartean,aurreikusita dute gotorlekuengaineko txosten bat, izan ere,gotorlekuak eta trintxerak 1937anzeuden moduan berreskuratunahi dituzte. Horretarako, zelanegiten zituzten zehatz-mehatz jakin behar dute. Helburua da
INTXORTA ELKARTEA
Hainbatproiektu dauzka elkarteak; tartean,Elgetako fronteko ibilbidealehenbailehen zabaltzea
BESTE HILOBI BAT
ElgetakoIkatzarre baserri inguruan hilobi batnon dagoen badakite, eta zortzigorpu daudela ere bai
>GARAIKO MATERIALA
Gerragaraiko material ugari dauka IntxortaKultura Elkarteak, eta erakusketetan ikusteko aukera izaten da; tartean,sei hilekoborroka latzaren eta matxinatuen setioaren ondorioz, Elgetazelan txikituta geratu zen erakusten duten argazkiak.
>INTXORTAKO FRONTEA
Elgetako frontea bertatik bertara ezagutzekoibilbidearen proiektua jendaurrean aurkeztu dute aurten. Asmoa daberau aberastea orduko gotorlekuak berreskuratuz, gudariek abestenzuten musika ipiniaz… eta Espaloian harrera eta interpretazio zentroa.
MUNIZIOA
Debagoien eta Debabarrenean,gerrako bonba "asko" geratzendirela dio Intxorta elkarteak."Elgetako teilatu askotan geratzendira lehergailuak, baina lehertutazeuden eta kanpoaldea bakarrikgeratzen da", diote elkartekoek.Balen zorroek ere ematen dutepistarik pertsona hori zelan hil zen.Hala, errepublikar gudariak eurenarmekin hiltzen zituzten matxina-tuek, eta aurkitutako bala-zorrobatzuk non erositakoak ziren jakinda, asmatu ahal izan dutegudari horiek nola hil ziren.
Bala-zorroak ere,aztarna baliagarri
IDENTIFIKAZIOA
Gorpua lurpetik atera eta, nor izandaitekeen arrastorik badago,senideekin hitz egiten da; zalantzaasko badago, identifikatzeko bestemodu batzuetara jotzen da. Hala,Eusko Jaurlaritzak armadaerregularra antolatu zuenean,identifikatzeko letoizko txapa bateman zien gudariei, zenbakibatekin; "hortik identifikatugenuen, adibidez, Amorebietanlurperatuta zegoen gudari bat,Eloy Bengoetxea", jarraitzen duJosuren Murgizuk. 333. Kotakoborrokaldian hil zen, seguruenik.
Txapa batekozenbakiari esker
ASTEKO GAIA
03
GOIENKARIA
2009ko maiatzaren 29a
jendeari aukera ematea gotorle-kuetan egoteko, eta garai hartangudariek bizi izaten zutena aha-lik eta ondoen gerturatzea.Eibarko Udalak ere interesadu memoria historikoa berresku-ratzeko proiektuetan, eta Elgeta-ko Udalarekin hitz egin du elkar-lanaren bidea urratzen hasteko.Intxorta Elkarteko eta EibarkoUdaleko ordezkariek hainbatbisita egin dituzte, beste lekubatzuetan egiten duten berresku-rapen lana ikusteko. Hala, Intxor-ta Elkarteko Josuren Murgizukdioenez, "Ingalaterran, Fran-tzian, Finlandian, nazien kon-tzentrazio-esparruetan eta Belgi-kan hemen baino askoz aurrera-tuago daude". Katalunian ere bai,eta gainera, han iniziatiba gober-nu-erakundeetatik dator, hemenez bezala. Bielsan, Robresen, Cor-beran… ere ekimen interesga-rriak daude, 36ko gerrako han-go gertakari latzen lekukotasu-na gordetzeko.Josuren Murgizuk azaltzenduenez, "Euskal Herrian hirugune nagusi daude gerrarekinlotuta: Bilboko Burdinazko Gerri-koa, Gernika, eta Elgeta", etaazpimarratzen du Eusko Jaurla-ritzak badaukala ekimena Bur-dinazko Gerrikoa berreskuratze-ko. Hiru gune horiek lotuta, "gureherrian triangelu turistiko batsortzeko aukera daukagu, etor-kizunean gerrarekin lotutakogure historia kudeatzeko. Bisita-riak aukera izan behar du berres-kuratuko dugun inguruneak adi-tzera ematen dizkion sentsazio-ak bizi izateko, paisaiaren, legen-daren eta berreraikitako lekuerrealaren bidez", azaltzen duMurgizuk Intxortako ibilbidea-ren inguruko txostenean.Intxortako ibilbidearen era-kargarritasuna handitzekoideiak ere badituzte: besteak bes-te, liburu eta DVDa, oroigarriaketa bestelakoak salgai jartzeko-ak; eta ibilbide osoa Elgetakopaisaia ikusgarriarekin lotzea.Proiektu horiek eta gehiagoaurrera irteten diren bitartean,Intxorta Kultur Elkarteak zaba-lik dirau eurekin lan egin nahiduen edozein herritarri.
INTXORTA 1937 KULTUR ELKARTEAREN HISTORIA LABURRA
>1986: LEHENENGO EKINTZAK
Oktubre Taldea hasi zen lanean Arrasaten, Juan Ramon Garai buru zutela.Arrasaten, gerra frankistaren gaineko lehen erakusketa egin zuten.Garaik eta Oktubre Taldeak egindako lanak eragina du bailaran zebiltzanbeste talde batzuen artean.
>1997-1998: BERGARAN, ONDO BIHURTU
Bergaran ere bazebiltzan hainbat lagun, Josuren eta Mikel Murgizuanaiak tartean. 1997ko apirilean, Ondo Bihurtu taldea sortzekotan,Intxortara ibilaldia antolatu zuten UHP eta Loiola batailoietako hainbatgudarirekin. 1998an, erakusketa antolatu zuten Ondo Bihurtukoek, eta7.000 ikusletik gora izan zituen.
>2001-2006: HAINBAT ARGITALPEN
Urte oparoak dira. Hainbat erakusketa antola-tzen dira, eta liburuak argitaratzen dira lan horibatzeko –ikurrinaren 25. urteurrenekoak,Martzial Agirre eskultorearena…–, eta JesusGutierrez historialariak ikerketa liburuakargitara ematen ditu, tartean,
Gerra Zibila Elgetan
(2005eko uztaila).Juan Ramon Garai arrasatearrak honakoliburuak argitaratzen ditu:
Arrasate 1936,belaunaldi etena
-ren 2. edizioa (2003ko ekaina)eta
Celestino Uriarte
(2006ko azaroa).
>2002: BEDOÑAN GORPUA
Intxortak eta Aranzadik –Pako Etxeberria burudutela arakatze eta ikertze lanetan– batera egindako gorpu-ateratze bategiten da Bedoñan, urri eta azaro artean. Intxorta elkartekoek aztarnaberriak bilatzen jarraitzen dute Eskoriatzan, Antzuolan, Bergaran etaElgetan.
>2003: FUSILATUEN OMENEZKO MONUMENTUA
Debagoieneko fusilatuen senide eta lagunekin elkartzen dira Intxortaelkartekoak, eta Frankismoan hildako eta desagertuei onespenekoomenaldia egitea erabakitzen dute. Arrasaten altxatuko dute haienomenezko monumentua, gerrak Debagoienean hildako guztien izenekin.
>2005: INTXORTA ELKARTEA OFIZIALKI SORTZEN DA
Bergarako La Union elkartean jaiotzen da, modu ofizialean, IntxortaKultur Elkartea, Arrasateko, Bergarako, Oñatiko, Aretxabaletako, Eibarkoeta Zaragozako kideekin; denetara, 13 lagun.
>2007: INTXORTAKO ATEA
Elgeta frankisten esku jausi zeneko 70. urteurrenean, Juan Jose Arangu-ren eskultorearen Intxortako Atea lana aurkezten da, Asensiomendigainean, frankisten erasoaren ardatza izan zen lekuan.
>2009: 'GERRA ZIBILA EUSKAL HERRIAN' IBILBIDEA
Intxortaren magalean ibilbide tematikoa izango dena aurkezten dute.
ITURRIA: WWW.INTXORTA.ORG.
>ZABALETAMENDI
Intxortako fronteko gune bat defenditzen ziharduten hiru gudariri bonba bat jausi zitzaiengainean eta bertan hilda geratu ziren. Zabaletamendin izan zen hori. Bada, hantxe topatu zuten ezusteko hobia,eta gorpuak aterazituzten Intxorta Kultur Elkartekoek eta Aranzadi Zientzia Elkartekoek. Hildako gudari batenanaia hantxe izan zen eta komunikabideek interes handia agertu zuten, irudian ikusten den bezala.
>HILOBIA
Garaiko lekukoen kontakizuna jaso dute Intxorta Kultur Elkartekoek; horri esker izan dute Elgetandagoen beste hilobi komun baten berri. Argazkian ikusten den zonaldean dago, Ikatzarre baserriaren inguruan,eta kokapen zehatza ere badakite honezkero elkartekoek (segurtasunagatik, ezin dute horren berri eman). Zazpigizonezko eta emakumezko bat fusilatu zituzten, eta han lurperatuta geratu ziren.Elgeta "gakoa izan zen Euskal Herriko historia politikoan eta militarrean,gudaroste askoz indartsuago baten aurrean askatasun ideiak defenditzeaerabaki zuen gazteria baten balentriagatik, eta hortik abiatuta, historia-ko lehenengo Eusko Jaurlaritza sortu zelako", dio Intxorta Elkartearentxostenak. Besteak beste, frontean jokatu ziren oso modu argian gerrakobi faseak: gerra irregularra –zutabeen estrategia bi aldeetan, eta osooinarrizko parapeto eta gotorlekuak–; eta martxoaren 37tik aurrera,erregularra, Eusko Jaurlaritzak gidatua. Gainera, Elgeta giltza izan zen bialdeendako: Mola hilabetetan saiatu zen handik Bizkaira pasatzen.
Historia politikoeta militarreko 'giltza'
ELGETAKO FRONTEA
TXALAPARTAARGAZKIAK:INTXORTAKULTUR ELKARTEA
of 00
Goienkaria 379
2009ko maiatzaren 29a
1,623 Reads
Info and Rating
| Category: | |
| Rating: | (1 Rating) |
| Upload Date: | 06/01/2009 |
| Copyright: | Attribution Non-commercial |
| Tags: |
Leave a Comment