Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Ντιλ Κ. - Θεοδώρα, η αυτοκράτειρα του Βυζαντίου

Ντιλ Κ. - Θεοδώρα, η αυτοκράτειρα του Βυζαντίου

Ratings: (0)|Views: 55|Likes:
Published by kats61
Η περιπέτεια της Θεοδώρας, της βυζαντινής αυτοκράτειρας, που απ' τα παρασκήνια του Ιππόδρομου ανέβηκε στο θρόνο των Καισάρων
Η περιπέτεια της Θεοδώρας, της βυζαντινής αυτοκράτειρας, που απ' τα παρασκήνια του Ιππόδρομου ανέβηκε στο θρόνο των Καισάρων

More info:

Published by: kats61 on Aug 13, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/21/2013

pdf

text

original

 
Digitized by 10uk1s
Charles Diehl
Θεοδώρα,
 
 η
 
αυτοκράτειρα του Βυζαντίου
 
Μετάφραση:
 
 Αντώνης Μοσχοβάκης
 
Εκδόσεις: Ηριδανός
 
 
Digitized by 10uk1s
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
 
Η περιπέτεια της Θεοδώρας, της βυζαντινής αυτοκράτειρας, που απ' τα παρασκήνια τουΙππόδρομου ανέβηκε στο θρόνο των Καισάρων, είχε σε κάθε εποχή το προνόμιο νακεντρίζει την περιέργεια και να ερεθίζει τη φαντασία. Από τους χρόνους που ζούσε, ηκαταπληκτική τύχη της παραξένεψε τόσο τους συγκαιρινούς της που ο χαζόκοσμος τηςΚωνσταντινούπολης επινόησε για να την εξηγήσει τις πιο απίστευτες ιστορίες, όλον αυτότο σωρό από κουτσομπολιά που με τόση φροντίδα περιμάζεψε ο Προκόπιος στη ΜυστικήΙστορία του, για τους μεταγενέστερους. Μετά το θάνατό της την παρέλαβε ο θρύλος: Ανατολικοί και Δυτικοί, Σύροι, Βυζαντινοί και Σλαύοι συναγωνίζονται ποιος ναπρωτοστολίσει με ρομαντικότερες λεπτομέρειες τη μυθιστορηματική της καριέρα· καιχάρη στην πολυξάκουστη αυτή φήμη της, ακόμα και στις μέρες μας, μονάχη ανάμεσα στιςτόσες βασίλισσες που πέρασαν απ' το θρόνο του Βυζαντίου, η Θεοδώρα παραμένει γνωστήκαι σχεδόν κοσμαγάπητη.Στον Άγιο Βιτάλιο της Ραβέννας, στη μοναχική αψίδα όπου λαμπυρίζουν τα χρυσαφένιαμωσαϊκά, πολλοί επισκέπτες προσπαθούν να ξεδιαλύνουν το αίνιγμα του χλωμού κιατάραχου προσώπου της. Στο Παρίσι, όπου εμφανίστηκε, εδώ κ' είκοσι χρόνια, στην ΠύληΣαιν Μαρταίν, κι όπου, χτες ακόμα, παρουσιαζόταν σαν σε αποθέωση, κεντρίζει παρόμοιατην περιέργεια των ζωγράφων και των δραματικών συγγραφέων, των ιστορικών, ακόμακαι των αδιάφορων. Άλλοτε, διηγιέται αρκετά ανόητα ο Προκόπιος, οι έντιμοι άνθρωποιτης Κωνσταντινούπολης ξεμάκραιναν με φροντίδα από κοντά της, όταν τη συναντούσανστο δρόμο, από φόβο μη μιανθούν απ' την ακάθαρτη επαφή της. Στον αιώνα μας δεν έχουμεπια τέτοιους φόβους και προκαταλήψεις: το ανάλαφρο άρωμα του σκανδάλου πουπλανιέται γύρω απ' τη Θεοδώρα θα μας τραβούσε προς αυτήν περισσότερο. Ερέθισε με τησειρά το πινέλο ενός Μπενζαμέν Κονστάν κ' ενός Κλαιρέν, κέντρισε τη δημιουργικήφαντασία ενός Σαρντού, σαγήνεψε την εμπνευσμένη ευρετικότητα μιας Σάρρας Μπερνάρ.Δεν πάει καιρός που, για να την ξαναζωντανέψουν στα μάτια μας μέσα σε πλαίσιο αντάξιότης, σπαταλούσαν κάθε λαμπρότητα της πιο επιμελημένης και πολυέξοδης σκηνοθεσίαςκαι για οχτώ μέρες ένα «πολύ παριζιάνικο» θέμα συνομιλίας ήταν η συζήτηση γύρω απότην αρετή της Θεοδώρας. Μπορούμε ωστόσο να πούμε πως γνωρίζουμε μ' απόλυτη ακρίβεια τη φημισμένη αυτήαυτοκράτειρα, που πάμπολλοι δεν τη θεωρούν παρά μια ονομαστή τυχοδιώκτρια; Καιπρέπει τάχα να πιστέψουμε πως, αν θα μπορούσε να μιλήσει, θα 'ταν ολότελαικανοποιημένη για κάποια πολύ μυθιστορηματικά χαρακτηριστικά που μ' αυτά, κι άλλοτεκαι τώρα, στόλισαν πολύ συχνά το πορτραίτο της; Δεν είμαι και τόσο βέβαιος. Υπάρχουνδυο Θεοδώρες, η μια της Μυστικής Ιστορίας, κ' η άλλη της Ιστορίας χωρίς επίθετο. Η πρώτη είναι η γνωστότερη κ' η περιπέτειά της, αν καλοεξετάσουμε τα πράγματα, είναικοινή, φτάνει να της αφαιρεθεί αυτό το μεγαλείο της επικής σχεδόν ακολασίας που τηςπροσδίνει ο Προκόπιος: ιστορία χορεύτριας που αφού έζησε πολύ, αποζήτησε μια σταθερήαποκατάσταση και βρίσκοντας έναν άντρα σοβαρό αφοσιώθηκε στο γάμο και στη θρησκεία.Η Θεοδώρα αυτή, στον Λουδοβίκο Αλεβύ, ονομάζεται Βιργινία Καρντινάλ. Υπάρχει και μια
 
Digitized by 10uk1s
άλλη, λιγότερο γνωστή, και μ' άλλο τρόπο παράξενη κ' ενδιαφέρουσα· μια μεγάληαυτοκράτειρα, που κράτησε στο πλευρό του Ιουστινιανού μια σπουδαιότατη θέση κ' έπαιξεσυχνά ρόλο αποφασιστικό στη διακυβέρνηση, μια γυναίκα με πνεύμα ανώτερο, σπάνιααντίληψη, θέληση ενεργητική, ένα πλάσμα δεσποτικό κι αλαζονικό, βίαιο και φλογερό,περίπλοκο και συχνά ανεξήγητο, όμως πάντα ατέλειωτα γοητευτικό.Στην παρατήρηση αυτή βιάζομαι να προσθέσω πως ειλικρινά δεν έχω καμιά επιθυμία, πουθα 'ταν παράδοξη, να περιγράψω εδώ, αντίθετα με κάθε αληθοφάνεια, τη Θεοδώραεξαιρετικά τίμια κ' ενάρετη. Άφησα, όπως θα δούμε, με τις απαραίτητες πάνταεπιφυλάξεις, σ' αυτό το βιβλίο πολύ χώρο στα γραφικά ανέκδοτα της Μυστικής Ιστορίαςκι απέχω τόσο απ' το να τους αρνιέμαι εμπιστοσύνη, που νομίζω αντίθετα πώς μπορείκανείς με την προσεχτική μελέτη τους ν' αποσπάσει απ' αυτά, πιο ολοκληρωμένα απ' ό,τιως σήμερα, την ψυχολογία της Θεοδώρας στον καιρό της τρικυμισμένης της νεότητας.Όμως πρέπει ν' αντιληφθούμε καλά πως δεν υπάρχει μόνο η Μυστική Ιστορία. Τατελευταία χρόνια προ πάντων βρέθηκαν κι άλλα ντοκουμέντα, αρκετά καινούργια, πουεπιτρέπουν πιο συμπληρωμένα να σχεδιάσουμε τη μορφή της ξακουσμένης βασίλισσας. Έξω από τη βιογραφία που ένας ευλαβικός καλόγερος του ένατου αιώνα έγραψε για τοΘεόδωρο, ηγούμενο της Χώρας, που ήταν θείος της Θεοδώρας, τους Βίους των Οσίων της Ανατολής που εξιστόρησε κατά τα μέσα του έκτου αιώνα ένας από τους οικείους τηςαυτοκράτειρας, ο επίσκοπος Ιωάννης ο Εφέσιος, ανέκδοτα αποσπάσματα της ΜεγάληςΕκκλησιαστικής Ιστορίας, συνθεμένης απ' τον ίδιο συγγραφέα, το ανώνυμο χρονικό πουαποδίνεται στο Ζαχαρία το Μυτιληναίο, άλλα συγγράμματα, σύγχρονα επίσης, όπως οι βιογραφίες του Πατριάρχη Σεβήρου και του Ιάκωβου του Βαραδαίου, απόστολου τωνμονοφυσιτών, δημοσιεύτηκαν ή μεταφράστηκαν από συριακά χειρόγραφα, όπου παρέμενανξεχασμένα, και φωτίζουν μ' αρκετά περίεργο τρόπο το ρόλο που έπαιξε η Θεοδώρα σταπράγματα της θρησκείας και της πολιτικής. Μπορούμε να προσθέσουμε κι άλλουςσυγγραφείς, γνωστούς και παλιότερα, μα που τους συμβουλεύονταν σπάνια, όπως τονΙωάννη το Λυδό ή τα καινούργια αποσπάσματα του Μαλάλα, χωρίς να μιλήσουμε για τιςαυτοκρατορικές Νεαρές, που η κουραστική τους πολυλογία, γεμάτη ωστόσο από διδαχές,έχει αποθαρρύνει πολλούς, και για τον ίδιο τον Προκόπιο που, ευτυχώς για μας, άφησε κιάλλα έργα εκτός από τη Μυστική Ιστορία. Κι απ' όλα αυτά, αν θα λάβουμε τον κόπο να ταδιαβάσουμε προσεχτικά, αποσπώνται ορισμένα περιστατικά που μας δείχνουν τα πρόσωπατου αιώνα του Ιουστινιανού κάτω από ένα φως διαφορετικότερο κάπως από κείνο όπουσυνηθισμένα μας παρουσιάζονται. Αν επιμένω σ' αυτά τα πράγματα, δεν είναι εννοείταικαθόλου για τη μάταιη ευχαρίστηση να κάνω εδώ μια κούφια επίδειξη πολυμάθειας. Δε θα βρείτε στο κάτω μέρος των σελίδων αυτού του βιβλίου ούτε σημειώσεις ούτε παραπομπές:κύρια και μόνο τη γραφική, ανεκδοτική ιστορία της Θεοδώρας θέλησα να γράψω. Όμως ηιστορία αυτή, που η προσπάθειά μου ήταν να δοθεί ζωντανή κι όσο το δυνατόδιασκεδαστική, δεν παύει να 'ναι ιστορία αληθινή. Καθικετεύω τον αναγνώστη νασυγκατατεθεί να πιστέψει πως το κάθε γεγονός που αναφέρεται εδώ, στηρίζεται πάνω σεσυγκεκριμένες μαρτυρίες, πως οι ίδιες οι υποθέσεις, που κάποτε επέτρεψα στον εαυτόμου, θα μπορούσαν, αν παρουσιαζόταν ανάγκη, να θεμελιωθούν επιστημονικά.
1
 
1
 
Θα
 
μου επιτραπεί, για τη λεπτομέρεια των πραγμάτων και τη συμπληρωμένη μελέτη της εποχής, ναπαραπέμψω τον αναγνώστη στο μεγάλο έργο που δημοσίευσα με τον τίτλο: Ο Ιουστινιανός και ο βυζαντινός
 Με μια

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->