• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
rlyd kif-,ae@jrefrm
pmrsufESm- 1
 ပီဒီအက္ ဖ္ႏွင့  ္ရယူရန္  ၁၉၈၈ အေရးေတာ္ ပံ  ုဆိ  ု တာ မ်ိဳးဆက္ေပါင္ းစံ  ုပူ းေပါင္ းလု ပ္ေဆာင္ခဲ့ ႀကတဲ  ့ တိ  ု က္ ပြဲၿဖစ္ တယ္။ အဲ့ဒီ ကာလမွ ာ ေက်ာင္ းတက္ေနတဲ  ့  ေက်ာင္ းသားေတြ က တကၠသိ  ု လ္နယ္ေၿမေတြ ကေန တက္ တက္ ႀကြႀကြေဖာက္ခြ   ဲ လိ  ု က္ တယ္။ တပ္ဦ းကေန ခ်ီ တက္ တယ္။ ႏွ စ္ေပါင္ းမ်ားစြ ာ  ၿမွဳပ္ႏွ  ံ ထားတဲ့မ်ိဳးဆက္ေဟာင္ းေတြ က သက္ဆိ  ုင္ရာနယ္ေၿမအသီ းသီ းမွ ာ ေၿမေအာက္ ကေန စံနစ္ တက် ၿပင္ဆင္ေပးထားတယ္။ လူ ထု ကိ  ု   စည္ းရံ  ု းထားတယ္ အေရးေတာ္ ပံ  ု တခု ကိ  ုလူ တေယာက္ရဲ႕မိန္ ႔ခြန္ း၊ အု ပ္ စု တစုရဲ့ႀကံ စည္ မွဳတခု တည္ းနဲ ႔ေဖၚေဆာင္ လိ  ု ႔မရပါ။ တတိ  ုင္ းၿပည္ လံ  ု း ျပန္ ႔ႏွ  ံ ႔သြ ားေအာင္   လု ပ္ လိ  ု ႔မရပါ။ အု ပ္ စုေတြအားလံ  ု း ကိ  ု ယ္  ့ တာဝန္ကိ  ု ယ္ေက်မွသာ လူ ထုအေရးေတာ္ ပံ  ု တရပ္ေပၚေပါက္ လာတတ္ ပါတယ္  ဂြ ်န္ လေက်ာင္ းသားလႈ ပ္ရွ ားမွဳ အရွ  ိန္ တက္ေနတဲ  ့အခ်ိန္ မွ ာ နယ္ က လာတက္ တဲ  ့အေဆာင္ေက်ာင္ းသူ၊ ေက်ာင္ းသားေတြမိ မိရဲ႕နယ္ေၿမ အသီ းသီ းကိ  ုၿပန္ခဲ  ့ ႀကရတယ္။ မၿပန္ခင္ မွ ာ ေရႊ တိ ဂံ  ုဘုရားေပၚတက္ ၿပီ း သစၥ ာဆိ  ု ႀကတယ္ “တိ  ု က္ ပြဲ ကိ  ုဆက္ လက္သယ္ေဆာင္သြ ားပါမယ္”  ဆိ  ု တာမ်ိဳးေတြ၊ နယ္အသီ းသီ းမွ ာ ၿမွဳပ္ႏွ  ံ ထားတဲ  ့ေၿမေအာက္ လႈ ပ္ရွ ားမႈေခါင္ းေဆာင္ေတြ၊ ေက်ာင္ းသားေတြ က ရန္ ကုန္ က ေက်ာင္ းတက္   ၿပန္ လာတဲ  ့ေက်ာင္ းသားေတြ ကိ  ုေတြ ႔ တယ္၊ ေဆြ းေႏြ းတယ္။ လူ ထု တိ  ု က္ ပြ   ဲ ကိ  ုၿပင္ဆင္ ႀကတယ္။ ရွ စ္ေလးလံ  ု းအေရးေတာ္ ပံ  ု ႀကီ းၿဖစ္ေအာင္   တဘက္ တလွ မ္ းကေန က်ားကု ပ္ က်ားခဲႀကိဳးစားခဲ  ့ ႀကတဲ  ့တခ်ိဳ႕လူေတြဆိ  ုရင္အႏွ စ္(၂၀) ေက်ာ္နီ းပါး နံ မည္ မ်ိဳးစံ  ုနဲ ႔သူ တိ  ု ႔ဘဝေတြကိ  ု   စေတးၿမွဳပ္ႏွ  ံေနခဲ  ့ ႀကတယ္။ သတင္ းစာရွင္ းလင္ းပြဲပါေတာ့ မွရပ္ ကြ က္ က သူ တိ  ု ႔ ကိ  ုယူ ဂ်ီ မွန္ း သိေတာ့ တယ္။ (ဟု တ္ တာေတြ လည္ း ရိ  ွသလိ  ု  မတရားစြ ပ္ စြ   ဲေၿပာတဲ  ့အတုေတြ လည္ း ရိ  ွႏိ  ုင္ ပါတယ္)။ သူ တိ  ု ႔ က နာမည္ ႀကီ းေစတဲ့အလု ပ္ေတြ ကိ  ုစိ တ္ မဝင္ စားဘူ း။ တိ  ုင္ းၿပည္ေၿပာင္ းလဲတာကိ  ု   ၿမင္ခ်င္ေနတဲ့သူေတြဆိ  ုေတာ့သူ တိ  ု ႔သမိ  ုင္ းေတြကိ  ုတိ တ္ တဆိတ္ၿမွဳပ္ႏွ  ံ ထားႀကတယ္မိ  ု ႔ လား။ အဓိ က ေၿပာခ်င္ တဲ့အခ်က္ က အေရးေတာ္ ပံ  ု တရပ္ၿဖစ္ခ်င္ရင္လူ ထု ထဲ မွ ာ ၿမွဳပ္ႏွ  ံ ထားတဲ  ့သူ၊ လူ ထုနဲ ႔ တသားတည္ းေနၿပီ း စည္ းရံ  ု းႏိ  ုင္ တဲ  ့သူရိ  ွ မွ   ၿဖစ္ႏိ  ုင္ တာပါ။ လူ ထု ကိ  ုအထက္ စီ းကေန မိန္ ႔ခြန္ းေတြေပးၿပီ း လွ  ံဳ႔ေဆာ္ခဲ  ့ လိ  ု ႔ၿဖစ္ေပၚခဲ  ့ တဲ  ့အေရးေတာ္ ပံ  ုတခု မွမရိ  ွ ပါ။ ဂ်ိန္ းစ္ဘြန္ းေတြ ကိ  ု   လူ ထု က မသိ ပါ။ ေနာက္ ထပ္အေရးႀကီ းဆံ  ု းတခ်က္ ကေတာ့ အႏွ စ္(၂၀) ေက်ာ္အတြင္ းမွ ာ ရင္ဆိ  ုင္ႀကံဳေတြ ႔ေနရတဲ  ့ေက်ာင္ းသား အေရးေတာ္ ပံ  ု၊ ၿပည္သူ လူ ထုရဲ  ့ႏိ  ုင္ငံေရးေရခ်ိန္ ဟာ ရွ စ္ေလးလံ  ု းအေရးေတာ္ ပံ  ု တံ  ု းကလိ  ုမဟု တ္ေတာ့ ပါ။ အေၿခအေနေတြ၊ ပံ  ုသ႑ာန္ေတြ   တိ တိ က်က် ေၿပာင္ းလဲေနပါတယ္။ အခက္အခဲေတြ က က်ေနာ္ တိ  ု ႔ႀကံဳေတြ ႔ခဲ့ရတဲ  ့အေၿခအေနထက္ဆိ  ု းဝါးေနပါတယ္
 ကံ ႀကမၼ ာကိ  ုအမွ တ္မထင္တု ႔  ံ ၿပန္မႈ မ်ား
ေက်ာင္ းသားလွဳပ္ရွ ားမွဳတံ  ု းက အၿဖစ္အပ်က္ တခ်ိဳ႕ကိ  ုေၿပာၿပရင္ း ဒီ ကေန႔ေဆြ းေႏြ းလွ  ံဳ႔ေဆာ္ေနႀကတဲ  ့အေရးေတာ္ ပံ  ုအတက္အက်ေတြ ကိ  ု  ေဆြးေႏြ းခ်င္ ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ရွ စ္ေလးလံ  ု းအေရးေတာ္ ပံ  ုအၿပီ း၊ ေက်ာင္ းသားလွဳပ္ရွ ားမွဳအေႀကာင္ းကိ  ုေပါင္ းၿပီ း ေရးႀကဖိ  ု ႔တိ  ု က္ တြန္ း ေနခဲ  ့ တာ ႀကာခဲ  ့ ပါၿပီ  က်ေနာ္ တိ  ု ႔နဲ႔အု ပ္ စုမတူ တဲ  ့ေက်ာင္ းသားေတြ၊ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြဆီ က လု ပ္နည္ းလု ပ္ ဟန္ေတြ ကိ  ုၿပန္ လည္ေလ့ လာႀကည့  ္ခ်င္ တယ္ ေနာက္-- ၁၉၈၈ အေရးေတာ္ ပံ  ုအၿပီ း ေက်ာင္ းသားလႈ ပ္ရွ ားမႈ( ၁၉၉၁ ႏိ  ုဘယ္ ၿငိ မ္ းခ်မ္ းေရးေထာက္ခံဆႏၵ ၿပပြ   ဲ၊ ၁၉၉၆၊ ၁၉၉၈ ၂၀၀၀  ကာလေတြရဲ႕ ႏိ  ုင္ငံေရး အခင္ းအက်င္ း အေၿပာင္ းအလဲ၊ ၂၀၀၇ ေရႊ ဝါေရာင္ေတာ္ လွန္ေရးရဲ႕ အရွ  ိန္နဲ႔အနာဂတ္ ၿပင္ဆင္ မႈ) စတဲ  ့- ေရခ်ိန္အနိ မ္  ့အၿမင္  ့ေတြ ကိ  ုၿပန္ လည္သံ  ု းသပ္ ႀကမယ္။ ဂရပ္ေတြကိ  ုစံနစ္ တက် ဆြ   ဲ ႀကည္  ့ခ်င္ တယ္။ ႏွ စ္အလိ  ု က္ၿဖစ္ခဲ  ့ တဲ  ့ တိ  ု က္ ပြ   ဲေတြ မွ ာ ဘာေတြ ေအာင္ ၿမင္ခဲ  ့ ၿပီ း ဘာေတြေပးဆပ္ခဲ့ရသလဲ  လု ပ္နည္ းလု ပ္ ဟန္အသစ္ေတြနဲ ႔အေဟာင္ းေတြႀကားက ကြာၿခားမွဳဟာ ဘာေတြ လဲ။ ဘာေတြ က ပိ  ု ၿပီ း ရင္ခုန္ စရာ ေကာင္ းသလဲ။  တခ်ိဳ႕က ရင္ ထဲမွ ာ ရိ  ွေနေပမဲ  ့မေရးၿဖစ္ခ့   ဲႀကဘူ း။ တခ်ိဳ႕က စာေရးဖိ  ု ႔အခ်ိန္ မရႀကဘူ း။ တခ်ိဳ႕က လက္ရိ  ွၿပည္ တြင္ းမွ ာ လု ပ္ ကိ  ုင္ေနတဲ  ့  ရဲေဘာ္ေတြက်န္ေနေသးတာေႀကာင္  ့သူ တိ  ု ႔ ကိ  ုထိခိ  ု က္ေစမဲ့အခ်က္အလက္ေတြ ကိ  ုသိ  ုသိ  ု ဝွ က္ ဝွ က္ထိန္ းထားခ်င္ တယ္။ တတ္ႏိ  ုင္သမွ ် ေၿပာလိ  ု ႔ရမဲ  ့အသံေတြ ကိ  ုေပါင္ းႀကည္  ့ လိ  ု က္ တယ္။ က်ေနာ္ တိ  ု ႔ရဲ႕အၿမင္ေတြ ကိ  ုေဆြ းေႏြ းႀကည္  ့ခ်င္ ပါတယ္
 
rlyd kif-,ae@jrefrm
pmrsufESm- 2
 “ေနရာ၊ အခ်ိန္ႀကိဳတင္သတ္ မွ တ္ ၿခင္ း ” ႏွ  ွင္  ့“မတရားတဲ  ့အမိန္ ႔အာဏာဟူသမွ ် ဖီဆန္ ႀက” 
၁၉၈၈ အေရးေတာ္ ပံ  ုအၿပီ းမွ ာ အခ်ိန္နဲ ႔ေနရာကိ  ုႀကိဳတင္သတ္ မွ တ္ ၿပီ း တိ  ု က္ ပြ   ဲ ဝင္ ဖိ  ု ႔ႀကိဳးစားခဲ  ့ တဲ  ့ လႈ ပ္ရွ ားမႈ တိ  ုင္ းဟာ ႀကီ းမားတဲ  ့ေအာင္ ၿမင္ မႈ ကိ  ု   မသယ္ေဆာင္ႏိ  ုင္ခဲ  ့ ပါ။ တခ်ိဳ႕ၿဖစ္ရပ္ေတြ မွ ာဆိ  ုရင္ဘာမွမစခင္ ကတည္ းက ေၿခမႈန္ းခံရတတ္ ပါတယ္။စစ္အု ပ္ စု ဟာ ၁၉၈၈ အေရးေတာ္ ပံ  ု ကိ  ု  သင္ခန္ းစာ ယူ ပါတယ္။ ရွ စ္ေလးလံ  ု းအေရးေတာ္ ပံ  ု ကိ  ုႀသဂတ္(၈) ရက္ မွ ာ တႏိ  ုင္ငံ လံ  ု းတိ  ု က္ ပြ   ဲ ဝင္ ႀကဖိ  ု ႔ဘီဘီ စီအသံ လႊင္  ့ဌာနကိ  ု  အသံ  ု းခ်ခဲ  ့ တယ္။ ေၿမေအာက္ လႈ ပ္ရွ ားမႈ မွ ာ ဦ းေဆာင္ လု ပ္ ကိ  ုင္ေနသူေတြ က ၿပည္သူေတြ ႀကားမွ ာ ဝါဒၿဖန္ ႔ လႈ  ံ႕ေဆာ္ခဲ့ ႀကတယ္။ ဒီ လိ  ု   တိ  ုင္ ပင္ ကိ  ု က္လႈ ပ္ရွ ားမႈ မ်ိဳးကိ  ုၿပန္ လည္ရဖိ  ု ႔အတြ က္စစ္အု ပ္ စု က အခြင္  ့အေရးမေပးေတာ့ ပါ။လက္ဦ းမႈ ယူၿဖိဳခြ   ဲ ပါတယ္။ ၁၉၉၀ ေႏွ ာင္ းပိ  ုင္ းမွ ာ  တကၠသိ  ု လ္ေက်ာင္ းေတြ ကိ  ုၿပန္ လည္ ဖြင္  ့ခဲ  ့ တယ္။ ဂ်ဴလိ  ုင္(၇) ရက္၊ မတ္ လ (၁၃) ရက္၊ ႀသဂတ္ လ (၈) ရက္ေန႔ေတြ မွ ာ လႈ ပ္ရွ ားဖိ  ု ႔   ႀကိဳးစားေပမဲ့လႈ ပ္ လိ  ု ႔မရပါဘူ း။ စစ္ တပ္ က လံ  ု ၿခံဳေရးကိ  ုတင္ းၾကပ္ခ်ဳပ္ ကိ  ုင္ ထားလိ  ု က္ ပါတယ္။ နာမည္ ႀကီ း အထင္ ကရ ေန႔ စြ   ဲေတြ၊  စစ္အု ပ္ စု က သတိ ထား ေစာင္  ့ ႀကည္  ့ေနတဲ  ့ေနရာေတြမွ ာ သြ ားလု ပ္ရင္အက်အဆံ  ု းမ်ားပါတယ္။ အရင္ းအႏွ  ီ းႀကီ းႀကီ း ေပးရတတ္ ၿပီ း ဦ းခ်ိဳးခံရတတ္ ပါတယ္ ကိ  ု းေလးလံ  ု းအေရးေတာ္ ပံ  ုနဲ႔ဒီ မိ  ု၂၀၀၆ ဟာ မေအာင္ ၿမင္ တဲ  ့လႈ  ံ ႔ေဆာ္ မႈေတြၿဖစ္ခဲ  ့ တယ္ဒီအဆိ  ု ၿပဳခ်က္အတြ က္  ေက်ာင္ းသားလႈ ပ္ရွ ားမႈတခု ကိ  ုဥပမာေပးခ်င္ ပါတယ္ ၁၉၈၉ ဂြ်န္ လမွ ာ ေဒၚေအာင္ဆန္ းစု ႀကည္နဲ႕ က်ေနာ္ တိ  ု ႔ဗ.က.သမ်ားအဖြ   ဲ ႔ခ်ဳပ္(အထက္ဗမာၿပည္) က ေခါင္ းေဆာင္ေတြရန္ ကုန္ မွ ာ ေတြ႔ဆံ  ုေဆြ းေႏြးခဲ  ့ ႀကတယ္။ “မတရားတဲ  ့အမိန္ ႔အာဏာဟူသမွ ် ဖီဆန္ ႀက” ဆိ  ု တဲ  ့ေႀကြးေႀကာ္သံေအာက္ မွ ာ လူ ထု တိ  ု က္ ပြ   ဲေတြ   ၿမိဳ႕အသီ းသီ းမွ ာ တိ  ု က္ ပြဲ ဝင္ ဖိ  ု ႔ၿပင္ဆင္ ႀကတယ္။ က်ေနာ္ တိ  ု ႔မဟာၿမတ္ မုနိဘုရား ရင္ ၿပင္ေတာ္(ဘုရားႀကီ း) ကေန စထြ က္ မယ္ဆိ  ု ၿပီ း  စုရပ္ေနရာကိ  ု(၄) ရက္ေလာက္ ကတည္ းက ႀကိဳတင္ေႀကၿငာထားတယ္။ ၁၉၈၉ ဂြ်န္ လ (၂၄) ရက္ မွ ာ မဟာၿမတ္ မုနိရင္ ၿပင္ေတာ္ေပၚကေန ေက်ာင္ းသားဆႏၵ ၿပပြ   ဲ ကိ  ုစတင္လု ပ္ေဆာင္ ဖိ  ု ႔စု စည္ းလိ  ု က္ ႀကတယ္။ ရန္သူ က သူ ႔ရဲ႕စစ္ တပ္ ကိ  ုအရိ ပ္အေယာင္ တခု မွမၿပပါ။ ဘုရား သန္ ႔ရွင္ းေရးလု ပ္ေနတဲ  ့လု ပ္အားေပးေတြသာ ရိ  ွ ပါတယ္။ က်ေနာ္ တိ  ု ႔ဘုရားေပၚ ေရာက္သြ ားတဲ  ့အခါ၊ အရပ္ ဝတ္အရပ္ စား လူ တခ်ိဳ႕က ဘုရားဖူ းတခ်ိဳ႕ကိ  ုတိ တ္ တဆိ တ္ႏွင္ ထု တ္ေနတာကိ  ုေတြ႔ လိ  ု က္ရမွ သူ တိ  ု ႔ဘက္ က တစံ  ု တရာ ႀကံ စည္ေနၿပီဆိ  ု တာသိ လု  ိ က္ရတယ္  စစ္အု ပ္ စု က သူ ႔ရဲ႕လက္နက္ေတြအားလံ  ု းကိ  ုေထာင္  ့ တေနရာမွ ာ သိ မ္ းဆည္ းထားၿပီ း သန္ ႔ရွင္ းေရးလု ပ္ခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေနႀကတယ္ ေက်ာင္ းသားအားလံ  ု း ဝင္ လာၿပီ းဆိ  ု မွဘုရားဝင္ းတံခါးေတြ ကိ  ုပိ တ္ ဖိ  ု ႔ႀကိဳးစားလိ  ု က္ တယ္။ က်ေနာ္ တိ  ု ႔လူခြ   ဲ ၿပီ းအၿပင္ ကိ  ုထြ က္ ဖိ  ု ႔ႀကိဳးစားေပမဲ  ့  အထက္ တန္ းေက်ာင္ းသားေတြက အလံေထာင္ ၿပီ းေနၿပီ။ သူ တိ  ု ႔ က ထိ ပ္ တိ  ု က္ရင္ဆိ  ုင္ တိ  ု းထြ က္ ဖိ  ု ႔လု ပ္ တယ္။ မေအာင္ ၿမင္ ပါဘူ း။  က်ေနာ္ တိ  ု ႔အားလံ  ု း အၿပင္ ကိ  ုလြတ္ေအာင္ ထြက္ ဖိ  ု ႔ဆိ  ု တာ အရမ္ းေနာက္ က်သြားတယ္။ စစ္သားေတြက အားလံ  ု းရဲ႕နားထင္ ကိ  ုေသနတ္ေတြနဲ ႔   ထိ  ု းခ်ိန္ လိ  ု က္ ႀကတယ္။ ၿငိ မ္ းခ်မ္ းေရးဆရာေတာ္ဦ းကဝိႏၵအပါအဝင္၊ ဗ.က.သ ေက်ာင္ းသား (၃၃) ေယာက္အဖမ္ းခံ လိ  ု က္ရတယ္ အက်ိဳးဆက္ ကေတာ့စစ္ေႀကာေရးစခန္ းမွ ာ ေက်ာင္ းသားလႈ ပ္ရွ ားမႈနဲ႔ေၿမေအာက္ လႈ ပ္ရွ ားမႈဆက္ စပ္ေနသူေတြရဲ႕စာရင္ းေတြ ေကာက္ေႀကာင္ းေတြကိ  ုစစ္ေထာက္ လွ မ္ းေရးေတြ က ရရိ  ွသြ ားတယ္ ၿငိ မ္ းခ်မ္ းေရးဆရာေတာ္ လည္ း အဲ့ဒီ ကတည္ းက အဖမ္ းခံ လိ  ု က္ရၿပီ း  ၿပန္ လြ တ္ လာေတာ့မစိ  ု းရိ မ္ေက်ာင္ းတိ  ု က္ မွ ာ ေနခြင္  ့ မရေတာ့ ပဲ ရႊ က်င္ ကိ  ုၿပန္သြားရတယ္။ အဲ  ့ဒီ ၿမိဳ႔ ကေလးမွ ာပဲပ်ံ လြန္ေတာ္ မူသြားခဲ  ့ တယ္  တကယ္ေတာ့“၁၉၈၉ မတရားတဲ့အမိန္ ႔အာဏာဟူသမွ ်ဖီဆန္ ႀက” တိ  ု က္ ပြဲ ဟာအရွ  ိန္ ၿပင္ းပါတယ္။ ေပးဆပ္ မႈ ႔ လည္ းအရမ္ းႀကီ းပါတယ္ ဒီ တိ  ု က္ ပြဲ ထဲ မွ ာ ရခဲ  ့ တဲ  ့သင္ခန္ းစာကေတာ့ဆႏၵ ၿပပြဲ လု ပ္ မဲ  ့ေနရာ၊ အခ်ိန္ေတြကိ  ုဘယ္ေတာ့ မွႀကိဳတင္ေႀကၿငာမထားပါနဲ ႔။ အတြင္ းစည္ းထဲ   ကေန ႀကိ တ္ ၿပီ း ၿပင္ဆင္ရမဲ့အရာ ၿဖစ္ ပါတယ္ဆိ  ု တဲ  ့အခ်က္ ပဲၿဖစ္ တယ္အၿဖဴေရာင္ လႈ ပ္ရွ ားမႈ ကာလအတြင္ းတံ  ု းက ကုန္ေစ်းႏႈန္ းက်ဆင္ းေရး ဦ းေဆာင္ လႈ ပ္ရွ ားသူ တဦ းၿဖစ္ တဲ  ့ကု  ိ ထင္ေက်ာ္ရဲ႕အၿဖစ္ ကိ  ု လည္ း ပူ ပူေႏြးေႏြ း သင္ခန္ းစာယူႏိ  ုင္ ပါတယ္ ဒါေႀကာင္  ့ဒီ ကေန႔ေအာ္ ဟစ္ လွ  ံဳ႔ေဆာ္ေနတဲ  ့“ အင္ းစိန္ေထာင္ေရွ႕ကိ  ုခ်ီ တက္ ႀက” ဘာညာ ဆိ  ု တဲ  ့တိ  ု က္ တြန္ းမိန္ ႔ခြန္ းေတြ ကိ  ုက်ေနာ္ တိ  ု ႔ က သေဘာမတူ ပါဘူ း။ ရန္သူ က က်ေနာ္ တိ  ု ႔ ကိ  ုေထာင္ ဖမ္ းခဲ  ့ တ့   ဲ၁၉၈၉ ဂြ်န္(၂၄) ရက္ လႈ ပ္ရွ ားမႈ လိ  ုအၿဖစ္အပ်က္ မ်ိဳးလိ  ုႀကံဳေတြ ႔ႏိ  ုင္ ပါတယ္ ဒါၿဖင္  ့ေမးခြန္ းတခုေတာ့ရိ  ွ ပါတယ္။ ႀကိဳတင္သိရိ  ွ မထားပဲနဲ ႔လႈ ပ္ရွ ားခ်င္ တဲ  ့သူေတြ က ဘယ္ လိ  ု ပါလာမွ ာလဲဆိ  ု တဲ  ့အခ်က္ပါ။ ဒီအခ်က္ ကိ  ု၁၉၉၆ ေက်ာင္ းသားလႈ ပ္ရွ ားမႈ ကာလတံ  ု းက အၿဖစ္အပ်က္နဲ ႔ဥပမာေပးခ်င္ ပါတယ္
 
rlyd kif-,ae@jrefrm
pmrsufESm- 3
အင္ းစိန္ရဲစခန္ း ႏွင္  ့ႀကိဳ႕ကုန္ းေဆာင္ညေနခင္ းမ်ား
၁၉၉၆ ေက်ာင္ းသားလႈ ပ္ရွ ားမႈအေႀကာင္ းကိ  ုေၿပာတဲ  ့အခါ ႏွ စ္ ပိ  ုင္ းခြဲ ၿပီ း ေၿပာရပါလိ မ္  ့ မယ္။ ပထမတပိ  ုင္ းက ၁၉၉၆ ေအာက္ တိ  ုဘာ (၂၀၊ ၂၁၊  ၂၂) မွ ာ ၿဖစ္ခဲ  ့ တဲ့လႈ ပ္ရွ ားမႈ၊ ဒု တိ ယအပိ  ုင္ းကေတာ့ဒီဇင္ဘာ (၃၊ ၄၊ ၅) အပါအဝင္ၿမိဳ႔ လယ္ဗိ  ု လ္ခ်ဳပ္ေစ်းနားတဝိ  ု က္ က ေျပာက္ က်ားတိ  ု က္ ပြ   ဲ  အေႀကာင္ း ၿဖစ္ ပါတယ္။ ပထမတပိ  ုင္ းရဲ႕နည္ းဗ်ဴဟာေတြ ကိ  ုေဆြ းေႏြ းသြ ားပါ့ မယ္  ပထမၿဖစ္ရပ္ ဟာ ရန္ ကုန္ စက္ မႈ တကၠသိ  ု လ္ေက်ာင္ းသား (၃) ေယာက္ ကိ  ုေစာ္ဘြ ားႀကီ းကုန္ းကားဂိ တ္ မွ ာရိ  ွ တဲ့စည္ ပင္ရဲေတြက ရိ  ု က္ႏွ က္ မႈေႀကာင္  ့ၿဖစ္ေပၚခဲ  ့ တဲ  ့ လႈ ပ္ရွ ားမႈၿဖစ္ တယ္ ၁၉၉၆ ဆု  ိ တာ ဗိ  ု လ္ခ်ဳပ္ခင္ညႊန္ ႔အတြ က္ေရႊေရာင္ေတာက္ေနတဲ  ့ ကာလေတြပါ။ ရန္ ကုန္ တကၠသိ  ု လ္ ထဲ က စစ္ ကိ  ုင္ းေဆာင္၊ အင္ းဝ၊ ပင္ းယ၊ ေရႊဘိ  ုေဆာင္ေတြ မွ ာ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္ းနဲ ႔မ်ိဳးဆက္သစ္ေက်ာင္ းသားမ်ားရဲ႕မိ တ္ဆံ  ု စားပြ   ဲေတြ ကိ  ုၿခိ မ္  ့ ၿခိ မ္  ့သဲက်င္ းပေနတဲ့အခ်ိန္ၿဖစ္ တယ္ (၁) ၁၉၉၆ မွ ာေက်ာင္ းတက္ေနဆဲရွ စ္ေလးလံ  ု းမ်ိဳးဆက္ေတြေက်ာင္ းၿပီ းသြ ားရင္ေက်ာင္ းသားလႈ ပ္ရွ ားမႈၿငိ မ္သက္သြ ားႏိ  ုင္ တယ္ လိ  ု ႔သူ က  တြက္ဆထားပံ  ုရတာေႀကာင္  ့ေက်ာင္ းသားထု ႀကားကိ  ုဂရု တစိ  ု က္ေစာင္  ့ ၾကပ္ ႀကည့  ္ေနတဲ  ့အခ်ိန္ၿဖစ္ တယ္ (၂) တဘက္ မွ ာ-- တကၠသိ  ု လ္ေက်ာင္ းသားေတြနဲ ႔ရပ္ ကြက္ ထဲက လူ မိ  ု က္ တခ်ိဳ႕ရဲ့ရန္ ပြဲေတြ ပိ  ု မိ  ုမ်ားၿပားေနခဲ  ့ တယ္ (၃) စစ္ေထာက္ လွ မ္ းေရးက ႀကိဳ့ ကုန္ းေဆာင္အတြင္ းမွ ာ နံ ပါတ္ ဖိ  ု းေရာင္ းဝယ္ေရးကိ  ုက်ယ္ က်ယ္ ၿပန္ ႔ ၿပန္ ႔လု ပ္ လာတယ္ (၄) ႏိ  ုင္ငံေရးလု ပ္ တာကလြဲ လိ  ု ႔က်န္ တဲ  ့မေကာင္ းတဲ  ့အရာေတြလု ပ္ခြင္  ့ ကိ  ုလႊ တ္ေပးထားတယ္။ အေဆာင္ တြင္ းမွ ာ စစ္ေထာက္ လွ မ္ းေရးက  လႊ တ္ ထားတဲ  ့ေက်ာင္ းသားေတြအု ပ္ စု လိ  ု က္လာေရာက္ေနထိ  ုင္ေနတဲ  ့ ကာလ ၿဖစ္ တယ္ ဒါေႀကာင္  ့ဘာပဲ လု ပ္ လု ပ္သတင္ းေပါက္ ဖိ  ု ႔မ်ားတယ္။ ဒါေပမဲ  ့ေက်ာင္ းသားထုရဲ  ့၁၉၉၆ မတ္ လ (၁၃) လႈ ပ္ရွ ားမႈ ကိ  ုႀကည္  ့ ၿခင္ းအားၿဖင္  ့   လႈ ပ္ရွ ားမႈ တခု ကိ  ုၿပန္ စလိ  ု ႔ရေနတယ္ဆိ  ု တာကိ  ု လည္ း သေဘာေပါက္ေနႀကတယ္။ ရန္ ကုန္ စက္ မႈ တကၠသိ  ု လ္ေက်ာင္ းသားေတြကိ  ုရိ  ု က္ႏွ က္ ၿပီ း အင္ းစိန္ရဲ စခန္ းကိ  ုေခၚသြ ားတယ္ဆိ  ု တဲ  ့အေႀကာင္ းကိ  ုၿဖစ္ စဥ္ တခု လံ  ု းမွ ာ ပါဝင္ခဲ့ တဲ  ့ေက်ာင္ းသားတေယာက္ က ၿပန္ရင္ ဖြင္  ့ တယ္  ဝရုန္ းသုန္ းကား မေပါက္ ကြဲေအာင္သူ ႔ ကိ  ုေက်ာင္ းသားတခ်ိဳ႕က အခန္ းတခု ထဲ မွ ာ ဖြ က္ ထားတယ္။ ေနာက္ မ်ိဳးဆက္ေတြ က ရွ စ္ေလးလံ  ု းမွ ာ  ပါဝင္ခဲ  ့ တဲ  ့ေက်ာင္ းသားႀကီ းေတြကိ  ုဘာလု ပ္ မလဲဆိ  ု တာ အားကိ  ု းတႀကီ း ေမးႀကတယ္။ အေဆာင္ မွဴးေတြက အေဆာင္အခန္ းတိ  ုင္ းကိ  ု   လူ လိ  ု က္ စစ္ တယ္။ အေဆာင္ ကင္န္ တင္ းေတြ မွ ာ အေဆာင္ က ဆရာေပါက္ စေလးေတြ က ေက်ာင္ းသားေတြစုရံ  ု း စကားေၿပာေနၿပီဆိ  ုရင္  အတင္ းဝင္ ထိ  ုင္ တယ္ “အစည္ းအေဝး ထိ  ုင္ေနႀကသလား။ ရိ  ု က္ ပြ   ဲကိ  ုဘယ္ လိ  ုတံ  ု ႔ ၿပန္ ႀကမလဲ။ ဘာ လု ပ္ ႀကမွ ာလဲ။”  စပ္ စု တဲ  ့ေမးခြန္ းေတြ   တသီ ႀကီ း အငမ္ းမရ ေမးတယ္။ ေထာက္ လွ မ္ းေရးသတင္ းေပးေတြ ကလည္ း ေက်ာင္ းထဲ မွ ာအၿပည္  ့။ က်ေနာ္ တိ  ု ႔ေက်ာင္ းသားေတြ က ေအးေအးေဆးေဆး ပဲ။ စိ တ္ ဝင္ စားတဲ  ့ ပံ  ု စံေတာင္မၿပပဲဆရာေတြ ကိ  ုၿပန္ေမးႀကည္  ့ ႀကတယ္။ ဘယ္ လိ  ုၿဖစ္ တာလဲ၊ ဆရာတိ  ု ႔ ကေရာဘယ္ လိ  ု   ကိ  ုင္ တြ ယ္ မွ ာလဲလိ  ု ႔  တကယ္ေတာ့- သူ တိ  ု ႔ထင္ မထားတဲ  ့ေနရာမွ ာ အစည္ းအေဝး ဆံ  ု းၿဖတ္ခ်က္က်သြ ားလိ မ္  ့ မယ္ဆု  ိ တာ သူ တိ  ု ႔ေမွ ်ာ္ လင္  ့ ထားပံ  ုမရဘူ း။ အေဆာင္ ထမင္ းကိ  ုညေန ၅ နာရီ မွ ာ စားႀကဖိ  ု ႔ေက်ာင္ းသားေတြ ကိ  ုခ်ိန္ းလိ  ု က္ ႀကတယ္။ ၿဖစ္ခ်င္ေတာ့အဲ  ့ဒီေန႔ မွ ာ Special Dinner လိ  ု ႔ေခၚတဲ  ့  အထူ းညေနစာ ေကြ ်းတဲ  ့ေန႔။ ဆရာေတြကလည္ း ညေနစာ ေကာင္ းေကာင္ း ေကြ ်းတဲ  ့ေန႔ မိ  ု ႔ေက်ာင္ းသားေတြ စုဆံ  ုစားႀကတယ္ ပဲထင္ေနတာ။ (ပံ  ု မွန္ဆိ  ုအေဆာင္ ထမင္ းဟင္ းက ေထာင္ မွ ာ ေကြ ်းတဲ့ ထမင္ းထက္ဆိ  ု းတယ္။ စာေမးပြ   ဲနီ းလာရင္ေတာ့တပတ္ တခါ၊ ႏွ စ္ခါ၊ အထူ းညေနစာ ေကြ်းၿပီဆိ  ုရင္ေတာ့ႀကက္သားရင္အု ပ္ လိ  ုအသားတံ  ု းႀကီ းႀကီ းေတြပါတတ္ တယ္။)ညေနစာ စားေသာက္ေနရင္ းကေန “တိ  ု က္ ပြ   ဲကိ  ုညဦ းမွ ာ  စမယ္။ အင္ းစိန္ရဲစခန္ းကိ  ုဝိ  ုင္ းမယ္။ၿပႆနာက တညလံ  ု းၿဖစ္ရင္ၿဖစ္သြားလိ မ္  ့ မယ္။ အစားေကာင္ းေကာင္ း စားထားႀကဖိ  ု ႔” အခ်င္ းခ်င္ း သတင္ းပိ  ု ႔ လိ  ု က္ တယ္။ ထမင္ းစားၿပီ းေတာ့ေက်ာင္ းေရွ႕မွ တ္ တိ  ုင္ ကိ  ုကိ  ု ယ္  ့နည္ းကိ  ု ယ္  ့ ဟန္နဲ ႔ခါတိ  ုင္ းလိ  ု ပဲ ထြ က္ ႀကတယ္။ ကြ မ္ း ဝါးတယ္  လက္ ဖက္ရည္ဆိ  ုင္ထိ  ုင္ တယ္။ ၿပီ းမွ ာ အခ်င္ းခ်င္ း အခ်က္ ၿပၿပီ း၊ အင္ းစိန္ဘက္ ကိ  ုထြ က္ တဲ  ့လိ  ုင္ းကားေတြေပၚ လူ  ုခြ   ဲ တက္ ႀကတယ္ အင္ းစိန္ေစ်းမွ တ္ တိ  ုင္ မွ ာ ဆင္ းႀကမယ္ဆိ  ု တာ ေက်ာင္ းသားတိ  ုင္ း သိေနႀကတယ္
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...