• Embed Doc
  • Readcast
  • Collections
  • CommentGo Back
Download
 
CONTEXTO
7 DE XUÑO DE 2009. NÚMERO 26SUPLEMENTO DOMINICAL
ornal
DE GALICIA
06
El pueblo que se ha hecho famoso porque todo el mundo habla de él.El AVE pasará por ahí. De momento tiene estación, pero no ferrocarril
LUBIAN BUSCA UN TREN PARA SU ESTACIÓN
10
El Pastor se vio involucrado, sinquererlo, en una estafa en México
EL SOSIAS DE ARIAS
VÍTOR NIEVES
08
“Sobreviví como persona y escritor lejos de Galicia, perotengo que seguir leyendo que soy un escritor de mierda”
LA SILLA DE... ALFREDO CONDE
SUSO ARJOMILAMADOR LORENZO
CANDO O PSICÓLOGO SECONVERTE EN AMIGO DOS NENOS
As cifras son escalofriantes: cerca de 34.000 menores de 16 anos en Galicia sofren algún trastorno psicolóxico.A ausencia dos pais, a perda de autoridade dos mestres e a falta de amigos leais reforzan a súa vulnerabilidade.
XdG
 
2
CONTEXTO
I
XORNAL DE GALICIA
 
7 de XUÑO de 2009
EN FOCO
o novo amigodos nenosgalegos: opsicólogo
U 33.700 mr  16  rí ufrir lú trtr iclóic glici. a i u rió r mr  c clr u ‘bullyi’, í cm trtr  cut,   ricii mtiv  umt  viit icól. a uci  i  fr,  r  utri  rfr  crci u ru  mi li rfrz  vulrbili  mr.
e
 
studos epidemiolóxicos a nivel esta-
tal e europeo recollen un aumentode entre o 20% e o 30% no número
de consultas psicolóxicas de menores de 16anos. En Galicia, o psicólogo clínico Manuel
Castro Bouzas, representante do ColexioOcial de Psicoloxía, estima que “entre un3% e un 5% da poboación galega menor de16 anos tería algún trastorno que indicaríatratamento, tanto psicolóxico como arma-
colóxico”. Algúns traballos, como o presen-tado esta semana pola Asociación Española
de Psiquiatría del Niño y del Adolescente,elevan esta porcentaxe ata o 10%.
Isto signifca que ata 33.700 nenos e mozosgalegos poderían ter algún tipo de trastorno“por défcit de atención con hiperactividade,de conduta social, de ansiedade e, en menor
medida, trastornos depresivos”, os princi-
pais problemas psicolóxicos rexistrados enmenores, segundo explica Castro Bouzas. É
diícil ter datos especícos en Galicia por-
que, aínda que hai unidades de saúde mentalinantoxuvenís no sistema público de saúde,“non existe un rexistro” das consultas. Ade-mais, moitos pais optan por levar os seus f-llos a unha consulta privada. Precisamente,na relación paterno flial é onde, segundo osexpertos, está moitas veces a causa –ou un-
ha delas– e boa parte da solución dos pro-blemas psicolóxicos do rapaz.
o máis visible, o acoso escolar
Manuel Castro constata que o motivo de con-
sulta que máis medrou nos últimos tempos
son “os trastornos de ansiedade con elemen-tos depresivos relacionados co acoso escolar”que, ademais, cada vez aparece en idades máisprecoces: “Antes era máis recuente en idades
entre 14 ou 15 anos, incluso máis compren-
sibles nalgún momento como ritual de paso,de madurez con matices; pero cada vez estasedecantando máis cara ao simple abuso de po-der e rebaixándose a idades de 11 ou 12 anos,
penso que por imitación, sobre todo”.
Ángeles Luengo, catedrática de Psicoloxíada Universidade de Santiago especializada enatención inantoxuvenil, considera que “hay más consultas y más solicitudes de ayuda psi-cológica, pero eso no está necesariamente re-lacionado con un aumento del problema, sinoque éste es más visible, hay más preocupaciónal respecto y, además, el psicólogo hoy en díaes un proesional más reconocido, por lo que
se acude a él con más naturalidad”.O acoso escolar implica calquera tipo de
maltrato ísico ou psíquico, desde os insultose ameazas, as malleiras ou a exclusión social,pero predominan, cunha porcentaxe do 32%,
as agresións verbais, segundo o inorme doDeensor del Pueblo sobre violencia escolar,
publicado en 2007. O perfl da vítima de acoso
é, “en muchas ocasiones, un niño sobrepro-tegido por los padres, más callado, tímido,con escasas habilidades para superar di-cultades y enrentarse a los problemas, másinseguro”, explica Ángeles Luengo.Cando as agresións dos compañeiros seprolongan no tempo, “el sentimiento de in-
seguridad y los problemas emocionales de la
 víctima crecen”. Iso provoca que, cada vez,sexan un branco máis ácil e, ademais, que
acaben “crendo realmente que eles son a cau-sa dese abuso, cando onde xurde o problema
é na relación cos demais –explica ManuelCastro–, polo que moitas veces hai que tra-
ballar cos nenos actividades de relaxación, decontrol emocional e de mellora das habilida-
des sociais” para que saiban enrontarse aosconfitos de orma sa e equilibrada.
o acosador ten necesidade de dominar
Da outra banda, “los acosadores son niños más
impulsivos, posiblemente con alguna ines-tabilidad emocional, que tienen necesidad
de dominar –segundo a análise de Luengo–,
son desaantes, agresivos”. O estudo do De-
ensor del Pueblo inorma de que só o 5% dosagresores usa as novas tecnoloxías, o chama-
do
ciberbullying 
. De eito, a propia aula é “oescenario máis repetido de agresións” apro- veitando, case sempre, a ausencia do proe-sor. Os docentes, di o Deensor, están máispreocupados pola alta de participación dasamilias (37%) e as dicultades de aprendi-zaxe dos alumnos (36%) que polos confitose agresións entre estudantes (23%).O Valedor do Pobo galego, pola súa parte,non rexistrou ningunha queixa por violen-
cia escolar durante o ano pasado, malia o que
Unha RepoRTaxe de
cris souto
FoTos
casteleiro, olalla lojo, tamara de la fuentea ví    ,  v-,  bpx p  p
que non se saben defender ante os conitos,
p í  g q,  - b,  h p  ,  pó. foto: casteleiro
 
I
CONTEXTO
3
 
XORNAL DE GALICIA
 
7 de XUÑO de 2009
EN FOCO
reiterou a importancia de que “as administra-cións correspondentes promovan a sensibili-
zación ante este fenómeno e a necesidade depoñer en marcha todas as actuacións ao seualcance para erradicar este problema”.
alerta a pais, profesores e políticos
Detrás da actitude dun rapaz violento queagrede aos seus compañeiros de clase podeestar o principal problema de consulta psi-colóxica en nenos e mozos: o trastorno deconduta social. A característica principal éun mal comportamento serio, repetitivo epersistente do rapaz, unha falta de respectoá autoridade e ás normas e, incluso, o uso da violencia. Manuel Castro alerta da ausencia
de fguras de autoridade como unha das prin-
cipais causas do incremento da rebeldía dos
mozos e das depresións e cadros de ansieda-
de polo acoso sufrido na escola.É por iso que calquera tratamento dirixi-do ao menor debe implicar tamén aos pais,aos profesores e á sociedade en xeral, a tra-
 vés, sobre todo, da administración local, máis
próxima aos cidadáns. Polo que lles corres-ponde aos pais, Castro alerta dos “fogaresneglixentes” onde, sobre todo en tempos decrise, “as prioridades económicas están porriba das afectivas” e os rapaces pasan máishoras sós que cos proxenitores.Precisamente, Loli Alvariño, orientadora
escolar no instituto Eduardo Pondal de San-
tiago, explica que, “muchas veces, el docen-te tiene que trabajar emocionalmente conel alumno, porque muchos pasan las tardes
solos en casa y no tienen con quien hablar de
sus problemas”. Na escola, segundo Castro,perdeuse “a presencia do profesor, ás vecestinguida de autoritarismo, investida de au-toridade, que cortaba rapidamente moitasdestas condutas agresivas que agora se dan
coa ausencia e, ás veces, co encubrimento dodocente”. Alvariño e Castro comparten a cren-za de que “a psicoloxía escolar é unha grande
esquecida da Administración pública”.Ángeles Luengo engade outra reivindica-ción: “No hay psicólogos especializados eninfantil y juvenil en los servicios públicos de
salud”. En canto á acción da Administración,Ángeles Luengo destaca a introdución no cu-
rrículo académico da materia de Educaciónpara a Cidadanía, que “intenta dar respues-
tas, los niños tienen que aprender derechos y 
deberes para vivir en sociedad, cómo deben
respetar a otros, aprenden valores universalescomo la solidaridad, a resolver problemas de
forma adecuada... y eso es muy positivo”.
O ámbito social tampouco é avorable: “An-
tes, os grupos de amigos eran tamén gruposde protección, coidaban uns dos outros, e as
redes sociais tiñan lugar tamén óra da escola,os rapaces relacionábanse aectivamente óra
da clase”, explica Castro. Hoxe, porén, tén-dese a individualizar o ocio e, fóra da escola,os rapaces adoitan pasar horas sós, tendo enconta a ausencia dos pais no fogar.En calquera caso, os psicólogos lembranque a culpa non debe recaer no rapaz: “Nor-
malmente, no existen menores problemáticos
–defende Luengo–, sino que existen entor-nos educativos, en la familia, la escuela y lasociedad, que no responden adecuadamen-te a estos problemas. Los niños son niños,lo que tenemos que ver es cómo les educa-mos mejor”.
n
manuel castro
Psicólogo clínico
ángeles luengo
Catedrática de Psicoloxía da USC
loli alvariño
Orientadora educativa
diana díaz
Directora do Teléfono ANAR
“Educación para la Ciudadaníaintenta dar respuestas
y enseñaa los niños derechos y deberes pa-ra vivir en sociedad, cómo respetara otros, valores universales como lasolidaridad, a resolver problemas...Eso es muy positivo”.
A OPINIÓN DOS EXPERTOS
“Hai fogares neglixentes nosque as prioridades
económicasson máis importantes cás afectivas.Ademais, o profesor perdeu a auto-ridade que tiña e que cortaba rapi-damente moitas destas condutasagresivas que se dan nas aulas”.
“El personal docente tiene queasumir un trabajo emocional
conlos escolares porque ocurre que,muchos alumnos, están toda la tar-de solos en sus casas porque los pa-dres trabajan y, de esta forma, notienen nadie a quien contarles susproblemas o inquietudes”.
“Muchas veces, somos los pri-meros
a los que los menores les co-munican sus problemas. Tambiénllaman muchos padres que, princi-palmente, están preocupados portrastornos de conducta en sus hijosy no saben como tratarles”.
of 00

Leave a Comment

You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...
You must be to leave a comment.
Submit
Characters: ...