Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Phấn viết bảng không bụi

Phấn viết bảng không bụi

Ratings: (0)|Views: 7 |Likes:
Published by Vo Truong Giang

More info:

Published by: Vo Truong Giang on Aug 26, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/18/2014

pdf

text

original

 
Phấn viết không bụi ?
 Một đồ dùng học tập và giảng dạy không kém phần quan trọng,đặc biệt đối với các thầy cô và các cháu học sinh nhỏ, đó là viên phấn. Người ta có thể dùng bảng “fooc” bút dạ, nhưng các lớphọc đại trà hay lớp học phổ thông nhất thì vẫn phải dùng phấn.Và phấn viết bảng không bụi đã dần thay thế phấn thông thường. Vì thế cũng nên biết về loại phấn này để lựa chọn cho phù hợp. Muốn lựa chọn đúng ta phải biết: thành phần cấu tạo,nguyên lí sản xuất của chúng. Phấn không bụi không phải vì phấn không có bụi Bụi quện vào nhau rơi xuống chân thày !
1/- Lịch sử:
Trước đây khi chưa có phấn người ta thường lấy các vật liệu tự nhiên có đặc tínhdễ mài mòn và để lại dấu vết trên bề mặt cần vẽ để làm "phấn". Những vật liệu"phấn" nguyên thủy nhất là đất sét, than củi v.v... Những hình vẽ trong một sốhang động cổ cho thấy tổ tiên loài người đã biết dùng "phấn" từ lâu.Gần đây, người ta vẫn khai thác các loại đá phấn (một loại đá vôi CaCO3) đểlàm phấn dùng trong các trường học. Loại vật liệu này được xẻ thành nhữngviên hình hộp chữ nhật nặng đến hàng vài chục gram. Người viết cũng phải cónghệ thuật sao cho lúc nào cũng tạo được một mỏm có diện tích khá bé trên viên phấn để có thể viết được những nét sắc trên bảng. Một viên phấn như vậy có thểsử dụng cả buổi giảng hoặc thậm chí một vài ngày. Về sau này người ta thấythạch cao (canxi sulfat đihyđrat CaSO4.2H2O) có thể dùng làm phấn rất tốt.Tuy thế, người ta ít dùng thạch cao dạng nguyên khai làm phấn mà tiến hành xửlý chế biến để có các loại phấn viên tiện dụng hơn. Những năm tháng còn chiến tranh, nhiều khó khăn thiếu thốn, Thày trò chúngtôi hết dùng gạch, than, đất sét… lại tận dụng các mảnh phế thải sau khi y tế bó bột cho thương binh lấy về nung lên, tán bột, trộn đất sét… làm ra những viên phấn không kém ngày nay.
2/- Nguyên lí làm phấn viết bảng từ thạch cao
1
 
Đầu tiên thạch cao tự nhiên được khai thác từ mỏ dưới dạng các tảng đá tựa nhưđá vôi. Đá thạch cao được đem nung trong lò giống như nung vôi nhưng ở đâycấu trúc của canxisulfat không bị phân hủy mà chỉ có phản ứng loại bớt nước kếttinh.CaSO4. 2H2O -> CaSO4. 1/2H2O +3/2H2OSản phẩm ra lò là thạch cao ngậm nửa nước sẽ được nghiền nhỏ để dùng vàonhiều việc: phụ gia xi măng, vật liệu bó bột trong y tế, làm các khuôn gốm v.v...,và một phần rất nhỏ dùng để làm phấn viết bảng.Để làm phấn người ta pha thạch cao bột thành dung dịch dạng sữa và đổ khuôn.Phản ứng đóng rắn của thạch cao chính là quá trình hyđrat hóa, tạo liên kết tinhthể đihyđrat. Phản ứng có tỏa nhiều nhiệt và chính là quá trình ngược với quátrình nung thạch cao ở trên.CaSO4. 1/2H2O +3/2H2O -> CaSO4. 2H2OPhấn đổ khuôn theo các hình dạng khác nhau và có thể được trộn thêm bột màuđể làm phấn màu.Các loại "phấn viết thạch cao" và các loại phấn thợ may trước đây được chế tạotheo kiểu như vậy.
3/- Ưu nhược điểm của phấn thạch cao cũ
Ưu điểm của các loại phấn này là dễ gia công, giá thành hạ nhưng nhược điểmcủa chúng là viên phấn cứng, nếu viết lâu sẽ bị mỏi tay và có nhiều bụi.Có bài hát về những bụi phấn vương trên mái tóc điểm bạc của thầy giáo giànghe sao cảm động và lãng mạn. Nhưng quả thực sự phát thải bụi phấn như vậy chẳng hề lãng mạn chút nào vì nólàm cho những "lái đò" suốt đời "bán cháo phổi" (các thầy cô giáo) càng dễ bịhao tổn sức khỏe thêm.Yêu cầu giảm bụi của phấn viết đã kích thích ý tưởng chế tạo các loại "phấnkhông bụi".Vậy các sản phẩm được gọi là "phấn không bụi" có thực là không phát sinh bụikhông? Viên phấn có các tính năng sử dụng tốt phải đáp ứng được các yêu cầusau:1. Mềm vừa phải (dễ bị mài mòn để lại vết trên bảng) khi sử dụng không cần ấnmạnh gây mỏi tay.2. Không hoặc ít tạo bụi.3. Đỡ hao khi sử dụng (tốc độ mài mòn rất ít).4. Không độc hại.5. Giá thành chấp nhận được.
2
 
Một số yêu cầu này xem ra khá mâu thuẫn nhau nhất là yêu cầu 1 và 2, 1 và 3.
4/- Vấn đề giải quyết của “Phấn không bụi”
Để giải quyết các mâu thuẫn như trên, các nhà chế tạo phấn đã phải cải tiến kỹ thuật công nghệ và thay đổi nguyên liệu.
a/- Về nguyên liệu chính:
 Người ta thay nguyên liệu thạch cao truyền thống bằng một loại bột nhẹ(CaCO3) phù hợp có độ phủ, độ mịn và độ trắng cao, đảm bảo chỉ cần một lớprất mỏng đã có thể cho các nét viết rõ rệt.Như vậy về mặt nguyên liệu người ta lại quay về với họ hàng của đá phấn ngàyxưa. Dĩ nhiên ngoài CaCO3 một số cơ sở sản xuất vẫn còn pha trộn thêm một sốloại chất khác như thạch cao, bột đá phấn và không loại trừ cả một lượng nhỏTiO2 v.v...để đáp ứng một số yêu cầu cụ thể.
b/ - Về công nghệ:
 Người ta chuyển từ công nghệ rót khuôn sang công nghệ đúc ép. Nguyên liệu bột được phối trộn với một dung dịch kết dính (keo) hữu cơ đặc biệt đến một độ dẻo cần thiết và gia công viên phấn theo kiểu đúc ép hoặc épđùn như đóng gạch .
c/ - Các phụ gia:
Điểm mấu chốt của phấn không bụi chính là các phụ gia có trong thành phầnviên phấn. Thực chất "phấn không bụi" không có nghĩa là không phát bụi, bởi vìkhi viết, viên phấn phải bị mài mòn (Vỡ cấu trúc tại nơi tiếp xúc) và để lại mộtlớp vật liệu phấn trên bề mặt bảng.Vấn đề là ở chỗ tại nơi vỡ cấu trúc, các hạt phấn cực nhỏ không phát tán raxung quanh mà co cụm, liên kết ngay với nhau thành các tập hợp lớn hơn, một phần lưu trên bảng thành nét vẽ, còn một phần rời ra dưới dạng các hạt khá lớnít gây ảnh hưởng bụi cho người viết.Vậy nên mới có câu “nhại” Phạm Tiến Duật:
 Phấn không bụi không phải vì phấn không có bụi Bụi quện vào nhau rơi xuống chân thày !
5/ Thực chất của “Phấn không bụi”
3

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->