Kanggo gagaran nyumurupi manunggale KAWULA GUSTI, apa dene pratikele supaya bisa damang gelare Sastra Cetha, yaiku tulisan kang nyata, tulisan kang muni dewe tanpadiwaca yaiku blegere urip. Dadi amrih bisa nyumurupi marang uripe, garise dew kanglandesan kukum sebab lan akibat (daruna lan wahana).Kang minangka tulada dadi gagaran neniteni dumunung ana ing kahanane wong kang berbudi cukup, lire wong kang ngenggoni sipat-sipat kamanungsane, awatak asih marangsapadane tumitah, ambeg welasan gelem tetulung tanpa pamrih apa-apa, sing tumrapawake dewe lsp. Yen menawa tetembungan saiki, ya wong sing ajiwa sosial, kanggemblengane banjur dadi wong sing bisa ngayomisesamaning ngaurip tanpa melik apa-apa.Mung perlu wae diimuti yen sipat sing kaya mangkono mau senajan ta becika pisannanging yen kurang wicaksana anggone ngetrapake wahanane malah dadi kosok balen.Welas marang sak pada-padane tumitah kan kanti wicaksana iku ateges welas marangsoksapoa kang mula pancen patut lan wajib diwelasi. Karana yen ora mengkono dadinemalah banjur welas tanpa alis, semono uga ngenani prakara tetulung, yen kleru cak-cakane wahanane malah malah ngapitunani sing ditulung. Dadi bakune tindak kautamankasebut ing duwur kang kudu dilekasi adedasar kawicaksanan iku, kajabawujud dadi kasuyatan uga kudu kang wahanane ora bakal agawe kapitunane jiwa maransapa wae kang ditamnduki kautaman mau.Tindak sing kaya mangkono iku ateges nuhoni dharmaning ngaurip amrih rahayuning jagad, mungguhung jagad pakeliran kaya lekase Sri Ramawijaya sing tumanduk marangmaharesi Subali ing Guwa Kiskenda lan Rahwanaraja ing Ngalengkadiraja, utawa lekaseSri Kresna ing Dwarawati sing tumanduk marang para kadang Kurawa jroning perangBarata Yuda Jayabinangun. Kawicaksananing amrih rahayuning bawana nganti pantogtekan “tegel” ngrampungi para kang pada tumindak dur. Ora kena rasa sengit utawagetting, nanging karana rasa welase. Yen ta ora enggal disirnakake, kajaba kang padangawaki bakal saya gede durhakane, kahanane jagad uga banjur ora bakal leren anggonegasrek marga saka daya angkarane mau. Tindak tanpa kendat lan ajiwa sosial alambarankawicaksanan, dayane mesti tumimbal-balik lire : sing sapa ngayomi liyan, prasasatngayomi pribadine. Tabate ora ana liya kajaba mung kabecikan lan babrayan mesti gede panarimone marang wong kang sipate kaya mangkono mau.Anadene kang diarani bisa mranata lakune nafsu lan meper sakehing pakarti kang tuwuhsaka rangsang saya krekating jasad kadagingan iku, mranata bekaning urip lair lan bekaning urip batin. Bekaning urip lair kang tuwuh dening pakartining pancadriya lan bekaning urip batin kang tuwuh dening ubaling nafsu patang perkara, yaiku ; Mutmainah,Supiyah, Luwamah lan Amarah. Nafsu patang perkara kasebut sarta pakartining pancadriya, iku samangsa oradikendaleni, lire diuja tumindak ing salonggar-longgare, wahanane tumrap salira pribadi banjur dadi mbakar kasenengan lan kemareman, ambeg candala ing budi, watak dara
cidra, demen fitnah lan nganiyaya ngumbar nguja ubaling nafsu, dene ing sabanjure dadidemen marang tumindak crobo (ora bisa weruh ing ukuran), laku nista, ambeg degsura,kesed lan sungkanan sarta lumuhmarang tarak brata. Kabeh mau pada mujudagesambeganing laku tumraping urip ya lait ya batin.Ing sarehne wis bisa meper hawa nafsu lan ngeker pakartining pancadriya, temah bisamranata jiwane sarta banjur ora wigih ngadepi sakehing goda rencana maheka warnasarta wasis nyabili seprelune. Yen wis kaya mengkono, dadine mestibanjur ora bakalkasamaran samangsa kudu ngadepi pati, karana jeroning uripe ora ninggalake tabe bebibget apa-apa. Ngudi murih jiwa raga sarta sakabehane iku bisa lestari slamet iku kudu katindakakekalwan tanpa leren ing salawase urip, kanti awawaton sing wis ditetepake deningngelmune, lakune supaya bisa tetep, ojo kongsi sulaya karo gegebengane.Mula mangkana jalaran samangsa wis niyatingsun nggilud marang sawijining ngelmu, panggilutu kudu sing kalawan temenan, ora kena sulaya utawa nyulayani sakabehingangger-angger jer kabeh mau kena ingaranan sawijining prajanji kang kawetune lankalakone mung sapisan. Bener ya sapisan iku, yen ta luputa ya ora kena diambali manehdadi samangsa ora ngati-ati, wahanane bisa drawasi.Srana kang bisa kanggo ngayuh marang iku mau kabeh kajaba tindak kaya kang wuskawedar ing katerangane ing duwur uga kudu bisa manunggalake KAWULA lan GUSTI,ya manunggalake raga lan sukma. Rehne karo-karone iku manunggal lan blegere pada dai prasemon gaibing Hyang Widi, ing samubarang rehe kudu sing kalawan tumata, solah bawa, muna-muni lsp. Kudu tansah diemuti yen kabeh mau atas asmane Pangeran.Tindakake roga karono dikemudeni dening sukma, dadi uga ateges tindake nyawa,tindake kawula pada karo tindake Gusti jer loro-lorone manunggal ana ing badan sawiji.Ing antaran srana kang menika warna, srana panggayuke bisa kanti nggladi murih lair lan batine bisa tumata lan tentrem, meneng, wening lan dumunung – Tegese meneng iku yamenenge raga kang kaprabawa dening nafsu, wening iku weninge pikir, ngedohakegagasan sing tumuju marang tindak ora perlu lan ora utama, temah dumunung ana ing pusaraning gegayuhan. Jiwa raga sakojur gumolong gilik dadi siji ngadepi pajumbuhankang pratitis nganti bisa klakon.Yen laku sing kaya mangkana mau bisa digawe pakulinan lan bisa ajeg, samangsa anagawe parigawe sawanci-wanci bisa diecakake kalawan ndadak sarta lekase bisa titis lantatas. Satumungging rimbagan, gilig kaya gilige jladren kang munggah ing cithakon.Surasane ngelmu sejati iku yen dirasakake temenan mula pancen nyenengake, karana bisamiyak sakabehing warana sing nutupi gaibing Pangeran bisa gelar wewadine jagad dalahsaisine kabeh, wiwit kang agal kasar, nganti tekan sing alus ngrawit.Mula keh-kehane banjur dadi kasegsem, kentir ing daya enggala bisa nyakup sakabehingisine wiwit “HA” nganti tekan “NGA”. Sing kaya mengkene iki njalari kurang
of 00
NGELMU kasunyatan
1,159 Reads
Info and Rating
| Category: | |
| Rating: | |
| Upload Date: | 06/13/2009 |
| Copyright: | Attribution Non-commercial |
| Tags: |
Leave a Comment