KYPIAKH 13 NOEMBPIOY 1994
2-23
AΦIEPΩMA
Παρθενώνας, η ακτι-νοβολία ενς μνημείου.H πορεία του Nαού α-π τους κλασικούςχρνους έως σήμερα.
Xρονολγιο τουΠαρθενώνα.
Tα μάρμαρα τουΠαρθενώνα. H εξρυ-ξη και η μεταφοράτους απ την Πεντέληστην Aκρπολη αποτε-λούν αληθιν άθλο.
Aρχιτεκτονική και ι-στορία. O Παρθενώνέργο πνευματικής τε-λειτητας και τολμη-ρού σχεδιασμού.
H γλυπτική μορφή.Aισθητικ και πνευμα-τικ περιεχμενο τουμνημείου.
Aπεικονίσεις και πε-ριγραφές. H Eυρώπηανακαλύπτει στονΠαρθενώνα το αρχαιο-ελληνικ κάλλος.
O Παρθενών ως πη-γή έμπνευσης. H επί-δρασή του στο έργοτων πνευματικών αν-θρώπων.
Oι εργασίες αποκα-ταστάσεως. H σημερι-νή αντιμετώπιση γιατην προστασία και δια-τήρηση των μνημείων.
Mια αρπαγή μαρμά-ρων... O Λρδος Eλγιν«ξεριζώνει» απ τα α-ετώματα του Παρθε-νώνα πολύτιμα αγάλ-ματα.
24
ΘEAMATA
Kινηματογράφοι και θέατρα.
25-31
THΛEOPAΣH
Tο πργραμμα της ε-βδομάδας.
Φωτογραφία εξωφύλλου: J.Skene. H πρσταση του οπισθ-δομου του Παρθενώνα απ βο- ρειοανατολικά, 1838-1845. Aθή-να, Eθνικ Iστορικ Mουσείο.
Yπεύθυνος
«Eπτά Hμερών»:
BHΣ. ΣTAYPAKAΣ
A
ΦIEPΩMA
2
H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 13 NOEMBPIOY 1994
H ακτινοβολίαενς μνημείου
H πορεία του Παρθενώνα απ τους κλασικούς χρνους έως σήμερα
ANAMΦIΣBHTHTO δημιούργημα τέχνης και πρτυποαρχιτεκτονικής, ο Παρθενώνας, εκπροσωπεί απολύτως την πολλαπλή πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική ανά-πτυξη του Xρυσού Aιώνα. H σφραγίδα της μεγαλοφυΐας μπορεί να εκπροσωπείται απ τον Φειδία και τον Iκτίνο,αλλά είναι και η γενικτερη εικνα και ένδειξη ενς ολ-κληρου λαού.Tποι ιεροί, μνημεία ιστορικά και θρησκευτικά υπάρ- χουν πολλά. Kανένα πως η Aκρπο- λη. H πνευματική έξαρση της δημιουρ-γίας των Eλλήνων χαρακτηρίζεται απ μία αξεπέραστη εφηβική ζωντάνια καιείναι αυτή η κυριτερη αιτία που οΠαρθενώνας συγκινεί αδιάλειπτα μέχρι τις ημέρες μας. Eί-ναι αυτή η έξαρση που κατορθώνει να τελειώσει το ωραι-τερο κτίσμα του κσμου σε εννέα χρνια και να το παρα-δώσει στην αιωνιτητα. Προϊν μιας σπάνιας συνεργασίας θεών και ανθρώπων δεν περιείχε λάθος...Eξιστορείται στις επμενες σελίδες η πορεία που ακο- λούθησε ο Παρθενώνας απ αρχιτεκτονικής πλευράς. Mιαέξοχη αφήγηση της μεταφοράς των πεντελικών μαρμάρων,ο γλυπτικς διάκοσμος, απεικονίσεις και έρευνες περιηγη-τών, οι εργασίες αποκαταστάσεως και πως αντικρίζουν τοNα τα μάτια των ποιητών. Oφείλεται ιδιαίτερη αναφορά(και θαυμασμς) στο γιγάντιο έργο που συντελείται γιατην συντήρηση και αποκατάσταση της Aκροπλεως, αφούτα σα έχει υποστεί είναι πολλά και τραγικά. Στον κύκλο των καταστροφών συγκαταλέγονται τα έρ-γα και οι ημέρες ενς Bρετανού τζέντλεμαν. Στρατηγς και διπλωμάτης ο Λρδος Eλγιν θα «ξερριζώσει» απ τααετώματα του Mεγάλου ναού πολύτιμα αγάλματα. Στην πράξη αυτή μπορεί βεβαίως νααναγνωρισθεί μια σχετική αβρτητα. Συνεργοί του ευπατρίδη εκείνου, ένας ζωγράφος, δύο αρχιτέκτοντες, ένας αρ- χαιολγος. Πολιτισμένη βαρβαρτητα...Eνα άλλο πρβλημα που αφορά την Aκρπολη είναι η α-νέγερση του Mουσείου, μια ιστορία που σε λίγο θα αγγίζειτα ρια ενς γραφειοκρατικού γεφυριού της Aρτας. Aν - μως, το έργο πραγματοποιηθεί, ττε και μνον τα μάρμα-ρά μας θα βρουν την ασφάλεια που απαιτείται, ττε θαδιαθέτουμε μεγαλύτερα επιχειρήματα για την ποια διεκ-δίκησή μας, ττε θα μπορούμε να υποστηρίξουμε τι ναι μεν ελάχιστα οι Eλληνες δημιουργούμε πλέον αλλά, τουλά- χιστον, δείχνουμε σεβασμ και συνέπεια στην αρχαία μας κληρονομιά.
Aποψη του Παρθενώνα απ ανατολικά. Γεννάδειος Bιβλιοθήκη.
Xρονολγιο
566
π.X.
Nέα οργάνωση του εορτα-σμού των Παναθηναίων – Nέοςνας της Aθηνάς.
510
π.X.
Πτώση της Tυραννίας –Iδρυση της Δημοκρατίας.
490
π.X.
Mάχη του Mαραθώνος –Πρώτος μαρμάρινος Παρθενών(Προπαρθενών).
485
π.X.
Θάνατος του Δαρείου –Eνθρνιση του Ξέρξου – AρχήΘεμιστοκλέους – Eντατική ετοιμασίαμεγάλου αθηναϊκού στλου και αμυ-ντικών έργων – Πιθανή διακοπή τηςναοδομίας.
480
π.X.
Δεύτερη περσική εισβολή– Kαταστροφή των Aθηνών –Kαταστροφή του ημιτελούς Προπαρ-θενώνος – Mάχη της Σαλαμίνος.
479
π.X.
Mάχη στις Πλαταιές, εκ-δίωξη των Περσών – Oρκοςτων Πλαταιών – Bρειο τείχος τηςAκροπλεως, με επιδεικτική ενσω-μάτωση σ’ αυτ τμημάτων των κατε-στραμμένων πωρίνων ναών καισπονδύλων των κινων του Προπαρ-θενώνος.
477
π.X.
Iδρυση της Δηλιακής Συμ-μαχίας.
Eπιμέλεια αφιερώματος
K·ΣTHΣ BATIKI·THΣ
KYPIAKH 13 NOEMBPIOY 1994 - H KAΘHMEPINH
3
467
π.X.
Mάχη στον Eυρυμέδοντα –Nτιο τείχος της Aκροπλεως(Kιμώνειον).
461
π.X.
Aρχή Περικλέους.
454
π.X.
Mεταφορά του ταμείουτης Δηλιακής Συμμαχίας στηνAθήνα.
451
π.X.
Συνθήκη ειρήνης με τηΣπάρτη – Oργάνωση πανελλη-νίου συνεδρίου απ τον Περικλή.
449
π.X.
Συνθήκη ειρήνης με τηνΠερσία.
447
π.X.
Eναρξη της οικοδομίαςτου Παρθενώνος, με χρήση καιτων μαρμάρων του Προπαρθενώνος.
438
π.X.
Περάτωση της οικοδομίαςτου Παρθενώνος – Aφιέρωσητου κολοσσικού χρυσελεφάντινου α-γάλματος της Aθηνάς Παρθένου.
432
π.X.
Περάτωση και των τελευ-ταίων γλυπτικών εργασιών στααετώματα του Παρθενώνος.
431–404
π.X.
Πελοποννησιακςπλεμος.
426
π.X.
Mέγας σεισμς.
377
π.X.
Δεύτερη Δηλιακή Συμμα-χία.
334
π.X.
Mάχη στο Γρανικ – Aνά-θεση πολυτελών περσικών α-σπίδων στον Παρθενώνα.
307
π.X.
Kατάληψη των Aθηνών α-π τον Δημήτριο τον Πολιορ-κητή, προσωρινή εγκατάσταση τουΔημητρίου στον Παρθενώνα.
295
π.X.
Aφαίρεση του χρυσού τουαγάλματος και πιθανώς τωνπολυτελών ασπίδων απ τον τύραν-νο Λαχάρη.
230–220
περ. π.X.
Mεγάλο περ-γαμην μνημείο τουγαλατικού πολέμου νοτίως τουΠαρθενώνος.
200
π.X.
Kαταστροφικές επιδρομέςτου Φιλίππου E΄
180–160
περ. π.X.
Yψηλ περγα-μην μνημείο στην ανα-τολική πλευρά του Παρθενώνος.
31
π.X.
Mεταφιέρωση του υψηλούπεργαμηνού μνημείου στον Aύ-γουστο.
27–26
π.X.
Nας Pώμης και Aυ-γούστου έναντι του Παρ-θενώνος.
61
Aναθηματική επιγραφή τιμήσε-ως του Nέρωνος στην ανατολι-κή ψη του Παρθενώνος, στα μεσο-διαστήματα των νεωτέρων πολυτε-λών ασπίδων. Kαθαίρεση της επι-γραφής αμέσως μετά την πτώσητου Nέρωνος (68).
267
Eπιδρομή των Eρούλων, πυρ-πληση του Παρθενώνος, πλή-ρης καταστροφή του εσωτερικούτου κτιρίου.
312-313
Eδικτον του Mεδιολά-νου.
362-365
Iουλιανς, αυτοκράτωρτης Pώμης - Eπισκευήτου εσωτερικού του Παρθενώνος.
395
Bησιγοτθική επιδρομή (Aλάρι-χος).
397
Aπαγρευση της αρχαίας λα-τρείας.
402-410
Eρκούλιος, Yπαρχος τουIλλυρικού, προσπάθειεςανασυγκροτήσεως.
438
Codex Theodosianus, διατάγ-ματος Θεοδοσίου B΄ για τουςειδωλολατρικούς ναούς και τον εξα-γνισμ τους.
529
Aπαγρευση της λειτουργίαςτων φιλοσοφικών σχολών.
6
ος
αι.
Mετατροπή του Παρθενώνοςσε χριστιανική εκκλησία, αφιε-ρωμένη στην Παναγία: «Παναγία ηAθηνιώτισσα».
9
ος
αι.
Προαγωγή της EπισκοπήςAθηνών σε Aρχιεπισκοπή (πριντο 841).
10
ος
αι.
Προαγωγή της Aρχιεπι-σκοπής Aθηνών σε Mητρπο-λη (πριν το 981).
1018
Προσκύνημα του BασιλείουB΄ στον Παρθενώνα.
12
ος
αι.
Oικοδομική αναμρφωσητου χριστιανικού ναού επί μη-τροπολίτου Nικολάου του Aγιοθεο-δωρίτου (1166 - 1175) και τοιχογρά-φηση, μάλλον επί μητροπολίτου Mι-χαήλ Xωνιάτου (1175 - 1204).
1204
Φραγκική κατάκτηση.
1206
O Παρθενών λατινικς αρχιε-πισκοπικς νας.
1311
Kαταλανική κατάκτηση.
1388
Φλωρεντινή κατάκτηση.
1397
Eνετική κατάληψη.
1403
Φλωρεντινή ανακατάληψη.
1436
και
1444
Eπισκέψεις τουCiriaco de Pizzicolli diAncona.
1456
Kατάκτηση της Aθήνας απτους Tούρκους.
1458
Kατάληψη της Aκροπλεωςαπ τους Tούρκους και μετα-τροπή του Παρθενώνος σε μουσουλ-μανικ τέμενος.
1645
-1669
A΄ Tουρκοενετικς π-λεμος.
1685
Eναρξη του B΄ Tουρκοενετι-κού πολέμου.
1687
Eνετική πολιορκία Aκροπλε-ως και ανατίναξη του Παρθε-νώνος.
1688
Eνετική εγκατάλειψη του κά-στρου και επιστροφή τωνTούρκων.
1821
- 1822
Eλληνική πολιορκία καικατάληψη της Aκροπλεως.
1826
- 1827
Tουρκική πολιορκίακαι ανακατάληψη της Aκρο-πλεως.
1833
Παράδοση της Aκροπλεωςαπ τους Tούρκους στον ελ-ληνικ στρατ.
1834
Παύση της στρατιωτικής λει-τουργίας της Aκροπλεως, έ-ναρξη της αρχαιολογικής μέριμνας.
1834,
1842-44, 1872, 1898 - 1902,1911, 1913, 1922 - 1931, 1960,1985
κ.ε. Eργα αναστηλώσεως καισυντηρήσεως του μνημείου.
Tο χρονολογικ πίνακα συνέταξε ο κ.Mανλης Kορρές.
H δυτική πλευρά του Παρθενώνα, του L. S. Fanvel. Eθνική Bιβλιοθήκη, Παρίσι.
AΦIEPΩMA
4
H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 13 NOEMBPIOY 1994
Tα μάρμαρα του Παρθενώνα
H εξρυξη και η μεταφορά τους απ την Πεντέλη στην Aκρπολη αποτελούν αληθιν άθλο
Tου
Mανλη Kορρέ
H ΠIO συχνή απορία των επισκε-πτών της Aκροπλεως είναι για τοντρπο της ανύψωσης των μεγάλωνμαρμάρων. Eκείνοι που γνωρίζουνκάπως καλύτερα αντλαμβάνονταιτι αυτ δεν είναι το κύριο ζήτημα:τα μνημεία αυτά είναι πολύ σπου-δαιτερα ως καλλιτεχνικά και πνευ-ματικά δημιουργήματα παρά ωςχειρωνακτικά επιτεύγματα. Oμωςστο πνευματικ μέρος αυτών τωνέργων έχουν αφιερωθεί ήδη ανα-ρίθμητες μελέτες, ενώ στο χειρω-νακτικ ελάχιστες. O θαυμασμςμνον του άυλου και καθαρά πνευ-ματικού μέρους των επιτευγμάτωναδικεί το χειρωνακτικ μέρος καιεν τέλει δεν επιτρέπει ολπλευρηκατανηση των πραγμάτων. Θα άξι-ζε, λοιπν, να αποδίδεται στη χει-ρωνακτική πλευρά των αρχαίων έρ-γων περισστερος σεβασμς.Aπ τα τεχνικά και χειρωνακτικάεπιτεύγματα των αρχαίων η ανύψω-ση μεγάλων λίθων είναι ασφαλώςτο συχντερα θαυμαζμενο, χι -μως και το σπουδαιτερο ή δυσκο-λτερο. Aλλα στάδια της εργασίας,πως η εξρυξη και η μεταφορά, ή-σαν βαρύτερα απ εκείνο της ανύ-ψωσης. Aκμη μεγαλύτερο και δυ-σκολτερο επίτευγμα ήταν η τέλειαεπιπέδωση και συνάρμοση των λί-θων. Aλλά η προς τα άνω κλιμάκω-ση των τεχνολογικών επιτευγμά-των δεν περατούται στη συνάρμο-ση. Aκμη σπουδαιτερο επίτευγμαήταν ασφαλώς η μεταλλουργία τωνλιθοξοϊκών εργαλείων. Aπ την ποι-τητα των ιχνών των συνάγεται τιήσαν πολύ ανώτερα απ τα σύγχρο-να. Φαίνεται τι εκείνη την εποχήκάποιοι είχαν καταλήξει σε ορισμέ-νες αξεπέραστες μεταλλουργικέςσυνταγές, έπειτα απ πολύ συστη-ματική πειραματική έρευνα. Oι συ-νταγές αυτές χάθηκαν, πως καιτσες άλλες ειδικές γνώσεις, τανάρχισε η παρακμή του αρχαίου κ-σμου. Mε γνώμονα τη μοναδική λι-θοτεχνική τελειτητα και τα διάφο-ρα ποσοτικά μεγέθη του Παρθενώ-νος ως κτιρίου, εύκολα αποδει-κνύεται τι σήμερα δεν θα ήταν δυ-νατή η τσο τέλεια κατασκευή τουστον εκπληκτικ χρνο των οκτώ ε-τών, έστω και με απασχληση ισά-ριθμων ή και περισστερων τεχνι-
H μετατπιση του κυρίως γκου του μαρμάρου έχει τελειώσει και οι εργάτες α-ποκπτουν τα πλεονάζοντα σημεία που θα χρησιμεύσουν για τη λάξευση άλλωντμημάτων του κτιρίου.O μαρμάρινος γκος έχει υποστεί κατεργασία στην άνω πλευρά και τώρα ακο- λουθεί η αναστροφή του που θα επιτρέψει τη λάξευση και στο κάτω μέρος. Xρη-σιμοποιούνται μοχλοί και δύο βαρούλκα. Aριστερά: H επιλογή ενς γκου απ μάρμαρο έχει γίνει και οι εργάτες τοποθετούν σε κατάλληλα σημεία σφήνες που θα τους διευκολύνουν στην απσπασή του απτο μητρικ πέτρωμα. (Σχέδιο απ το βιβλίο «Aπ την Πεντέλη στον Παρθενώνα». Eκδοτικς Oίκος MEΛIΣΣA). Δεξιά: Σφήνες, σιδερένια ελάσματα, καθώς και μεγάλοι μοχλοί έχουν τοποθετηθεί. Eννέα ειδικευμένοι λατμοι κτυπούν με απλυτο συντονισμ τις σφήνες.
of 00
ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ - ΕΝΘΕΤΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (13-11-1994)
796 Reads
Info and Rating
| Category: | Uncategorized. |
| Rating: | (1 Rating) |
| Upload Date: | 06/14/2009 |
| Copyright: | Attribution Non-commercial |
| Tags: |
Leave a Comment